https://kevesko.vn/20260114/dut-khoat-va-khong-tranh-cai-khi-ong-trump-bat-dau-cuoc-chien-moi-40699930.html

“Dứt khoát và không tranh cãi”. Khi ông Trump bắt đầu cuộc chiến mới

“Dứt khoát và không tranh cãi”. Khi ông Trump bắt đầu cuộc chiến mới

Sputnik Việt Nam

Tập trung tối đa vào khu vực Mỹ Latinh, Tổng thống Hoa Kỳ cũng không quên Trung Đông: trong bối cảnh các cuộc biểu tình sôi sục ở Iran, ông đe dọa Cộng hòa Hồi... 14.01.2026, Sputnik Việt Nam

2026-01-14T18:48+0700

2026-01-14T18:48+0700

2026-01-14T18:48+0700

quan điểm-ý kiến

chuyên gia

chính trị

donald trump

nicolas maduro

venezuela

hoa kỳ

iran

tehran

thế giới

https://cdn.img.kevesko.vn/img/07ea/01/0e/40700542_0:160:3072:1888_1920x0_80_0_0_52218bd53eb0dbe0bc87ef5642f472aa.jpg

Các phương án kinh tế và quân sựNhư ông Trump đã tuyên bố, bất kỳ nước nào thực hiện giao dịch kinh doanh với nhà sản xuất dầu mỏ lớn là Iran đều sẽ phải đối mặt với mức thuế mới 25% đánh vào xuất khẩu nguyên liệu này sang Hoa Kỳ.Quyết định đã gây tiếng vang lớn. Cụ thể, Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington (nên nhớ, Bắc Kinh là khách hàng mua dầu lớn nhất của Tehran, chiếm khoảng 90% lượng nguyên liệu thô) tuyên bố rằng CHND Trung Hoa sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích của mình và phản đối “bất kỳ lệnh trừng phạt đơn phương bất hợp pháp và quyền tài phán mở rộng”.Tuy nhiên, những kế hoạch quân sự của chính quyền Hoa Kỳ mới là điều gây lo ngại lớn hơn cả. Chẳng hạn, ngay cả trước khi công bố mức thuế quan, Tổng thống Trump đã cho biết ông đang xem xét “một vài phương án rất cứng rắn” để phản ứng với tình hình tại Cộng hòa Hồi giáo này. Cụ thể, ông không loại trừ khả năng thực hiện những đòn tấn công quân sự.Cái cớ thuận tiệnTổng thống Hoa Kỳ nhắn chuyện Tehran sẵn sàng đàm phán. Nhưng ông cảnh báo rằng nếu các cơ sở quân sự hoặc thương mại của Mỹ bị đe dọa, kết cục sẽ chỉ có một, là sử dụng vũ lực.Sự ác cảm của ông Trump với Iran vốn đã rõ từ lâu. Chính ông, ngay trong nhiệm kỳ đầu tiên, đã rút Washington khỏi Kế hoạch Hành động Chung Toàn diện (JCPOA), vốn được dùng để điều chỉnh chương trình hạt nhân của Tehran.Còn mùa hè năm ngoái 2025, trong thời gian bùng phát cuộc xung đột Iran-Israel kế tiếp, cũng chính nhờ những nỗ lực của Trump mà phía Mỹ đã ráo riết tham gia hoạt động chiến sự. Ngay từ lúc đó, khi giai đoạn nóng nhất kết thúc, các chuyên gia đã cảnh báo: cả Hoa Kỳ và Israel sẽ không để yên cho Iran.Tình hình hiện tại đang mang lại cho Trump một cái cớ thuận tiện để đẩy leo thang căng thẳng (dù còn nhiều kẽ hở lộ liễu), với lập luận rằng Iran đã "vượt qua lằn ranh đỏ" trong việc trấn áp người biểu tình.Mọi sự bắt đầu như thế nàoNhững cuộc biểu tình quy mô lớn đã bùng phát tại Tehran vào ngày 28 tháng 12 năm 2025. Tỏ thái độ quyết liệt là các thương nhân bất mãn với mức lạm phát kỷ lục.Ngay sau đó, sinh viên và đại diện các nhóm xã hội khác cũng liên kết vào dòng người phản đối. Các khẩu hiệu nhanh chóng bộc lộ tính chất chống Chính phủ rõ rệt, và biểu tình lan rộng ra khắp tất cả các tỉnh của nước Cộng hòa.Chính quyền lập tức thực hiện biện pháp trấn áp bằng nhiều cách khác nhau, từ đóng cửa các doanh nghiệp cho đến sử dụng phương pháp bạo lực.Tình hình trở nên tồi tệ rất nhanh sau cái chết của một số người biểu tình. Đỉnh điểm là ngày 8 tháng 1 năm 2026, khi chính quyền ngắt kết nối Internet và liên lạc điện thoại. Trong cùng ngày hôm đó, tại thành phố Fardis, theo khẳng định của tờ báo Dubai Gulf News, đã xảy ra vụ thảm sát với ít nhất 50 người biểu tình bị bắn hạ bằng súng máy.Tổng số người bị bắt giữ, bị thương và thiệt mạng sau hơn hai tuần có sự chênh lệch tùy thuộc vào các nguồn tin. Chẳng hạn, Cơ quan Thông tấn Hoạt động Nhân quyền Human Rights Activist News Agency có trụ sở tại Mỹ thông báo về cái chết của 500 người biểu tình. Trong khi đó, kênh truyền hình vệ tinh Iran International có trụ sở chính tại Anh khẳng định rằng đã có 2.000 người biểu tình bị giết, mà chỉ tính riêng từ ngày 8 đến ngày 10 tháng 1 năm 2026. Giả thiết về hàng nghìn người thiệt mạng do ấn phẩm Anh The Time công bố.Chính quyền sở tại không đưa ra con số thương vong cụ thể. Tuy nhiên, hãng thông tấn Tasnim của Iran, dẫn nguồn dữ liệu từ Chính phủ, cho biết đã có ít nhất 121 nhân viên thuộc lực lượng an ninh bị sát hại.Tuy nhiên, hoạt tính của người biểu tình đã tạm thời giảm xuống do tình trạng ngắt kết nối internet. