Ông Nguyễn Thanh Nghị: Nói ít làm nhiều

Lần đầu tiên nội hàm kinh tế nhà nước được xác định đầy đủ, có hệ thống trong một nghị quyết chuyên đề, làm rõ vị trí và mở rộng phạm vi của khu vực này.

Điều này được Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết sáng 25/2 tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79 - NQ/TW về phát triển kinh tế Nhà nước và Nghị quyết số 80 - NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam của Bộ Chính trị.

Theo đó, tại Việt Nam, kinh tế nhà nước được xác định là thành phần đặc biệt quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, được nhìn nhận như một chỉnh thể thống nhất bao gồm toàn bộ các nguồn lực do Nhà nước nắm giữ, quản lý và chi phối: đất đai, tài nguyên khoáng sản, tài nguyên nước, vùng trời, vùng biển, không gian ngầm; kết cấu hạ tầng do Nhà nước đầu tư; ngân sách nhà nước; dự trữ quốc gia; các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách; doanh nghiệp nhà nước; tổ chức tín dụng nhà nước; vốn nhà nước tại doanh nghiệp và các đơn vị sự nghiệp công lập.

Nghị quyết khẳng định, suốt 80 năm xây dựng và phát triển, đặc biệt sau 40 năm đổi mới, kinh tế nhà nước luôn giữ vai trò chủ đạo, vừa trực tiếp sản xuất kinh doanh, vừa là nền tảng nguồn lực vật chất và công cụ chiến lược để Nhà nước định hướng, dẫn dắt, điều tiết nền kinh tế, giữ ổn định vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao năng lực tự chủ và thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững. Tuy nhiên, nghị quyết cũng chỉ rõ hạn chế như chính sách chậm đổi mới; doanh nghiệp nhà nước hoạt động chưa hiệu quả, năng lực cạnh tranh hạn chế, cải cách còn chậm.

Theo đó, Nghị quyết đề ra 5 quan điểm mang tính hệ thống.

Nghị quyết cũng đề ra 7 nhóm nhiệm vụ liên quan đến đất đai, tài nguyên nước, khoáng sản, kinh tế biển, vùng trời, không gian vũ trụ, không gian tầm thấp, không gian ngầm, tài nguyên số và viễn thông.

Cụ thể, năm 2026 phải hoàn thiện đo đạc, số hóa, làm sạch dữ liệu đất đai toàn quốc; sửa đổi luật đất đai để khơi thông nguồn lực. Đồng thời ban hành cơ chế vượt trội và sandbox cho kinh tế không gian vũ trụ; hoàn thiện pháp luật về tài nguyên số, xây dựng thị trường và kinh tế dữ liệu.

Đối với quỹ tài chính ngoài ngân sách, yêu cầu sắp xếp, tinh gọn, không lập quỹ mới khi không cần thiết; sáp nhập, giải thể quỹ kém hiệu quả. Về doanh nghiệp nhà nước, nghị quyết đưa ra 17 nhóm giải pháp nhằm bảo đảm doanh nghiệp nhà nước là lực lượng vật chất quan trọng; thúc đẩy đầu tư khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; nâng cao quản trị; cơ cấu lại vốn và sắp xếp doanh nghiệp.

Định hướng đầu tư phát triển một số tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước lớn, giữ vai trò dẫn dắt trong các lĩnh vực then chốt như quốc phòng, năng lượng, vận tải, logistics, tài chính ngân hàng, điện tử viễn thông, hạ tầng số, khoáng sản chiến lược…; có cơ chế tăng vốn, hỗ trợ tín dụng cho dự án trọng điểm.

Về mục tiêu và tầm nhìn phát triển kinh tế Nhà nước, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho biết, Nghị quyết 79 đề ra một số chỉ tiêu định lượng cần đạt được đến năm 2030: Phấn đấu 50 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á; từ 1-3 doanh nghiệp vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới; 100% doanh nghiệp quản trị hiện đại trên nền tảng số.

Về thoái vốn, thực hiện theo nguyên tắc “Nhà nước làm những gì tư nhân không làm hoặc không có khả năng làm, những gì tư nhân làm được thì Nhà nước phải làm tốt hơn”; tái cơ cấu Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước theo hướng chuyên nghiệp, hướng tới hình thành Quỹ đầu tư quốc gia.

Về tổ chức tín dụng Nhà nước, nghị quyết đề ra mục tiêu phấn đấu có ít nhất 3 ngân hàng thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất châu Á về tổng tài sản; 4 ngân hàng tiên phong về công nghệ, quản trị, chủ đạo về quy mô, thị phần, điều tiết thị trường.