Từ Trung Đông đến Đông Nam Á: hậu quả của sự leo thang xung đột quanh Iran

Bước ngoặt hướng tới hệ thống toàn cầu bị chia cắt?

"Chúng tôi lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công quân sự của Israel nhằm vào Iran, vì đólà sự vi phạm rõ ràng luật pháp quốc tế. Điều này đặt ra mối đe dọa nghiêm trọng không chỉ đối với hòa bình và ổn định ở Trung Đông mà còn đối với nền kinh tế toàn cầu nói chung".

Giới lãnh đạo Iran coi các cuộc tấn công gần đây là sự phản bội hoàn toàn các cuộc đàm phán được tổ chức tại Oman và Geneva. Bằng cách nhắm mục tiêu vào giới lãnh đạo của một quốc gia mà các cuộc đàm phán với quốc gia đó được cho là sẽ diễn ra, Mỹ đã phát đi tín hiệu rằng mục tiêu của họ không còn là một "thỏa thuận hạt nhân" nữa, mà là sự phá vỡ hoàn toàn hệ thống chính trị hiện có.

Iran, dầu mỏ và các nhóm vũ trang: chuyên gia nhận định về cách Mỹ định hình lại Trung Đông

14:20

Chuyên gia lưu ý rằng trong tình huống này, Tehran hầu như không có động lực để quay trở lại bàn đàm phán.

"Sự leo thang hiện tại thực sự đang trở thành chất xúc tác cho một hệ thống toàn cầu phân mảnh và đa cực hơn. Quyết định của Mỹ và Israel chuyển từ trừng phạt sang tấn công nhằm vào người đứng đầu một quốc gia có chủ quyền đã phớt lờ Liên Hợp Quốc và các cơ chế đa phương truyền thống".

Cựu thượng nghị sĩ lưu ý rằng chiến dịch “Epic Fury”đã gửi một tín hiệu rõ ràng tới các nước BRICS+ và khu vực Nam bán cầu rằng các chuẩn mực quốc tế do phương Tây định hình đang ngày càng trở nên không bắt buộc.

"Trong khi các cường quốc phương Tây tập trung vào “cải cách chế độ” ở Trung Đông, các cường quốc toàn cầu như Trung Quốc và Nga đang tự định vị mình là “những lựa chọn thay thế ổn định”, tăng cường quan hệ với các quốc gia lo ngại về tính khó lường của chính sách đối ngoại của Mỹ.

Các chuyên gia đã vạch trần với Sputnik sự đạo đức giả của châu Âu về vấn đề hạt nhân Iran

14:14

Cuộc khủng hoảng đã phơi bày một khoảng cách sâu sắc giữa cách tiếp cận “an ninh là trên hết”của phương Tây và ưu tiên “ổn định là trên hết”mà phần còn lại của thế giới cùng chia sẻ. Kết quả là, hệ thống toàn cầu ngày càng bị chia rẽ giữa một phe hướng về phương Tây và một phe “tự chủ chiến lược”lớn hơn, mặc dù ít được chính thức hóa hơn, nhấn mạnh vào việc không can thiệp và duy trì kinh tế.

Eo biển Hormuz: bước ngoặt cho năng lượng toàn cầu?

Chuyên gia cũng bình luận về tình hình xung quanh eo biển Hormuz.

"Cuộc khủng hoảng hiện tại ở eo biển Hormuz là “thiên nga đen”mà thị trường năng lượng toàn cầu đã lo sợ trong nhiều thập kỷ, và hậu quả của nó có thể kéo dài". Với lưu lượngtàu chở dầu gần như bằng không và các công ty bảo hiểm từ chối bồi thường rủi ro chiến tranh, việc “đóng cửa thị trường”eo biển đã chứng tỏ hiệu quả hơn bất kỳ cuộc phong tỏa vật lý nào", -ông Souffian nhận xét.

Hai cú giáng trả của Iran đẩy giá năng lượng tăng cao

13:56

Ông lưu ý rằng đối với các quốc gia châu Á tiêu thụ nhiều năng lượng - đặc biệt là Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản - điểm yếu này đã không còn là rủi ro lý thuyết mà đã trở thành một thảm họa thực sự.

"Điều này gần như chắc chắn sẽ dẫn đến việc đa dạng hóa nguồn cung năng lượng nhanh chóng hơn với sự hỗ trợ tích cực của chính phủ: chuyển từ dầu mỏ phụ thuộc vào eo biển sang đường ống dẫn dầu trên bộ từ Trung Á và Nga, cũng như phát triển nhanh hơn các ngành công nghiệp năng lượng tái tạo và hạt nhân trong nước", -chuyên gia này nhận định.

Con đường tự chủ chiến lược của Đông Nam Á

Sự leo thang đang buộc các quốc gia Đông Nam Á phải chuyển từ "trung lập thụ động" sang "tự chủ chiến lược chủ động". Các nhà lãnh đạo của Malaysia và Indonesia đã tái khẳng định lập trường trung lập của họ; tổng thống Prabowo Subianto thậm chí còn đề nghị làm trung gian hòa giải - một bước đi đầy tham vọng, nhưng cho thấy Jakarta không muốn tiếp tục là một người quan sát thụ động trong một cuộc xung đột đe dọa sự ổn định kinh tế của mình.

"Đối với các quốc gia này, một cuộc chiến giữa Mỹ và Iran không phải là một cuộc đối đầu đạo đức mà họ muốn tham gia, mà là một vấn đề mang tính hệ thống,mối đe dọa mà họ phải vượt qua". Điều này đã dẫn đến sự tăng cường đáng kể của "tính trung lập có nguyên tắc": các thành viên ASEAN ngày càng công khai lên án hành động gây hấn của bất kỳ bên nào làm gián đoạn thương mại toàn cầu," chuyên gia nhận xét.

Về lâu dài, cuộc khủng hoảng này có thể trở thành "yếu tố kết nối" cho một chính sách đối ngoại ASEAN thống nhất hơn.

"Mối đe dọa đối với nguồn cung năng lượng và chi phí vận chuyển tăng cao đang tạo ra những động lực mạnh mẽ để tăng cường hợp tác khu vực và giảm sự phụ thuộc vào bất kỳ siêu cường nào về an ninh và kinh tế. Bằng cách định vị mình là "vùng hòa bình" và trung gian ngoại giao đáng tin cậy, các quốc gia như Malaysia và Indonesia đang thiết lập vai trò "người ổn định" trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Sự chuyển dịch sang quyền tự chủ chiến lược này cho phép họ tránh đứng về phe nào trong một cuộc xung đột mang nhiều rủi ro và không mang lại lợi ích gì", - cựu thượng nghị sĩ Malaysia kết luận.