Việt Nam tăng cường mua LNG, lượng khí cập cảng tăng vọt
Xung đột tại Trung Đông kéo dài suốt hai tháng qua đang phơi bày rõ mức độ phụ thuộc lớn của nhiều nền kinh tế vào nguồn năng lượng nhập khẩu, đặc biệt là dầu khí. Trong khi các quốc gia châu Á đối mặt nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu phục vụ sản xuất và tiêu dùng, thì châu Âu lại chịu áp lực chi phí năng lượng leo thang. Diễn biến này đang tạo ra những xáo trộn đáng kể trên thị trường năng lượng toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam nổi lên như một trong những quốc gia tăng tốc nhập khẩu khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) để ứng phó với hai sức ép đồng thời: nhu cầu điện tăng cao do thời tiết nắng nóng và rủi ro nguồn cung bị thu hẹp bởi căng thẳng địa chính trị.
Dữ liệu theo dõi tàu biển do Bloomberg tổng hợp cho thấy, từ đầu tháng đến nay, Việt Nam đã nhập khẩu khoảng 276.000 tấn LNG - mức cao kỷ lục theo tháng và cao gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng trong tháng 4, lượng LNG cập cảng tăng vọt so với các tháng trước, vượt xa mức khoảng 70.000 tấn ghi nhận trong tháng 3. Trong khi đó, số liệu từ Kpler cũng ghi nhận khoảng 191.000 tấn LNG được nhập khẩu tính đến thời điểm hiện tại của tháng 4, đánh dấu mức cao nhất từ trước tới nay. Sự chênh lệch giữa các nguồn dữ liệu phản ánh đặc thù thống kê khác nhau, song đều cho thấy xu hướng chung là nhu cầu nhập khẩu LNG của Việt Nam đang tăng mạnh.
Xét về cơ cấu nguồn cung, khoảng một nửa lượng LNG nhập khẩu trong tháng 4 đến từ Australia - một trong những nhà xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới. Phần còn lại được cung cấp bởi các đối tác như Malaysia, Brunei và Oman. Việc đa dạng hóa nguồn nhập khẩu phần nào giúp Việt Nam giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất, nhưng đồng thời cũng cho thấy mức độ cạnh tranh ngày càng gay gắt trong việc tiếp cận nguồn LNG trên thị trường quốc tế.
Theo các mô hình dự báo của Trung tâm Dự báo Thời tiết trung hạn châu Âu (ECMWF), nhiệt độ tại nhiều khu vực của Việt Nam, bao gồm Hà Nội và TP.HCM, sẽ cao hơn mức trung bình trong những tuần tới. Điều này đồng nghĩa nhu cầu tiêu thụ điện, đặc biệt cho điều hòa và sản xuất công nghiệp, sẽ tăng mạnh, buộc các doanh nghiệp năng lượng phải chủ động tích trữ thêm LNG để bảo đảm an ninh năng lượng.
Không chỉ Việt Nam, nhiều quốc gia Đông Nam Á như Thái Lan và Singapore cũng đang tích cực mua LNG trên thị trường giao ngay để đáp ứng nhu cầu trong nước. Tuy nhiên, xét về tốc độ tăng trưởng nhập khẩu, Việt Nam là trường hợp nổi bật nhất trong khu vực. Trong hai tháng gần đây, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) đã liên tục tổ chức các đợt chào thầu mua LNG giao ngay, với thời hạn giao hàng kéo dài đến hết tháng 6. Gần nhất, doanh nghiệp này tiếp tục tìm mua một lô hàng trong tháng 4, cho thấy nhu cầu bổ sung nguồn cung vẫn rất cấp thiết.
Áp lực đối với thị trường LNG toàn cầu hiện không chỉ đến từ nhu cầu tăng cao, mà còn từ sự gián đoạn nguồn cung. Xung đột liên quan đến Iran đang ảnh hưởng đến hoạt động của các nhà sản xuất lớn, trong đó có Qatar, quốc gia giữ vai trò then chốt trên thị trường LNG thế giới. Bên cạnh đó, eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển chiến lược chiếm khoảng 1/5 lưu lượng năng lượng toàn cầu, đang rơi vào trạng thái bị hạn chế trên thực tế, làm gia tăng rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng. Hệ quả là giá LNG giao ngay tăng mạnh, kéo theo cuộc cạnh tranh quyết liệt giữa các khu vực tiêu thụ lớn như châu Á và châu Âu.
Trước những biến động đó, một số doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách bắt đầu tính đến các phương án thay thế. Đáng chú ý, Tập đoàn Vingroup đã đề xuất Chính phủ cho phép chuyển đổi một dự án LNG sang phát triển năng lượng tái tạo, trong bối cảnh chi phí nhiên liệu tăng mạnh do tác động của xung đột. Động thái này phản ánh xu hướng điều chỉnh chiến lược năng lượng theo hướng linh hoạt hơn, nhằm giảm thiểu rủi ro từ thị trường nhiên liệu hóa thạch.