Vệ tinh VNREDSat-1 bước sang năm hoạt động thứ 14
Ngày 7/5/2026 đánh dấu tròn 13 năm kể từ thời điểm vệ tinh VNREDSat-1 được phóng thành công lên không gian. Đây là hệ thống vệ tinh viễn thám chuyên nghiệp đầu tiên của Việt Nam, do đội ngũ cán bộ thuộc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trực tiếp vận hành.
VNREDSat-1 có khối lượng gần 120kg, kích thước 1200mm x 600mm x 600mm. Vệ tinh được phóng ngày 7/5/2013 từ bãi phóng Kourou thuộc Guyana thuộc Pháp. Sự kiện này được xem là dấu mốc đáng chú ý của Việt Nam trong lĩnh vực công nghệ cao nói chung và công nghệ vệ tinh nói riêng.
Vệ tinh hoạt động ở dải bước sóng nhìn thấy, có khả năng chụp ảnh ở kênh toàn sắc (PAN) cùng 4 kênh đa phổ (MS), với chu kỳ chụp lặp khoảng 3 ngày.
Suốt 13 năm qua, VNREDSat-1 đã trở thành công cụ giám sát quan trọng phục vụ quản lý tài nguyên môi trường, nghiên cứu khoa học, đào tạo, phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh quốc gia. Hệ thống này cũng góp phần khẳng định chủ quyền không gian của Việt Nam.
Đáng chú ý, dù tuổi thọ thiết kế ban đầu chỉ khoảng 5 năm, VNREDSat-1 hiện vẫn hoạt động vượt thời gian dự kiến và tiếp tục cung cấp nguồn dữ liệu ảnh vệ tinh chủ động, ổn định cho Việt Nam.
PGS, TS Phạm Ngọc Điệp - Giám đốc Trung tâm Vật lý thiên văn và khám phá vũ trụ thuộc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam - cho biết việc hệ thống VNREDSat-1 tiếp tục vận hành sang năm thứ 14 là minh chứng cho năng lực chủ động và độ bền của Việt Nam trong lĩnh vực công nghệ vệ tinh viễn thám tầm thấp.
Trong quá trình khai thác, hệ thống từng gặp một số sự cố kỹ thuật khiến việc cung cấp dữ liệu bị gián đoạn. Tuy nhiên, nhờ kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm, đội ngũ kỹ sư của Trung tâm Vũ trụ Việt Nam đã chủ động phối hợp xử lý, duy trì hoạt động ổn định của vệ tinh cho tới nay.
Gần 30.000 cảnh ảnh được cung cấp từ năm 2020
Theo Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, từ năm 2020 đến nay, hệ thống VNREDSat-1 đã cung cấp gần 30.000 cảnh ảnh phục vụ công tác quản lý tài nguyên môi trường, nghiên cứu khoa học, đào tạo, phát triển kinh tế - xã hội và an ninh quốc gia.
Với mô hình vận hành phù hợp thực tế, VNREDSat-1 được xem là một phần quan trọng trong quá trình hình thành hạ tầng vũ trụ của Việt Nam. Đồng thời, đây cũng là nền tảng về công nghệ và nhân lực cho các dự án vệ tinh viễn thám tầm thấp tiếp theo của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Những năm gần đây, lĩnh vực công nghệ vũ trụ của Việt Nam ghi nhận một số bước tiến đáng chú ý như phóng thành công hai vệ tinh viễn thông VINASAT, đưa vào hoạt động vệ tinh VNREDSat-1, đồng thời tự nghiên cứu và phát triển các vệ tinh nhỏ gồm PicoDragon năm 2013, MicroDragon năm 2019 và NanoDragon năm 2021.
Hiện nay, vệ tinh quan sát Trái đất bằng công nghệ radar đầu tiên của Việt Nam - LOTUSat-1 - đã hoàn tất chế tạo và sẵn sàng được đưa lên quỹ đạo. Vệ tinh này có trọng lượng khoảng 600kg, sử dụng công nghệ radar thế hệ mới, cho phép phát hiện vật thể kích thước từ 1m trên mặt đất, quan sát cả ban ngày lẫn ban đêm và có thể hoạt động trong nhiều điều kiện thời tiết khác nhau.
Mới đây, theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Danh mục công nghệ chiến lược và Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược, công nghệ hàng không - vũ trụ tiếp tục được xác định là một trong 10 nhóm công nghệ chiến lược quốc gia. Trong đó, các sản phẩm trọng điểm bao gồm vệ tinh và chùm vệ tinh quỹ đạo thấp phục vụ quan sát Trái đất.