Theo quy định mới trong Luật sửa đổi liên quan đến an ninh, trật tự, ba trường hợp lần đầu được bổ sung gồm: công dân đã được cấp hộ chiếu phổ thông mới thì hộ chiếu cũ sẽ bị hủy giá trị dù còn thời hạn; hộ chiếu được cấp nhưng có sai lệch thông tin; và hộ chiếu của người đang bị truy nã sẽ bị thu hồi, hủy giá trị.
Bên cạnh đó, luật giữ nguyên bốn trường hợp hiện hành, gồm: hộ chiếu còn thời hạn bị mất; trường hợp đã quá 12 tháng kể từ ngày hẹn trả hộ chiếu mà không nhận và không có thông báo bằng văn bản; thu hồi, hủy giá trị hộ chiếu của người được thôi, bị tước quốc tịch Việt Nam hoặc bị hủy quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam.
Hộ chiếu ngoại giao, công vụ còn thời hạn nhưng người sử dụng không còn thuộc diện được cấp cũng sẽ bị thu hồi, hủy giá trị.
Ngoài ra, người chưa chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về xuất nhập cảnh cũng thuộc diện bị thu hồi, hủy hộ chiếu.
Đối với người đang liên quan các vụ việc dân sự, hình sự hoặc có lệnh truy nã, cơ quan chức năng sẽ áp dụng biện pháp hủy giá trị hộ chiếu trực tiếp trên hệ thống điện tử mà không cần thu hồi bản giấy.
Theo cơ quan quản lý xuất nhập cảnh, việc này nhằm bảo đảm thực hiện đầy đủ các bản án, quyết định của Tòa án cũng như nghĩa vụ thuế, dân sự trước khi xuất cảnh.
Để tránh rắc rối, cơ quan quản lý xuất nhập cảnh khuyến cáo người dân cần kiểm tra kỹ thông tin khi nhận hộ chiếu, đối soát với căn cước công dân và báo ngay nếu có sai sót để được điều chỉnh.
Người dân cũng cần quản lý hộ chiếu cẩn thận, không cho mượn, cầm cố, sửa chữa hoặc sử dụng vào mục đích vi phạm pháp luật. Khi bị mất phải trình báo ngay để cơ quan chức năng hủy giá trị trên hệ thống, tránh bị lợi dụng.
Siết chặt hộ chiếu cấp theo thủ tục rút gọn
Theo quy định hiện hành, hộ chiếu phổ thông cấp theo thủ tục rút gọn có thời hạn không quá 12 tháng và không được gia hạn. Quy định mới tiếp tục giữ nguyên nhưng bổ sung thêm nội dung "chỉ có giá trị sử dụng 01 lần khi xuất cảnh Việt Nam hoặc nhập cảnh Việt Nam".
Các trường hợp được cấp hộ chiếu rút gọn gồm: người ra nước ngoài bị mất hộ chiếu và có nhu cầu về nước ngay; người không được nước ngoài cho cư trú; người phải về nước theo điều ước quốc tế về nhận trở lại công dân; hoặc được cấp vì lý do quốc phòng, an ninh.
Bổ sung đối tượng cấp hộ chiếu ngoại giao, công vụ
Luật mới cũng bổ sung quy định về đối tượng được cấp hộ chiếu ngoại giao và công vụ. Theo đó, cấp phó của người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam được cấp hộ chiếu ngoại giao.
Người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, UBND cấp xã được cấp hộ chiếu công vụ. Việc điều chỉnh nhằm phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hiện nay.