Địa chính trị Trung Đông rung chuyển chuỗi cung ứng: Việt Nam bị tác động ra sao?

Căng thẳng quân sự leo thang tại Trung Đông đang tạo ra những tác động lan rộng tới chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực năng lượng, vận tải biển và hàng không. Dù không nằm trong khu vực xung đột, Việt Nam bắt đầu ghi nhận những ảnh hưởng nhất định tới thị trường xăng dầu, hoạt động logistics, du lịch cũng như vận tải hàng hải.
Sputnik

Bán lẻ xăng dầu chịu áp lực chiết khấu, nguy cơ lỗ khi giá dầu tăng

Biến động tại Trung Đông đang khiến hoạt động kinh doanh xăng dầu trong nước gặp nhiều khó khăn. Ông Nguyễn Xuân Thắng, Giám đốc Công ty Hải Âu Phát – doanh nghiệp sở hữu 4 cửa hàng bán lẻ xăng dầu tại Lâm Đồng – cho biết mức chiết khấu từ các đơn vị đầu mối hiện chỉ còn khoảng 20 đồng/lít, thậm chí có thời điểm về 0 đồng. Trong khi đó, chi phí vận chuyển xăng dầu từ TP.HCM lên Lâm Đồng đã khoảng 650 đồng/lít, khiến mỗi lít xăng bán ra doanh nghiệp lỗ khoảng 200 - 240 đồng.
“Chiết khấu xuống quá thấp, cứ nhập một xe bồn về bán là cầm chắc lỗ gần 4-5 triệu đồng”, ông Thắng trao đổi với VnExpress.
Giá dầu Brent lập kỷ lục kể từ tháng 7/2024 trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông
Nguồn cung cũng có dấu hiệu hạn chế khi doanh nghiệp chỉ nhập được một xe bồn mỗi ngày, thời gian giao hàng kéo dài 2 - 3 ngày, thay vì 1 - 1,5 ngày như trước. Lượng hàng bổ sung giảm 40–50% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong bối cảnh giá dầu thế giới tăng mạnh, nhiều doanh nghiệp dự báo giá xăng trong nước tại kỳ điều hành 5/3 có thể tăng 1.500 - 1.700 đồng/lít, trong khi giá dầu diesel có thể tăng khoảng 2.600 đồng/lít.
Trên thị trường thế giới, giá dầu đã tăng mạnh sau các diễn biến quân sự tại Trung Đông. Kết thúc phiên giao dịch ngày 2/3, giá dầu Brent tăng 6,7% lên 77,74 USD/thùng, còn WTI tăng 6,3% lên 71,23 USD/thùng. Sang phiên 3/3, giá dầu tiếp tục tăng gần 5%, và đến sáng 4/3, dầu Brent đã đạt khoảng 81,4 USD/thùng.

Đường vận chuyển qua Biển Đỏ 'mong manh', thêm phụ phí chiến tranh

Theo Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV), căng thẳng tại Trung Đông đang tạo ra những biến động đáng kể đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa trên tuyến Á - Âu. Các điểm nghẽn chiến lược như eo biển Hormuz - một trong những tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng nhất thế giới - đang khiến nhiều hãng tàu phải dừng hoặc thay đổi lộ trình do rủi ro an ninh tăng cao.
Trong khi đó, tình hình bất ổn tại kênh đào Suez và Biển Đỏ khiến nhiều doanh nghiệp buộc phải tính phương án đi vòng qua mũi Hảo Vọng (Nam Phi). Việc thay đổi hải trình này có thể kéo dài thời gian vận chuyển giữa châu Á và châu Âu thêm 10 - 14 ngày.
Theo tiền lệ từ các đợt bất ổn trước, cước container 40 feet có thể tăng lên hơn 5.000 USD, thậm chí có chặng lên tới 7.000 - 8.000 USD, cao gấp 2 - 3 lần mức bình thường. Bên cạnh đó, các khoản phụ phí bảo hiểm và phụ phí chiến tranh cũng đang được nhiều hãng tàu áp dụng khi đi vào khu vực rủi ro.
Diễn biến này gây áp lực lớn lên chuỗi cung ứng, đặc biệt với các mặt hàng nhạy cảm như nông sản và thủy sản - những sản phẩm xuất khẩu chủ lực của Việt Nam - do thời gian vận chuyển kéo dài có thể làm tăng chi phí bảo quản và ảnh hưởng đến chất lượng hàng hóa.

