“NATO đang mất thành viên chủ chốt”: Chủ nghĩa ly khai ở Alberta đe dọa sự sụp đổ của Canada

© REUTERS Janis LaizansNATO
NATO - Sputnik Việt Nam, 1920, 10.02.2026
Đăng ký
Canada trông đợi rằng Hoa Kỳ sẽ tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của mình. Đó là phản ứng của chính giới Ottawa khi có thông tin rằng những người ly khai ở Alberta đang «đi đêm» đàm phán với chính quyền Trump về khoản vay 500 tỷ USD để hỗ trợ nền độc lập của địa phương này.
Bài viết của Sputnik tổng quát những gì đang xảy ra ở Bắc Mỹ.

Cuộc hành quân phương Bắc

Thủ tướng Canada Mark Carney đã yêu cầu Hoa Kỳ ngừng hỗ trợ những người ly khai. Trong khi đó Thủ hiến Alberta là Daniel Smith bày tỏ hy vọng rằng người Mỹ sẽ không can thiệp vào các vấn đề chính trị nội bộ của Canada.
© AP Photo / Pool/Thomas PadillaThủ tướng Canada Mark Carney
Thủ tướng Canada Mark Carney - Sputnik Việt Nam, 1920, 10.02.2026
Thủ tướng Canada Mark Carney
Tờ Financial Times thông báo rằng các đại diện của phong trào «Dự án Thịnh vượng Alberta» (APP) do Jeffrey Rath dẫn đầu, đã gặp gỡ ít nhất ba lần với các thành viên của ê-kip chính quyền Tổng thống Hoa Kỳ. Sau đó ông Rath đã xác nhận thông tin này trong cuộc phỏng vấn của hãng thông tấn BBC. Quả thật, theo lời ông, họ đã đến Washington với tư cách "cá nhân", mặc dù đã thảo luận về việc cấp cho Alberta khoản vay 500 tỷ USD nếu khu vực này tách khỏi Canada.
Washington cũng không phủ nhận sự kiện đàm phán, nhưng không nêu rõ chính xác là ai đại diện cho lợi ích của Hoa Kỳ. Ê-kip chính quyền Trump nhấn mạnh rằng họ không đưa ra bất kỳ lời hứa nào.
Biểu tượng của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại Brussels - Sputnik Việt Nam, 1920, 06.02.2026
Tuyên bố từ NATO: Châu Âu không thể có quân đội chung
Đồng thời, Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent tuyên bố rằng nên để tỉnh Alberta của Canada gia nhập Hoa Kỳ.

"Alberta có nguồn tài nguyên thiên nhiên khổng lồ, nhưng họ không được phép xây dựng đường ống dẫn dầu ra Thái Bình Dương. Tôi nghĩ chúng ta nên để họ đến với chúng ta. Alberta là một đối tác tự nhiên đối với Hoa Kỳ. Họ có dự trữ tài nguyên tuyệt vời. Cư dân Alberta là những con người rất độc lập", Bộ trưởng Bessent nói.

Tiếng nói của nhân dân

Tháng 12 năm 2025, Ủy ban Bầu cử Alberta đã phê duyệt kiến ​​nghị của APP về việc đưa vấn đề tách khỏi Canada ra trưng cầu dân ý. Các tác giả của dự thảo trưng cầu dân ý dự định hỏi cư dân địa phương: "Bạn có đồng ý rằng tỉnh Alberta nên tách khỏi Canada và trở thành một quốc gia độc lập không?".
Để tiến hành trưng cầu dân ý, các đại diện của APP phải thu thập chữ ký từ tối thiểu 178.000 cư dân Alberta (khoảng 3,5% dân số của tỉnh). Bản thân tổ chức này có khoảng 2.000 thành viên, nhưng các thủ lĩnh của họ khẳng định hy vọng sẽ nhận được sự ủng hộ của không dưới 240.000 người.
Quốc kỳ Canada - Sputnik Việt Nam, 1920, 21.01.2026
Truyền thông: Canada chuẩn bị cho kịch bản chiến tranh du kích với Mỹ
Xét theo kết quả các cuộc thăm dò được thực hiện cách đây một năm, phong trào APP sẽ hoàn thành nhiệm vụ mục tiêu của mình chẳng mấy khó khăn. Còn theo dự đoán của Trung tâm nghiên cứu Ipsos, khoảng 30% cư dân Alberta sẵn lòng sáp nhập vào Hoa Kỳ nếu họ nhận được đề xuất có lợi.
Phong trào ly khai ở Alberta có lịch sử lâu dài. Trong 50 năm qua, phong trào này đã trải qua hai đợt bùng nổ về mức độ phổ biến, cả hai đều diễn ra trong nhiệm kỳ Tổng thống của gia đình Trudeau. Vào những năm 1980, Pierre Trudeau, Tổng thống đầu tiên của Canada, đã quyết định áp thuế 25% đối với dầu mỏ sản xuất trong tỉnh. Đây là đòn nghiêm trọng giáng vào nền kinh tế địa phương và đẩy tăng tỷ lệ thất nghiệp. Con trai ông là Justin trở thành Thủ tướng vào năm 2015 đã chọc giận người dân Alberta vì cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu. Cụ thể, ông đã áp thuế carbon và hướng các khoản đầu tư tập trung vào bảo vệ môi trường. Chính điều này đã châm ngòi cho chiến dịch ly khai mang tên "Wexit" không chỉ ở Alberta mà còn ở tất cả các tỉnh miền Tây Canada, dẫn đến sự ra đời của một đảng cùng tên. Tuy nhiên, đảng này vẫn chưa thể đạt được thành công đáng kể trong các cuộc bầu cử.
Nhìn chung Alberta thường được coi là một tỉnh bảo thủ và là động lực của nền kinh tế Canada. Nhờ trữ lượng dầu khí dồi dào, tỉnh này chiếm khoảng 15% GDP của cả nước. Tuy nhiên, phần lớn cư dân cho rằng Chính phủ liên bang thu thuế quá cao một cách bất công mà không mang lại lợi ích gì. Cư dân địa phương thấy ở đây có toan tính của Ottawa nhằm trừng phạt họ vì quan điểm bảo thủ.

