Nội dung này được Ngân hàng Nhà nước nêu trong văn bản trả lời kiến nghị của cử tri TP Hà Nội liên quan đến nguyên nhân giá vàng tăng cao và các giải pháp nhằm kiểm soát thị trường, phản ánh đúng giá trị thực của hàng hóa, góp phần ổn định đời sống người dân.
Theo cơ quan quản lý, kể từ tháng 4/2025 đến nay, giá vàng thế giới liên tục biến động, chủ yếu theo xu hướng tăng, do căng thẳng địa chính trị và xung đột vũ trang tại nhiều khu vực trên thế giới leo thang.
“Giá vàng miếng SJC trong nước cũng tăng cao theo đà tăng của thế giới”, SBV lý giải.
Kết thúc phiên giao dịch cuối tuần qua (24/1), giá vàng miếng SJC tiếp tục xác lập kỷ lục mới khi giá bán ra vượt 174 triệu đồng mỗi lượng. Trên thị trường quốc tế, giá vàng giao ngay cũng tăng 46 USD, lên mức 4.983 USD mỗi ounce. Quy đổi theo tỷ giá bán của Vietcombank, giá vàng thế giới tương đương khoảng 158,5 triệu đồng mỗi lượng, thấp hơn gần 16 triệu đồng so với giá trong nước.
Ngoài yếu tố tăng theo giá thế giới, Ngân hàng Nhà nước cho rằng nhiều dự báo cho thấy giá vàng toàn cầu có thể tiếp tục đi lên đã khiến người nắm giữ vàng hạn chế bán ra. Trong khi đó, các kênh đầu tư trong nước như thị trường trái phiếu doanh nghiệp kém sôi động, bất động sản neo giá cao, lãi suất tiền gửi ở mức thấp… đã làm gia tăng “tâm lý đầu cơ, tích trữ vàng”.
“Việt Nam không phải là quốc gia sản xuất vàng, do vậy nguồn cung vàng chủ yếu từ nhập khẩu. Tuy nhiên nguồn cung vàng miếng nhập khẩu từ Ngân hàng Nhà nước hạn chế do cần tập trung ngoại tệ cho các nhu cầu thiết yếu hơn”, SBV nêu rõ.
Trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Lâm Đồng, Ngân hàng Nhà nước cũng cho biết vàng không phải là mặt hàng thiết yếu, không thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ thực hiện bình ổn giá theo quy định pháp luật. Vì vậy, cơ quan này chỉ can thiệp để bình ổn thị trường vàng trong trường hợp giá biến động bất lợi, gây ảnh hưởng đến thị trường ngoại tệ, tỷ giá và chính sách tiền tệ. Hiện nay, giá mua - bán vàng do các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp chủ động niêm yết theo quy định.
Trong thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước cho biết đã phối hợp với các bộ, ngành và địa phương triển khai nhiều giải pháp nhằm bình ổn thị trường, xử lý tình trạng chênh lệch lớn giữa giá vàng trong nước và thế giới. Từ cuối năm ngoái, cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng đã được bãi bỏ, thay vào đó cho phép các doanh nghiệp và ngân hàng đủ điều kiện tham gia thị trường. Theo cơ quan quản lý, cơ chế này giúp người dân có thêm lựa chọn, tăng tính cạnh tranh và minh bạch của thị trường, qua đó góp phần thu hẹp chênh lệch giữa giá vàng trong nước với thế giới cũng như giữa các thương hiệu vàng.
Tại chỉ thị ban hành ngày 24/1, Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước hoàn thiện hồ sơ nghiên cứu, xem xét đề xuất thành lập sàn hoặc sở giao dịch vàng quốc gia và báo cáo trong tháng 1.
Việc lập sàn giao dịch vàng đã được giới chuyên gia đề xuất trong nhiều năm, với kỳ vọng tạo điều kiện để người dân mua bán kim loại quý thuận lợi hơn, đồng thời giúp giá vàng trong nước liên thông với thị trường quốc tế. Gần đây, ý tưởng này lần đầu tiên được cơ quan quản lý chính thức xem xét triển khai.
Theo kế hoạch, Ngân hàng Nhà nước dự kiến thí điểm sàn giao dịch vàng theo ba giai đoạn. Ở giai đoạn đầu, trọng tâm là các sản phẩm vàng vật chất. Sang giai đoạn hai, phạm vi sẽ được mở rộng với các sản phẩm vàng miếng. Đến giai đoạn cuối, các loại vàng đang lưu thông trong nước, chứng chỉ quỹ và các công cụ phái sinh sẽ được đưa vào giao dịch và kết nối với thị trường quốc tế.