Theo quy trình, sáng nay (23/1), sau khi được Đại hội bầu, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV tiến hành Hội nghị lần thứ nhất để bầu Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Ban Bí thư, Ủy ban Kiểm tra Trung ương và Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương.
Tiêu chuẩn Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư
Trước đó, Bộ Chính trị đã ban hành Quy định số 365/2025, trong đó nêu rõ các tiêu chuẩn đối với các chức danh Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Tổng Bí thư và Thường trực Ban Bí thư.
Theo quy định này, Bộ Chính trị xác định 6 tiêu chuẩn chung áp dụng đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, gồm: tiêu chuẩn về chính trị, tư tưởng; về phẩm chất đạo đức, lối sống và ý thức tổ chức kỷ luật; về trình độ, năng lực; về uy tín và khả năng quy tụ, đoàn kết; về kết quả công tác; về sức khỏe, độ tuổi và kinh nghiệm.
Bên cạnh các tiêu chuẩn chung, từng chức danh còn phải đáp ứng những yêu cầu riêng. Theo đó, Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư phải bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn của Ủy viên Trung ương Đảng, đồng thời đáp ứng thêm các tiêu chí cụ thể.
Cụ thể, các chức danh này phải thực sự tiêu biểu, mẫu mực trong Ban Chấp hành Trung ương Đảng về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, trí tuệ, ý chí chiến đấu, năng lực lãnh đạo, quản lý, quản trị và ý thức tổ chức kỷ luật; không bị chi phối bởi sự can thiệp, sức ép bên ngoài hay lợi ích nhóm.
Đồng thời, phải thể hiện sự quyết đoán, quyết liệt và hiệu quả trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao; có hiểu biết sâu rộng về tình hình đất nước, khu vực và thế giới; nhạy cảm về chính trị, nhạy bén về kinh tế, am hiểu sâu sắc các lĩnh vực xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Các cán bộ này cần có ý thức trách nhiệm cao, có khả năng xây dựng chiến lược phát triển dài hạn cho đất nước, tham gia đóng góp ý kiến trong hoạch định đường lối, chính sách, cũng như phát hiện, đề xuất những vấn đề thực tiễn để Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư thảo luận và quyết định.
Ngoài ra, Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư phải có tâm, có tầm và có trách nhiệm trong xây dựng đội ngũ cán bộ, bảo đảm sự kế thừa, phát triển và chuyển tiếp vững vàng giữa các thế hệ.
Theo quy định, nhân sự giữ các chức danh này phải là Ủy viên chính thức Ban Chấp hành Trung ương Đảng trọn một nhiệm kỳ trở lên; đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở các chức vụ lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh như bí thư, chủ tịch HĐND, chủ tịch UBND, hoặc giữ chức vụ trưởng các ban, bộ, ngành, Mặt trận Tổ quốc, tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương và tương đương.
Đối với các trường hợp công tác trong quân đội, Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư phải từng kinh qua chức vụ chủ trì cấp quân khu. Những trường hợp đặc biệt sẽ do Ban Chấp hành Trung ương Đảng xem xét, quyết định.
Tiêu chuẩn chức danh Tổng Bí thư
Đối với chức danh Tổng Bí thư, ngoài việc đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn chung của Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư, còn phải hội tụ những phẩm chất và năng lực đặc biệt.
Theo đó, Tổng Bí thư phải là người tiêu biểu, có uy tín rất cao trong Trung ương, Bộ Chính trị, trong toàn Đảng và trong nhân dân; là hạt nhân lãnh đạo, trung tâm đoàn kết, quy tụ và phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, của toàn Đảng, toàn dân và sức mạnh thời đại để thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, hướng tới mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” trong giai đoạn cách mạng mới.
Tổng Bí thư phải là người tiêu biểu nhất về đạo đức, trí tuệ của toàn Đảng; có tư duy lý luận chính trị sắc sảo; có kiến thức sâu, rộng và toàn diện trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, xây dựng Đảng và quản lý nhà nước.
Bên cạnh đó, Tổng Bí thư cần có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy nhạy bén, đổi mới, đột phá, quyết đoán; có năng lực nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận và định hướng chiến lược; đồng thời luôn bình tĩnh, sáng suốt trước những vấn đề khó khăn, phức tạp liên quan đến vận mệnh của Đảng, của quốc gia và dân tộc.
Chức danh này cũng đòi hỏi năng lực lãnh đạo, điều hành Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; có khả năng lãnh đạo công tác xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, đặc biệt là đội ngũ kế nhiệm, cán bộ chủ chốt.
Theo quy định, Tổng Bí thư phải là người đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở cương vị bí thư tỉnh, thành ủy hoặc trưởng các ban, bộ, ngành Trung ương; đã tham gia Bộ Chính trị trọn một nhiệm kỳ trở lên. Những trường hợp đặc biệt sẽ do Ban Chấp hành Trung ương Đảng quyết định.
Tiêu chuẩn Ủy viên Trung ương Đảng
Bên cạnh các tiêu chuẩn chung, chức danh Ủy viên Trung ương Đảng phải đáp ứng các tiêu chí cụ thể.
Theo đó, Ủy viên Trung ương Đảng phải là những cán bộ tiêu biểu của Đảng về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống; có tính tiền phong, gương mẫu; có tinh thần xây dựng, tính chiến đấu, tính hành động, tính kỷ luật, tính nhân văn; đồng thời có năng lực và uy tín toàn diện.
Các cán bộ này phải được đào tạo cơ bản, có kiến thức toàn diện, được rèn luyện và thử thách qua thực tiễn; có tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược, tâm huyết và tinh thần trách nhiệm; tích cực tham gia thảo luận, đóng góp ý kiến trong việc hoạch định đường lối, chính sách và thực hiện vai trò lãnh đạo tập thể của Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
Ngoài ra, Ủy viên Trung ương Đảng cần có thành tích nổi trội, có kết quả và “sản phẩm” cụ thể trong quá trình công tác; có khả năng quy tụ, đoàn kết, thống nhất và huy động sức mạnh tổng hợp để tổ chức thực hiện thắng lợi đường lối, chính sách của Đảng, chiến lược phát triển đất nước trong giai đoạn mới tại lĩnh vực, địa bàn được phân công phụ trách.
Các tiêu chuẩn khác bao gồm năng lực dự báo, xử lý và ứng phó kịp thời, hiệu quả với các tình huống đột xuất, bất ngờ; khả năng làm việc độc lập; tố chất và năng lực lãnh đạo, quản lý ở tầm chiến lược; hoài bão và khát vọng đổi mới vì nước, vì dân; kiên quyết đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, quan liêu và lợi ích nhóm.
Nhân sự đảm nhiệm chức danh Ủy viên Trung ương Đảng phải là người đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở các chức vụ lãnh đạo chủ chốt cấp dưới trực tiếp và tương đương.
Đối với Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, đây là những cán bộ trẻ, cơ bản đáp ứng được các tiêu chuẩn của Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng; thể hiện sự quyết liệt, hiệu quả trong thực hiện nhiệm vụ được giao; có hiểu biết về tình hình trong nước, khu vực và thế giới; có khả năng tham gia đóng góp ý kiến và đề xuất các vấn đề thực tiễn để Ban Chấp hành Trung ương Đảng thảo luận, quyết định.