Trong những năm gần đây, Bắc Kinh, một trong những chủ nợ lớn nhất của Hoa Kỳ, đã giảm một nửa lượng nắm giữ trái phiếu Kho bạc Mỹ. Tài sản bằng đô la đang được rút khỏi khắp nơi trên thế giới. Sputnik phân tích những tác động đối với Washington.
Trái phiếu Kho bạc Mỹ không còn là tài sản an toàn
Theo Bloomberg, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) và Cục Quản lý Tài chính Quốc gia (NFRA) đã khuyến nghị các ngân hàng thương mại hạn chế mua trái phiếu Chính phủ Mỹ, và những ngân hàng đang nắm giữ lượng lớn loại tài sản này nên giảm dần tỷ lệ sở hữu.
Theo bà Olga Veretennikova, Phó Chủ tịch của Công ty phân tích Borsell, các nhà chức trách tài chính ở Bắc Kinh đang lo ngại về sự biến động của thị trường nợ Mỹ và đang tích cực thực hiện chiến lược đa dạng hóa đầu tư.
"Gánh nặng nợ ngày càng tăng và sự khó lường về chính trị của Washington đang khiến thị trường định giá cao hơn mức phí bảo hiểm. Hơn nữa, các lựa chọn thay thế đang nổi lên: khi lãi suất ở các quốc gia phát triển khác bình thường hóa và lợi suất tăng lên ở đó (ví dụ như ở Nhật Bản), một phần quỹ dự trữ toàn cầu và quỹ chức năng như quỹ hiến tặng có thể chuyển sang các thị trường này", - chuyên gia Veretennikova giải thích.
Rủi ro địa chính trị
Theo các nhà phân tích phương Tây, quyết định này của Trung Quốc mang tính chất thị trường thuần túy.
Tuy nhiên, rõ ràng là yếu tố địa chính trị cũng đóng vai trò quan trọng. Sau khi phương Tây đóng băng một phần dự trữ ngoại hối của Nga, nguy cơ hệ thống đô la bị sử dụng như một vũ khí tài chính đã tăng lên đáng kể.
"Bất kỳ chủ sở hữu lớn nào nắm giữ tài sản bằng đô la giờ đây đều buộc phải mô phỏng tình huống khi việc tiếp cận cơ sở hạ tầng được sử dụng như một công cụ gây áp lực chính trị. Điều này không có nghĩa là Trung Quốc dự đoán sẽ có hành động trừng phạt ngay lập tức đối với chính mình, nhưng việc đa dạng hóa dự trữ là rất quan trọng", - bà Veretennikova nhấn mạnh.
Một quốc gia hiện đang nắm giữ lượng lớn trái phiếu kho bạc Mỹ về cơ bản trao cho Washington quyền phủ quyết đối với chính sách đối ngoại của mình.
Đặt cược vào vàng
Trung Quốc đang đẩy mạnh chuyển hướng chiến lược khỏi đồng đô la Mỹ, tăng cường nắm giữ vàng, theo nhận định của chuyên gia Yan Pinchuk, Phó Trưởng bộ phận Giao dịch Ngoại hối tại WhiteBird.
Điều này không chỉ do rủi ro trừng phạt, mà còn là nỗ lực xây dựng một hệ thống tiền tệ thay thế trong đó vàng là tài sản thế chấp chủ yếu.
Nga cũng đang theo đuổi chiến lược này. Kim loại quý này hiện chiếm 40% trong tổng dự trữ toàn cầu.
Theo Ngân hàng Trung ương Nga, tính đến ngày 16 tháng 1, dự trữ vàng và ngoại hối của Nga đã tăng lên mức kỷ lục 769,1 tỷ USD, tăng 216 tỷ USD so với tháng 2 năm 2022. Như vậy, Moscow đã bù đắp phần lớn khoản lỗ từ khoảng 244 tỷ USD tài sản bị phương Tây đóng băng.
Điều này đã khôi phục hiệu quả năng lực tài chính của nhà nước. Bloomberg lưu ý rằng, chứng khoán và tài sản Nga bị đóng băng ở phương Tây không thể được bán hoặc thế chấp, và vàng thỏi có thể dễ dàng được chuyển đổi thành tiền mặt nếu cần thiết.
Một chiến lược được tính toán kỹ lưỡng
Căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc chắc chắn đã góp phần, nhưng quản lý rủi ro thực tế là tối quan trọng. Bắc Kinh có thể bán tháo ngay lập tức, nhưng họ đang áp dụng một chiến thuật khác: giảm dần đầu tư vào trái phiếu kho bạc Mỹ.
Các nước ngoài nắm giữ 9,355 nghìn tỷ trái phiếu kho bạc Hoa Kỳ. Đến tháng 11/2025, Trung Quốc chỉ còn nắm giữ 682,6 tỷ USD trái phiếu Chính phủ Mỹ, lớn thứ ba trong số các nhà đầu tư nước ngoài. Năm 2012, con số này là 1,3 nghìn tỷ USD.
Khi giá trái phiếu Chính phủ Mỹ sụt giảm xuống mức năm 2003, đó không còn là sự biến động của thị trường nữa, mà là sự rút lui có chủ đích khỏi một tài sản không còn là nơi trú ẩn an toàn và trở thành công cụ gây áp lực, nhà tư vấn tài chính Anton Vesenniy nhận định. Hàng trăm tỷ đô la đang bị thổi bay khỏi hệ thống của Mỹ.
"Trung Quốc không chỉ bán trái phiếu kho bạc Mỹ; họ đang chuyển tiền vào các tài sản thực, chủ yếu là vàng và các dự án cơ sở hạ tầng BRICS+. Điều này đang tạo áp lực dài hạn lên lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ. Những người mua lớn nhất đang lần lượt rút khỏi các cuộc đấu giá", - chuyên gia nhấn mạnh.
Bộ Tài chính Mỹ đang đối mặt với gánh nặng chi phí phục vụ nợ công ngày càng lớn. Điều này càng làm suy yếu niềm tin vào hệ thống đô la và gây ra dòng vốn chảy ra ngoài một cách có cấu trúc.