Chi tiêu Tết 2026 đảo chiều: Vì sao người Việt không còn mua sắm ồ ạt?

Tết Nguyên đán theo truyền thống là thời kỳ tiêu dùng cao điểm, phản ánh rõ nét sức mua cũng như kinh tế và tâm lý tiêu dùng của các hộ gia đình. Tuy nhiên, Tết Bính Ngọ 2026 đang cho thấy một bức tranh khác biệt.
Sputnik

Thay đổi hành vi tiêu dùng

Theo ghi nhận của Sputnik, không khí mua sắm cuối năm tại các hệ thống bán lẻ lớn vẫn diễn ra sôi động, song hành vi của người tiêu dùng có sự thay đổi đáng kể. Người tiêu dùng năm nay tập trung chủ yếu vào các mặt hành nhu yếu phẩm, thực phẩm. Trong khi đó, các mặt hàng có giá trị cao lại kém sức hút so với các mùa Tết trước.

“Năm nay tôi không mua sắm như những năm trước vì thưởng Tết cũng không được nhiều. Theo kế hoạch, tôi chỉ mua thực phẩm, tiền biếu nội ngoại và xe cộ về quê. Ngay cả quần áo mới, tôi cũng cân nhắc”, chị Nguyễn Phương Trà, nhân viên văn phòng Hà Nội chia sẻ với Sputnik.

Người dân tham quan, mua sắm tại Hội chợ mùa Xuân
Kỳ nghỉ Tết Bính Ngọ 2026 kéo dài từ 14/2-22/2, tuy nhiên nhiều gia đình tranh thủ sắm Tết trên các sàn thương mại điện tử nhằm tận dụng các mã khuyến mại để tiết kiệm chi phí. Anh Hà Quân, nhân viên bán hàng Hà Nội, cho biết:

“Tôi và vợ tranh thủ săn mã giảm giá trên các sàn thương mại điện tử để mua đồ Tết trước đó, vừa tiện, giá cả hợp lý, ship tới tận nhà mà không phải đi đâu. Cũng tiết kiệm được một khoản khá tiền ship”.

Một xu hướng đáng chú ý khác là việc người dân không còn mua sắm tích trữ với số lượng lớn như trước. Chị Thu Hoài, một người dân Hà Nội, cho biết gia đình chị chỉ chuẩn bị lượng thực phẩm và hàng hóa vừa đủ cho những ngày đầu năm.

“Hiện nay siêu thị, cửa hàng đều mở cửa xuyên Tết hoặc mở lại sớm, thiếu gì có thể bổ sung ngay. Mua quá nhiều không chỉ tốn kém mà còn dễ bỏ phí”, chị nói.

Vàng trong nước bất ngờ “rơi mạnh” trước Tết, liệu có còn nhịp hồi?

Giải mã hành vi mua sắm Tết 2026

Các chuyên gia trong lĩnh vực bán lẻ nhận định, sự thay đổi này phản ánh quá trình dịch chuyển từ cách chi tiêu theo cảm xúc sang mô hình tiêu dùng có tính toán. Người dân không hẳn cắt giảm ngân sách cho dịp Tết, mà điều chỉnh cách mua sắm theo hướng hợp lý hơn, ưu tiên tính thiết thực và giá trị sử dụng lâu dài thay vì chú trọng hình thức hay tâm lý “mua cho đủ mâm”.
Theo ghiên cứu của Insight Asia, 63% người tiêu dùng chọn sàn thương mại điện tử để sắm Tết 2026, tăng mạnh so với mức các năm trước. Ông Lê Bình, chuyên gia kinh tế, phân tích:

“Tết đang chuyển từ mua theo quán tính sang mua có lý do như ưu tiên thiết yếu, giảm phô trương và chuyển một phần ngân sách sang hoạt động tạo cảm xúc như du lịch ngắn ngày, ẩm thực, giải trí”.

Năm 2026 gọi tên loạt con giáp “phất” mạnh: Tiền bạc, sự nghiệp khởi sắc
Theo các chuyên gia kinh tế, xu hướng tiêu dùng thận trọng nhưng không suy giảm cho thấy sức mua của người dân vẫn ổn định, song chịu tác động của yếu tố tâm lý và kỳ vọng kinh tế.

“Nếu tăng trưởng thu nhập thực duy trì ổn định và lạm phát được kiểm soát, xu hướng tiêu dùng có kế hoạch sẽ trở thành chuẩn mực lâu dài, thay vì chỉ là phản ứng ngắn hạn”, ông Bình cho biết thêm.

Xu hướng “Tết tiết kiệm” không đồng nghĩa với việc không khí xuân kém phần sôi động, mà phản ánh sự thay đổi trong cách người tiêu dùng nhìn nhận đồng tiền và giá trị chi tiêu. Khi những khoản mua sắm mang tính phô trương hay thói quen tích trữ quá mức được cân nhắc lại, Tết dần được đặt trọng tâm vào điều cốt lõi hơn như thời gian bên gia đình, sự gắn kết và cảm giác an tâm tài chính trước thềm năm mới.
Một mùa Tết hài hòa giữa cảm xúc và khả năng chi trả, sẽ trở thành nền tảng vững vàng để mỗi gia đình bắt đầu chặng đường mới một cách chủ động và nhẹ nhàng hơn.
Thảo luận