Tổng bí thư Tô Lâm ngày 5/2/2026 dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao nhất của nhà nước Việt Nam thăm Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào. Tháp tùng ông Tô Lâm có tới 10 Ủy viên Bộ Chính trị, trong đó có Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Lê Minh Hưng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài. Với thành phần đoàn cấp nhà nước đặc biệt và chưa từng có như vậy Việt Nam thể hiện rõ sự nhất quán, coi trọng đặc biệt và ưu tiên hàng đầu của Việt Nam đối với quan hệ Việt Nam – Lào.
Thông điệp chính trị mạnh mẽ
Lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam có một đoàn lãnh đạo cao cấp như vậy sang thăm Lào. Sự kiện này nói lên điều gì?
Theo Đại tá Nguyễn Minh Tâm, nhà phân tích chính trị và quân sự quốc tế, sự kiện ngày 5/2 vừa qua là điều khá đặc biệt trong quan hệ giữa việt Nam và Lào trong những năm gần đây.
“Chỉ trong 2 tháng kể từ ngày 2/12/2025 đến ngày 5/2/2026, hai bên đã có tới 3 lần trao đổi đoàn ở cấp cao nhất: Tổng bí thư Đảng và Chủ tịch nước”, - nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm nói với Sputnik.
Trong chuyến thăm Lào và dự Lễ kỷ niệm 50 năm ngày Quốc khánh Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào của Tổng bí thư Tô Lâm, hai bên đã ký kết Tuyên bố chung gồm 10 đề mục, đề cập đến tất cả các mối quan hệ giữa hai bên trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh.
Trong chuyến thăm ngày 5/2/2026, hai bên tiếp tục có những thỏa thuận chi tiết về Giáo dục đào tạo và Tư pháp cũng như quan hệ cấp địa phương giữa tỉnh Phú Thọ với Cố đô Luang Prabang, tỉnh Luong Namtha và tỉnh Bokeo.
Đảng Nhân dân Cách mạng Lào đã cử đoàn đại biểu cấp cao do Tổng bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulit sang dự Đại hội toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam. Còn trong dịp Đại hội Đảng Nhân dân cách mạng Lào lần thứ XII từ ngày 5 đến ngày 8/1/2026, phía Việt Nam chỉ đặc phái viên Lê Hoài Trung, bí thư TW Đảng, Bộ trưởng ngoại giao tham dự do Tổng bí thư Tô Lâm và các cán bộ cao cấp chủ chốt đang bận chuẩn bị cho Đại hội thứ XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam sẽ khai mạc sau đó 15 ngày.
Nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm cũng nói thêm với Sputnik rằng, về hình thức, chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng bí thư Tô Lâm tới Lào ngày 5/2/2026 là chuyến thăm đáp lễ. Tuy nhiên, trong chuyến thăm này, hai lãnh đạo đã có ý “giới thiệu” những cán bộ cấp cao chủ chốt vừa được bầu vào Bộ Chính trị và Ban Bí thư của hai đảng để họ có dịp sớm làm quen với nhau nhằm tạo thuận lợi phục vụ cho quan hệ công tác sau này. Đây cũng là một trong lý do mà Đoàn đại biểu sang thăm Lào của Tổng bí thư Tô Lâm bao gồm cả Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Mặt trận Tổ Quốc Bùi Thị Minh Hoài, các bộ trưởng Quốc phòng, Công an, Công thương, Xây dựng, Nông nghiệp và môi trường… và nhiều ban chuyên môn của TW Đảng Cộng sản Việt Nam.
Trả lời phỏng vấn cho Sputnik về ý nghĩa của chuyến thăm nói trên, nhà phân tích Nguyễn Minh Tâmnhấn mạnh: chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong lịch sử quan hệ hai nước khi tham gia đoàn có cả Thủ tướng và Chủ tịch Quốc hội. Đây là thông điệp chính trị mạnh mẽ, thể hiện mức độ tin cậy cao nhất giữa hai Đảng, hai nước, tình đoàn kết đặc biệt, hiếm có giữa hai nước, cũng như sự coi trọng cao độ của Đảng Cộng sản Việt Nam và cá nhân Tổng Bí thư Tô Lâm đối với mối quan hệ đoàn kết đặc biệt Việt Nam - Lào.
Còn PGS-TS quan hệ quốc tế Hoàng Giang thì cho rằng, chuyến đi thể hiện "quyết tâm chính trị cao nhất" của lãnh đạo cấp cao của hai Đảng và hai nước trong việc đưa quan hệ Việt - Lào phát triển theo hướng ngày càng thực chất, hiệu quả
“Trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới khó lường, biến động mạnh, việc thắt chặt quan hệ và làm cho nó gắn chặt hơn với yêu cầu phát triển và lợi ích chiến lược lâu dài của cả hai nước và vô cùng quan trọng và cần thiết. Với thành phần đoàn mang tính lịch sử như vậy Việt Nam thể hiện rằng Lào là ưu tiên đặc biệt và hàng đầu của Việt Nam”, - PGS-TS quan hệ quốc tế Hoàng Giang nhấn mạnh với Sputnik.