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi thậm chí còn tuyên bố rằng công lực đã thiết lập được sự "kiểm soát hoàn toàn" trên khắp cả nước.Lật đổ chế độ bằng mọi giáBan đầu, các cuộc biểu tình mang tính tự phát. Nhưng sau đó mọi thứ đã thay đổi: đó là sự trở lại sau thời gian dài bị lãng quên của nhân vật Reza Pahlavi 65 tuổi — con trai vị quốc vương cuối cùng của Iran, đã bị lật đổ trong cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979. Ngày 8 tháng 1 năm 2026, nhân vật đối lập hiện đang sống tại Mỹ này đã gửi thông điệp tới những người biểu tình thông qua đoạn video trực tuyến.Mặc dù danh xưng Pahlavi khá phổ biến trong cộng đồng những người biểu tình, nhưng tiểu sử của ông này lại biến ông thành một mục tiêu thuận lợi để chính quyền Iran công kích. Chẳng hạn, vào những năm 1980, ông này không chỉ đơn giản đối đầu với chính quyền của nước Cộng hòa non trẻ mà còn lôi kéo Israel vào những kế hoạch của mình. Thêm vào đó, như các nhà báo Mỹ nhiều lần đưa tin, trong suốt nhiều năm, ông ta luôn nhận sự hỗ trợ tài chính từ Washington.Bản thân nhà đối lập này luôn phủ nhận điều đó. Tuy nhiên, trong một vài cuộc phỏng vấn, ông ta vẫn lỡ lời thừa nhận rằng để lật đổ chế độ tại Iran, ông sẵn sàng chấp nhận sự giúp đỡ ,bất kể là từ bên nào.Chuyện gì tiếp theo?Như vậy, sự tham gia của Pahlavi - một nhân vật với tiểu sử khá đáng ngờ - có thể chỉ làm cho những người ủng hộ chế độ thêm đoàn kết.Khi công bố lễ tang ba ngày trong tuần này để tưởng niệm các nhân viên an ninh thiệt mạng, ban lãnh đạo Iran đã nhấn mạnh rằng họ đã ngã xuống "trong cuộc kháng chiến quốc gia chống Hoa Kỳ và chế độ Phục quốc Do Thái". Nói cách khác, đối với Tehran, những bất ổn hiện nay là sự tiếp nối tất yếu của cuộc chiến hồi mùa hè năm ngoái 2025. Mà vào thời điểm đó, bất chấp các cuộc tấn công dữ dội từ cả phía Hoa Kỳ và quân đội Israel (IDF), vẫn không thể làm mất ổn định tình hình trong nước.Rõ ràng là sự thay đổi chiến thuật của Washington là gắn với thất bại đó. Đầu tiên là đưa Pahlavi ra khỏi “kho dự trữ chính trị” và xem phản ứng của cộng đồng cư dân Iran với nhân vật này ra sao. Rồi sau đó sẽ chuyển sang phương án sử dụng vũ lực mà ông Trump đã công bố.Cũng giống như tình huống tại Venezuela mới đây, nhân vật chính vẫn là nhà lãnh đạo Mỹ.Vấn đề hàm chứa ở chỗ, vụ bắt cóc Nicolas Maduro vừa qua (diễn ra sau nhiều tháng với những tuyên bố đầy mâu thuẫn của ông Trump trong năm 2025) là điều hoàn toàn không thể tiên liệu. Mà nó chỉ chứng minh một điều rằng: trong năm 2026 này, người ta có thể trông đợi hoặc lo ngại bất cứ điều gì từ chính quyền đương nhiệm của Hoa Kỳ.Tuy nhiên, chế độ Iran và những người ủng hộ chính quyền sở hữu một lợi thế quan trọng: đó là đà hưng phấn từ chiến dịch năm 2025, kết quả mà Tehran đã công khai gọi là chiến thắng. Với mức độ động lực như vậy, việc đặt cược vào phe đối lập và những lời hăm dọa quân sự mà Iran vốn đã quá quen, có thể chỉ dẫn đến thất bại.

https://kevesko.vn/20260113/chuyen-gia-neu-chien-luoc-cua-my-doi-voi-iran-pha-hoai-thay-vi-chien-tranh-40669952.html

https://kevesko.vn/20260114/israel-cho-rang-don-tan-cong-cua-my-vao-iran-co-the-khong-dan-toi-thay-doi-chinh-quyen-40686805.html

https://kevesko.vn/20260114/bieu-tinh-o-iran-tinh-hinh-an-ninh-on-dinh-va-trat-tu-duoc-thiet-lap-40696782.html

https://kevesko.vn/20260114/the-washington-post-my-yeu-cau-chau-au-cung-cap-thong-tin-tinh-bao-ve-cac-muc-tieu-ben-trong-iran-40689180.html

venezuela

iran

tehran

2026

tin thời sự

vn_VN

quan điểm-ý kiến, chuyên gia, chính trị, donald trump, nicolas maduro, venezuela, hoa kỳ, iran, tehran, thế giới