"Những hệ lụy tiêu cực chính đối với kinh tế toàn cầu hiện nay đều bắt nguồn từ căng thẳng tại Trung Đông... Kịch bản khả dĩ nhất không phải là suy thoái toàn diện, mà là 'trì trệ kèm lạm phát'. Tức là tăng trưởng kinh tế chậm lại trong bối cảnh áp lực giá cả gia tăng", ông Salikhov phân tích.
Theo chuyên gia, tác động tiêu cực sẽ tập trung chủ yếu vào EU và các nền kinh tế châu Á, nguyên nhân chính đến từ sự gián đoạn nguồn cung năng lượng và chuỗi hàng hóa thiết yếu do xung đột khu vực Trung Đông gây ra.
Ông Salikhov nhấn mạnh EU là khu vực dễ bị tổn thương nhất:
"Trước khi căng thẳng bùng phát, mục tiêu tăng trưởng GDP của EU năm 2026 được dự báo ở mức 0,8–1%. Tuy nhiên, khủng hoảng năng lượng cùng đà tăng giá nhiên liệu có thể kéo nền kinh tế châu Âu về mức tăng trưởng 0%, hoặc thậm chí đẩy vào suy thoái".
Về phía Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới cũng đang chịu ảnh hưởng từ cú sốc năng lượng liên quan đến tình hình Trung Đông, theo ông Salikhov. Tuy vậy, nhờ khả năng triển khai các chính sách ứng phó khủng hoảng linh hoạt hơn, tốc độ tăng trưởng GDP của Trung Quốc dự kiến chỉ giảm nhẹ xuống mức 4–4,5% vào năm 2026. Hồi tháng 3, chính quyền Bắc Kinh chính thức dự báo tăng trưởng GDP cả năm 2026 trong khoảng 4,5–5%.
"Nền kinh tế Mỹ cũng không nằm ngoài vùng ảnh hưởng của cú sốc năng lượng, xét trên tổng thể đây vẫn là quốc gia nhập khẩu ròng tài nguyên năng lượng. Tăng trưởng GDP của Mỹ có thể giảm xuống còn 1,6–1,8%, so với mức 2,1% ghi nhận năm 2025",chuyên gia bổ sung.
Đánh giá về triển vọng kinh tế toàn cầu, ông Salikhov lưu ý rằng đến đầu tháng 3, các dự báo chung vẫn kỳ vọng mức tăng trưởng khoảng 3% trong năm 2026.
"Tuy nhiên, đến giữa năm, những hệ lụy tiêu cực có thể chưa được phản ánh đầy đủ trong các chỉ số kinh tế. Nếu xung đột kéo dài thêm vài tháng nữa, tác động cộng gộp có thể làm giảm tới 1 điểm phần trăm tăng trưởng toàn cầu, đưa mức tăng thực tế về khoảng 2–3%," ông Salikhov nhận định.
Đàm phán Mỹ – Iran đổ vỡ
Sau khi các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran thất bại, Hải quân Mỹ ngày 13/4 đã chính thức triển khai phong tỏa toàn bộ hoạt động hàng hải ra vào các cảng của Iran ở cả hai phía eo biển Hormuz – tuyến đường chiến lược chuyên chở khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ, sản phẩm dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu.
Phía Mỹ khẳng định các tàu thuyền không thuộc Iran vẫn được tự do lưu thông qua eo biển Hormuz, với điều kiện không thực hiện bất kỳ khoản thanh toán phí quá cảnh nào cho Tehran. Trong khi đó, chính quyền Iran tuy chưa chính thức công bố việc áp dụng loại phí này, nhưng đã công khai thảo luận về kế hoạch liên quan, làm gia tăng thêm bất ổn trên thị trường năng lượng quốc tế.