Nghiên cứu giao thẩm quyền tối đa cho Hà Nội

Theo Tổng Bí thư, Hà Nội phải được quy hoạch và vận hành như một trung tâm sáng tạo, tri thức, đổi mới của quốc gia, tuyệt đối không để quy hoạch bị chi phối bởi lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm hay tư duy nhiệm kỳ, bởi “Hà Nội chậm thì cả nước sẽ chậm”.

Tổng Bí thư khẳng định, tầm nhìn phát triển của Thủ đô phải gắn chặt với tầm nhìn quốc gia. Hà Nội không thể phát triển theo tư duy của một địa phương lớn thông thường, mà phải được định vị và vận hành như trung tâm kiến tạo phát triển quốc gia, có vai trò dẫn dắt, lan tỏa và định hình các mô hình phát triển mới cho cả nước.

Phát biểu tại buổi làm việc, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính biểu dương Hà Nội đã chuẩn bị kỹ lưỡng nội dung làm việc, chủ động xin ý kiến các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước về những định hướng lớn phát triển Thủ đô. Đặc biệt, Hà Nội đã chủ động đề xuất Trung ương và được Quốc hội thông qua Nghị quyết số 258/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để triển khai các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn.

Thủ tướng đánh giá cao việc Hà Nội triển khai nhanh và hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng đối với các dự án giao thông trọng điểm như đường Vành đai 1, Vành đai 4 - Vùng Thủ đô.

Đối với ba định hướng lớn của Thủ đô gồm xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, ban hành Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TW và sửa đổi Luật Thủ đô năm 2024, Thủ tướng cho rằng đây là những vấn đề có mối quan hệ chặt chẽ, mật thiết với nhau. Theo Thủ tướng, Nghị quyết số 15-NQ/TW và Luật Thủ đô thời gian qua đã tạo đà, tạo lực cho Hà Nội phát triển mạnh mẽ, nhất là về tăng trưởng kinh tế, thu ngân sách, phát triển hạ tầng và văn hóa. Tuy nhiên, trong bối cảnh phát triển mới, hai văn bản này cần được sửa đổi, thay thế cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Về nhiệm vụ quy hoạch, Thủ tướng nhấn mạnh tư duy và tầm nhìn “phải dài hạn”. Quy hoạch cần khai thác tối đa các tiềm năng, lợi thế và bản sắc riêng của Hà Nội như sông Hồng, khu vực Ba Vì, 36 phố phường, Hà Nội nghìn năm văn hiến; đồng thời bám sát các xu hướng phát triển “xanh” và “số”, khai thác hiệu quả không gian tầm cao, tầm thấp và không gian ngầm. Quy hoạch cũng phải tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn lớn như ùn tắc giao thông, ngập úng, ô nhiễm môi trường, trật tự đô thị, an toàn thực phẩm; tăng cường kết nối vùng, kết nối quốc tế; phát triển công nghiệp dựa trên khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; chú trọng nguồn nhân lực và nguồn lực tài chính.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn bày tỏ ấn tượng trước những kết quả nổi bật Hà Nội đạt được trong nhiệm kỳ vừa qua, thể hiện qua nhiều chỉ tiêu kinh tế - xã hội quan trọng. Chủ tịch Quốc hội cho rằng việc sửa đổi Luật Thủ đô và ban hành các nghị quyết với cơ chế đặc thù dành cho Hà Nội là yêu cầu tất yếu nhằm tạo hành lang pháp lý thông thoáng, phù hợp hơn với giai đoạn phát triển mới.

Góp ý về Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Chủ tịch Quốc hội cho rằng cần có cách tiếp cận dài hạn, khoa học, ổn định; đồng thời đặc biệt quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ chất lượng cao, có trình độ chuyên môn và tư duy quản trị tiệm cận các đô thị lớn trong khu vực và trên thế giới.

Phát biểu chỉ đạo, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh buổi làm việc có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định vị trí, vai trò và sứ mệnh của Thủ đô trong giai đoạn mới. Hà Nội phải được đặt đúng vào vị trí chiến lược, không chỉ là một địa phương lớn mà là trung tâm dẫn dắt, kiến tạo và lan tỏa sự phát triển của đất nước.

Tổng Bí thư cho biết Trung ương đang chuẩn bị những quyết sách lớn nhằm chuyển đổi mô hình phát triển, xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong tiến trình đó, Hà Nội phải đi đầu, chủ động thích ứng và hình thành các mô hình phát triển tiên phong.

Đánh giá cao kết quả Hà Nội đạt được thời gian qua, Tổng Bí thư ghi nhận sự đổi mới trong công tác lãnh đạo, điều hành, đặc biệt là những chuyển biến rõ nét trong xử lý các vấn đề kéo dài như ô nhiễm môi trường, ngập úng, ùn tắc giao thông và giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm. Tuy nhiên, Tổng Bí thư cũng chỉ rõ các thách thức về giao thông, môi trường và chất lượng quản trị đô thị vẫn hiện hữu, đòi hỏi giải pháp căn cơ, đồng bộ và bền vững.

Việc sửa đổi Luật Thủ đô phải được tiếp cận với tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn, tạo cơ sở pháp lý đủ mạnh để Hà Nội phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế đặc thù, mạnh dạn thí điểm các mô hình mới, nhưng vẫn bảo đảm kỷ cương, kỷ luật, minh bạch và vì lợi ích chung.

Tinh thần xuyên suốt là “Trao quyền mạnh hơn - phân cấp, phân quyền toàn diện hơn - trách nhiệm giải trình rõ ràng hơn”, đúng với yêu cầu “Hà Nội quyết - Hà Nội làm - Hà Nội chịu trách nhiệm”. Tổng Bí thư nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Thủ đô không chỉ là việc riêng của Hà Nội mà là trách nhiệm chung của Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương trong việc tháo gỡ rào cản pháp lý, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Về mục tiêu tăng trưởng, Tổng Bí thư đề nghị Hà Nội kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số, trước mắt phải hoàn thành bằng được mức tăng trưởng ít nhất 11% trong năm 2026. Mô hình tăng trưởng mới của Thủ đô phải dựa trên nâng cao năng suất lao động thông qua tri thức, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chất lượng nguồn nhân lực; gắn với cải cách thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thu hút và trọng dụng nhân tài, hình thành các cực tăng trưởng và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Tổng Bí thư bày tỏ sự ủng hộ đối với các giải pháp của Hà Nội trong việc đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền và tập trung xử lý 5 điểm nghẽn gồm úng ngập, ùn tắc giao thông, trật tự đô thị, ô nhiễm môi trường và an toàn thực phẩm; đồng thời yêu cầu nghiên cứu giao thẩm quyền tối đa cho Hà Nội để chủ động giải quyết, tránh tình trạng chờ phê duyệt nhiều tầng, nhiều nấc.

Tổng Bí thư nhấn mạnh yêu cầu Hà Nội phải làm ngay, làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả và làm đến cùng, với tinh thần “Đã nói là làm, đã làm là phải xong, đã làm là phải có hiệu quả”.