Tổng Bí thư Tô Lâm hội kiến Thủ tướng Chính phủ Lào
© Ảnh : Hoàng Thống Nhất - TTXVN
Quan hệ Việt Nam – Lào/ Lào – Việt Nam là quan hệ đối ngoại đặc biệt của đặc biệt
Điều quan trọng nhất là hai bên đã tái xác định cam kết không cho nước thứ ba sử dụng lãnh thổ của mình vào mục đích xâm hại đến chủ quyền và lợi ích của nước kia. Đây cũng là sự cụ thể hóa Tuyên bố chung mà hai bên đã ký kết hồi tháng 12/2025 tại Viên Chăn. Theo đó, tầm cao mới của quan hệ hai nước là: “Hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược”.
“Không chỉ hiện nay mà trong lịch sử từ xa xưa, quan hệ Việt Nam – Lào/ Lào – Việt Nam là quan hệ đối ngoại đặc biệt của đặc biệt”, - nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm bình luận với Sputnik.
Trong kháng chiến chống quân xâm lược nhà Minh, các thủ lĩnh bộ tộc người Lào ở Sầm Nưa đã cho nghĩa quân Lam Sơn mượn đất Hủa Phăn để lập căn cứ kháng chiến. Trước năm 1951, Đảng Nhân dân Cách mạng Lào vốn là một Đảng bộ của Đảng Cộng sản Đông Dương do Việt Nam lãnh đạo.
Trong Kháng chiến chống Pháp, bộ đội Pa thét Lào đã sử dụng lãnh thổ biên giới Việt Nam để xây dựng căn cứ. Quân đội Nhân dân Việt Nam đã cử quân tình nguyện gồm Trung đoàn 101 (Đại đoàn 325), Trung đoàn 52 (Đại đoàn 320), Đoàn 968 và một số đơn vị kỹ thuật sang giúp các đồng chí Lào xây dựng quân đội Pathet Lào và trực tiếp chiến đấu chống thực dân Pháp.
Trong Kháng chiến chống Mỹ, bộ đội Pathet Lào đã giúp bộ đội Việt Nam mở đường Trường Sơn Tây; phối hợp với quân tình nguyện Việt Nam chiến đấu thắng lợi trong các chiến dịch Nậm Bạc, Cánh đồng Chum-Xiêng Khoảng, Đường 9 – Nam Lào.v.v… Chiến thắng 30/4/1976 của Việt Nam đã tạo thế cho các đồng chí anh em Lào tiến hành thành công Cách mạng dân chủ nhân dân ngày 2/12/1975, lập nên nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.
Hai bên đã cụ thể hóa chi tiết bản Tuyên bố chung
Theo nhà phân tích Nguyễn Minh Tâm, kết quả nổi bật nhất trong chuyến thăm Lào vừa qua của Đoàn Việt Nam do Tổng bí thư Tô Lâm dẫn đầu là hai bên đã cụ thể hóa chi tiết bản Tuyên bố chung mà hai Đảng, hai Nhà nước đã ký kết hồi tháng 12/2025 và tiếp tục thực thi các thỏa thuận đó; đồng thời thống nhất trọng tâm cần tập trung triển khai ngay trong nhiệm kỳ này, nhằm sớm hiện thực hóa mục tiêu gắn kết chiến lược giữa hai nước, trong bối cảnh mỗi Đảng đang triển khai Nghị quyết Đại hội nhiệm kỳ mới và xây dựng các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 – 2030 trên tinh thần đã nói là làm, đã cam kết là thực hiện. Trong đó, tiếp tục đổi mới phương thức hợp tác, nâng cao chất lượng và hiệu quả theo hướng ngày càng thực chất; gắn kết chặt chẽ giữa tầm nhìn chiến lược và hành động cụ thể, đồng thời tăng cường phối hợp chiến lược giữa hai Đảng, hai nước.
“Như Bộ trưởng Ngoại giao Lào khẳng định, chuyến thăm cấp nhà nước tới Lào của Tổng Bí thư Tô Lâm mang ý nghĩa lịch sử và tầm vóc chiến lược, thúc đẩy sự hội nhập toàn diện giữa hai nước trên tất cả mọi lĩnh vực. Phát triển cơ sở hạ tầng giao thông là một trong những lĩnh vực then chốt. Trong thời gian tới, hai nước sẽ tập trung thúc đẩy xây dựng tuyến cao tốc Vientiane - Hà Nội và tuyến đường sắt kết nối tới cảng biển. Khi Lào có hạ tầng giao thông xuyên suốt ra tới Biển Đông, thì có nghĩa là Hành lang kinh tế Đông - Tây đã được khai thông. Điều này có lợi không chỉ cho Việt Nam và Lào mà cả tiểu vùng Mekong cả ASEAN”, - PGS-TS quan hệ quốc tế Hoàng Giang nhấn mạnh với Sputnik.