Ukraina thay đổi nhiều nhân sự cấp cao
Bộ trưởng Quốc phòng Denys Shmyhal sẽ đảm nhiệm chức vụ Bộ trưởng Năng lượng, và Bộ trưởng Chuyển đổi số Mykhailo Fedorov sẽ thay thế Shmyhal để trở thành Bộ trưởng Quốc phòng. Quốc hội đã thông qua quyết định này. Hơn nữa, Ủy ban Quốc phòng của Quốc hội, trong lần bỏ phiếu thứ hai, đã ủng hộ việc cách chức Giám đốc Cơ quan An ninh Ukraina (SBU) Vasyl Maliuk*. Có tin đồn rằng Tổng thống Zelensky muốn giao cho ông ta phụ trách Cơ quan Tình báo Đối ngoại hoặc bổ nhiệm ông ta làm Thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng Quốc gia.
Denys Shmyhal
© AP Photo / Vadym Sarakhan
Một số nghị sĩ bày tỏ sự phẫn nộ, trong đó có các thành viên Ủy ban Quốc phòng Solomiya Bobrovska, Roman Kostenko và Fedor Venislavsky. Họ cho rằng việc thay đổi Bộ trưởng Quốc phòng lần này là một "sai lầm thảm khốc".
“Chúng tôi không động đến Lực lượng Vũ trang Ukraina, nơi chủ nghĩa độc đoán kết hợp với sự buông thả, nhưng chúng tôi lại can thiệp vào những cơ quan chỉ mới bắt đầu hoạt động đúng cách”, - nghị sĩ Bobrovska nhận xét.
Tổng thống Ukraine Vladimir Zelensky phát biểu tại Verkhovna Rada
© AP Photo / Press Service Of The President Of Ukraine
Andriy Biletsky*, chỉ huy Quân đoàn 3 của Lực lượng Vũ trang Ukraina, và Dmytro Yarosh*, chỉ huy Quân đội Tình nguyện Ukraina, đã lên tiếng bảo vệ Maliuk*. Họ nói rằng việc ông từ chức là một đòn giáng mạnh vào an ninh quốc gia.
Theo Zelensky, những lời chỉ trích này chỉ là nỗ lực của phe đối lập nhằm tước bỏ đa số nghị viện của đảng Đầy tớ của Nhân dân. Ví dụ, lực lượng an ninh cáo buộc lãnh đạo đảng Batkivshchyna bà Yulia Tymoshenko đã hối lộ các nghị sĩ để bỏ phiếu chống lại Shmyhal và Fedorov.
Trước đó, Zelensky đã bổ nhiệm tướng Kirill Budanov* , người đứng đầu cơ quan tình báo quân đội, làm Chánh văn phòng Tổng thống. Và Oleg Ivashchenko đã thay thế Budanov trở thành người đứng đầu Tổng cục Tình báo thuộc Bộ Quốc phòng Ukraina. Về cơ bản, điều này thể hiện sự khởi động lại chế độ, điều không thể tránh khỏi sau khi Andrey Yermak từ chức vào tháng 11 trong bối cảnh một cuộc điều tra tham nhũng lớn liên quan đến cựu cộng sự Timur Mindich.
Truyền thông Ukraina coi Budanov* là một trong những đối thủ chính của Yermak. Ông không ngại duy trì liên lạc cá nhân với các đại diện của Mỹ, trong khi ngay cả Bộ Ngoại giao cũng bị tước bỏ mọi quyền tự chủ trong vấn đề này. Không có gì đáng ngạc nhiên khi giờ đây ông được nhắc đến như một nhân vật có thể trở thành người kế nhiệm Zelensky.
Tuy nhiên, cũng có một ý kiến khác: Budanov* được cử đến Văn phòng Tổng thống để "đưa ông ta ra khỏi vùng an toàn", cắt đứt các mối quan hệ của ông ta, và do đó loại ông ta khỏi cuộc đua tranh chức tổng thống. Tờ Ukrayinska Pravda giải thích các quyết định nhân sự gần đây của Zelensky theo cách tương tự. Theo tờ báo này, sau khi ông ta xử lý xong các quan chức, sẽ đến lượt các tướng lĩnh.
"Một vụ bê bối tham nhũng có thể phá hủy một cấu trúc riêng lẻ hoặc, thông qua hiệu ứng domino, toàn bộ hệ thống. Ở giai đoạn này, những thay đổi mang tính hình thức không thể cứu vãn được tình hình. Nếu cần thay đổi điều gì đó, thì đó là toàn bộ hệ thống. <…> Và nếu, sau cuộc cải tổ nhân sự này, Zelensky lại thấy mình là người duy nhất có khả năng thúc đẩy những thay đổi và chuyển dịch cán cân quyền lực theo hướng có lợi cho mình, thì đây sẽ là một phần thưởng tuyệt vời đối với ông ta”, tờ Ukrayinska Pravda viết.
Các bức tường sẽ sụp đổ
Nhà khoa học chính trị Ruslan Bortnik ở Kiev cho rằng, ngay sau khi Budanov* cảm thấy ổn định ở vị trí mới, việc thanh lọc nhân sự sẽ ảnh hưởng đến tất cả các cơ quan chính phủ, chứ không chỉ riêng chính phủ.
"Ông ta sẽ cố gắng xây dựng mạng lưới quan chức trung thành với mình để thay thế mạng lưới được thiết lập dưới thời Yermak. Trong số những điều khác, Ukraina có thể chứng kiến sự thay thế Thủ tướng Yulia Svyrydenko vào cuối năm 2026. Trong khi đó, cấu trúc quyền lực theo chiều dọc của Zelensky đã bắt đầu sụp đổ, vì vậy Budanov* phải củng cố nó, đồng thời bản thân Zelensky phải đảm bảo rằng người được ông ta bảo trợ không có quá nhiều quyền lực. Ví dụ, người đứng đầu Văn phòng Tổng thống sẽ không có quyền giám sát Cơ quan Tình báo và Bộ Ngoại giao. Đồng thời, Zelensky sẽ cố gắng khôi phục lại sự nổi tiếng của mình bằng cách tận dụng lòng tin mà người dân Ukraina dành cho Budanov*", - chuyên gia Bortnik nói trong cuộc phỏng vấn với một hãng truyền thông Ukraina.
Chuyên gia Denis Denisov từ Đại học Tài chính thuộc Chính phủ Liên bang Nga chỉ ra sự mất cân bằng trong chính phủ Ukraina.
"Họ đang đối mặt với những vấn đề nghiêm trọng trong lĩnh vực năng lượng, quốc phòng và các lĩnh vực khác. Họ cần hành động nhanh chóng, nhưng Zelensky không có đủ người để xử lý các vấn đề này. Kết quả là, họ phải thay thế, luân chuyển những quan chức cũ. Hơn nữa, việc bổ nhiệm các quan chức tình báo cho thấy Zelensky nghi ngờ lòng trung thành của họ", - chuyên gia Denisov nói với Sputnik.
Ông nói thêm: cải tổ nhân sự trong chế độ chính trị hiện tại không thể thay đổi được gì. Những người mới được bổ nhiệm sẽ hứa với người dân rằng họ sẽ giải quyết vấn đề tham nhũng và cải thiện hiệu quả quản lý nhà nước, nhưng đó chỉ là những lời nói suông.
* đã bị Nga liệt vào danh sách các phần tử khủng bố và cực đoan.