Hàng nghìn hành khách bị ảnh hưởng khi nhiều chuyến bay tới Trung Đông bị hủy

Ngành hàng không cũng đang chịu tác động trực tiếp từ diễn biến tại Trung Đông. Theo Cục Hàng không Việt Nam, từ ngày 3/3 đến 13h ngày 5/3, hãng Qatar Airways đã hủy 13 chuyến bay đi và đến Việt Nam, trong đó 8 chuyến tại sân bay Tân Sơn Nhất và 5 chuyến tại Nội Bài, ảnh hưởng ít nhất 2.565 hành khách.
Riêng tại sân bay Nội Bài, từ ngày 28/2 đến 9h ngày 3/3, đã có 16 chuyến bay bị hủy, khiến khoảng 3.800 hành khách bị ảnh hưởng hành trình.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc: Trung Quốc kêu gọi chấm dứt các hành động quân sự tại Trung Đông
Trên quy mô toàn cầu, xung đột tại Trung Đông đang tạo ra cuộc khủng hoảng lớn đối với ngành hàng không khu vực. Chỉ riêng ngày 28/2 đã có hơn 1.800 chuyến bay bị hủy, và đến 1/3 con số này tăng lên hơn 3.400 chuyến tại 7 sân bay lớn. Tổng cộng sau hai ngày đã có hơn 6.000 chuyến bay thương mại bị hủy, trong khi ba trung tâm trung chuyển lớn là Dubai, Abu Dhabi và Doha gần như tê liệt.

Việt Nam phản đối sử dụng vũ lực tại Trung Đông

Trước những diễn biến leo thang tại khu vực, Việt Nam cũng đã đưa ra phản ứng chính thức. Ngày 3/3/2026, trả lời câu hỏi của phóng viên về tình hình Trung Đông, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng cho biết lập trường của Việt Nam đã được nêu rõ từ ngày 28/2/2026.
Việt Nam quan ngại sâu sắc về tình hình xung đột leo thang phức tạp tại khu vực Trung Đông, đe dọa nghiêm trọng tính mạng và an toàn của người dân, hòa bình, ổn định của khu vực và thế giới.
Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao khẳng định:
"Việt Nam phản đối các hành vi sử dụng vũ lực tấn công vào các quốc gia có chủ quyền, đặc biệt vào các cơ sở hạ tầng dân sự khiến nhiều người dân bị thiệt mạng. Các hành động này đã gây thiệt hại nghiêm trọng và tiếp tục đe doạ tính mạng, an toàn và lợi ích của người dân, trong đó có công dân Việt Nam tại khu vực, gây bất ổn cho các hoạt động kinh tế, hòa bình, ổn định của khu vực và thế giới."
Trước bối cảnh đó, Việt Nam kêu gọi các bên liên quan kiềm chế tối đa, chấm dứt ngay các hành động leo thang căng thẳng, bảo vệ dân thường và các cơ sở hạ tầng thiết yếu, giải quyết bất đồng bằng các biện pháp hòa bình, tuân thủ nghiêm túc luật pháp quốc tế, Hiến chương và các nghị quyết liên quan của Liên hợp quốc, tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia, tạo điều kiện thuận lợi cho các đàm phán hòa bình vì an ninh, an toàn, hòa bình, ổn định ở khu vực và trên thế giới.
Thảo luận