Năm phút hài hước của Trump

Ngay từ đầu nhiệm kỳ thứ hai, Tổng thống Trump đã nói về việc Canada phải trở thành một phần của Hoa Kỳ. Trong mong muốn của nước láng giềng phương Bắc về thiết lập quan hệ đối tác quy mô lớn với Trung Quốc, ông chủ Nhà Trắng «soi» thấy mối đe dọa với an ninh của nước Mỹ. Hơn nữa, như ông nói, Canada thực sự hoàn toàn phụ thuộc vào Hoa Kỳ, vì vậy chẳng có lý do gì để không sáp nhập.
Ngoài ra, Trump cho rằng nói đùa về việc mở rộng biên giới Hoa Kỳ là chuyện vui vẻ thích hợp.

Tôi chưa bao giờ có ý định biến Greenland thành bang thứ 51. Tôi muốn biến Canada thành bang thứ 51. Greenland sẽ là bang thứ 52. Venezuela có thể là bang thứ 53", Trump nói tại dạ tiệc trong câu lạc bộ «Alfalfa» danh tiếng hôm 31 tháng 1.

Thành phố Vancouver, Canada - Sputnik Việt Nam, 1920, 20.01.2026
Canada tìm cách mở rộng sự hiện diện ở Bắc Cực do tình hình Greenland
Chuyên gia Vladimir Vasiliev, nghiên cứu viên chính tại Viện Hoa Kỳ và Canada thuộc Viện Hàn lâm Khoa học LB Nga, tin chắc rằng Trump thực sự quyết tâm thiết lập quyền kiểm soát đối với Canada. Và Alberta có thể là bước đi đầu tiên trên con đường này.

“Tính quyết đoán và tuổi tác đang buộc ông ấy phải vội. Đối với Trump, Canada là ký sinh trùng trên cơ thể Hoa Kỳ, là kẻ ăn bám cần phải xử lý. Dưới góc độ kinh tế, so với Washington thì Ottawa quả thực được hưởng lợi nhiều hơn từ thương mại song phương. Đồng thời, các tỉnh phía bắc của Canada hoàn toàn có thể thoả mãn tham vọng bành trướng của Hoa Kỳ nếu như lá cờ Sao và Sọc không thể tung bay trên Greenland", chuyên gia nhận xét.

Theo quan điểm của chuyên gia Vasiliev, nếu trong cuộc trưng cầu dân ý mà đa số người dân trong ủng hộ độc lập, thì tỉnh này vẫn không tự động giành được độc lập. Trước hết, những người ly khai phải có được sự đồng thuận của tất cả các vùng khác của Canada, và dễ thấy điều này là bất khả thi.
Donald Trump tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở The Hague - Sputnik Việt Nam, 1920, 28.01.2026
Đức dự báo NATO sẽ suy yếu do tình hình quanh Greenland
Chuyên gia Boris Shiryaev, Trưởng bộ môn Nghiên cứu Mỹ tại Khoa Quan hệ Quốc tế thuộc Đại học Quốc gia Saint-Peterburg thấy những sự kiện hiện tại là kết quả tương tác kéo dài hàng thế kỷ giữa Hoa Kỳ và Canada.

"Trong thời gian Chiến tranh vì Độc lập, người Mỹ đã gửi lực lượng viễn chinh đến Canada để đứng về phía họ. Nhưng người Canada không chia sẻ sự nhiệt tình đó và đã đánh bại lực lượng tiến công. Kể từ đó, ví dụ, Quebec luôn có thái độ chỉ trích Hoa Kỳ gay gắt. Đây là một phần của bản sắc tự nhận thức Canada. Về phần mình, người Mỹ chọn lối tiếp cận khác: khuất phục các nước láng giềng bằng kinh tế. Trong tương quan này, chủ nghĩa ly khai ở Alberta là dấu hiệu nghiêm trọng về nguy cơ tan rã của Canada", ông Shiryaev giải thích.

Tuy nhiên, như ông làm rõ, triển vọng ly khai của Alberta phần lớn sẽ phụ thuộc vào tình hình chính trị nội bộ ở Hoa Kỳ. Theo chuyên gia, bằng cách tuyên bố chủ quyền đối với Greenland, Canada, dầu mỏ Venezuela, và những thứ tương tự, Trump đang đánh lạc hướng chú ý khỏi sự phân hoá chia rẽ trong lòng xã hội Mỹ, vốn ngày càng sâu sắc hơn theo thời gian.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала