Trước làn sóng chia sẻ gây bức xúc dư luận, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm, kiểm chứng thông tin trước khi lan truyền, tránh tiếp tay cho các nội dung sai lệch và xuyên tạc về một vụ án đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp và kéo dài.
Tây Ninh bác thông tin sai sự thật về tử tù Hồ Duy Hải
Chiều 20-1, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tây Ninh cho biết đã nắm được thông tin lan truyền trên mạng xã hội Facebook* liên quan đến tử tù Hồ Duy Hải, với nội dung “18 năm oan khuất - nước mắt ngày đoàn tụ mẹ con”. Cơ quan này khẳng định đây là thông tin sai sự thật và đang phối hợp với Công an tỉnh Tây Ninh để xác minh, xử lý theo quy định pháp luật.
Ngành chức năng tỉnh Tây Ninh đồng thời khuyến cáo người dân sử dụng mạng xã hội một cách tỉnh táo, có trách nhiệm. Trước khi đăng tải, bình luận hoặc chia sẻ bất kỳ thông tin nào, người dùng cần kiểm tra kỹ tính xác thực, tránh vô tình tiếp tay cho các thông tin sai lệch, xuyên tạc, gây ảnh hưởng đến trật tự xã hội.
Trước đó, vào sáng cùng ngày, trang Facebook có tên “Nơi Đất Xứ Người” đăng tải nội dung nêu trên. Chỉ trong thời gian ngắn, thông tin này đã thu hút hàng nghìn lượt bình luận và chia sẻ, gây bức xúc trong dư luận. Nhiều ý kiến đề nghị cơ quan chức năng sớm vào cuộc kiểm tra, xử lý nghiêm hành vi phát tán thông tin sai sự thật.
Vụ án Hồ Duy Hải
Theo nội dung bản án, khoảng 20 giờ ngày 13/1/2008, Hồ Duy Hải đến Bưu điện Cầu Voi (huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An cũ) gặp hai nữ nhân viên là Nguyễn Thị Thu Vân và Nguyễn Thị Ánh Hồng. Tại đây, Hải đưa tiền cho chị Vân đi mua trái cây, sau đó có hành vi nắm tay, kéo chị Hồng vào buồng nhằm quan hệ tình dục.
Khi chị Hồng phản ứng và bỏ chạy, Hải đuổi theo, xô ngã nạn nhân, dùng thớt tròn đánh vào vùng đầu, sau đó tiếp tục dùng dao cắt cổ khiến chị Hồng tử vong. Hải ra khu vực nhà vệ sinh rửa dao và tay để xóa dấu vết, giắt dao vào lưng quần.
Khi chị Vân quay lại, phát hiện chị Hồng đã tử vong và bỏ chạy, Hải tiếp tục đuổi theo, dùng ghế xếp inox đánh vào đầu chị Vân rồi dùng dao cắt cổ khiến nạn nhân tử vong tại chỗ. Bản án xác định, do máu bắn vào tay và áo, Hải tiếp tục rửa tại nhà vệ sinh, sau đó mang dao giấu vào một tấm bảng lớn sát vách tường gần cầu thang.
Sau khi gây án, Hải lên phòng giao dịch mở tủ lấy tiền và tài sản của hai nạn nhân, rồi leo qua hàng rào giữa sân sau và sân trước, lấy xe rời khỏi hiện trường, chạy về hướng nhà dì ruột. Ngày 18/1/2008, Hải mang số nữ trang và sim điện thoại lên TP.HCM bán, sau đó đốt quần áo và dây lưng đã mặc khi gây án để phi tang.
TAND tỉnh Long An sau đó tuyên phạt Hồ Duy Hải tử hình về tội giết người, 5 năm tù về tội cướp tài sản, tổng hợp hình phạt là tử hình. Bị cáo kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt nhưng bị tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại TP.HCM bác kháng cáo, bản án tử hình có hiệu lực pháp luật.
Những mâu thuẫn được nêu trong kháng nghị giám đốc thẩm
Sau khi bản án có hiệu lực, gia đình và luật sư của Hồ Duy Hải liên tục gửi đơn kêu oan. Ngày 22/11/2019, Viện trưởng Viện KSND Tối cao ban hành Quyết định kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, đề nghị hủy các bản án sơ thẩm và phúc thẩm để điều tra lại.
Kháng nghị cho rằng tồn tại nhiều mâu thuẫn lớn giữa lời khai nhận tội và kết quả khám nghiệm hiện trường. Cụ thể, Hải khai rửa tay và dao tại nhà vệ sinh, đập đầu nạn nhân vào lavabo nhưng khám nghiệm hiện trường không ghi nhận dấu vết tương ứng. Hải khai dùng ghế đập đầu chị Vân rồi kéo ra cắt cổ, trong khi biên bản hiện trường thể hiện chiếc ghế nằm dưới nền nhà, còn chân nạn nhân lại gác lên ghế.
Ngoài ra, có nhân chứng khai khoảng 19h39 ngày 13/1/2008 đã đến Bưu điện Cầu Voi gọi điện và nhìn thấy một thanh niên bên trong. Tuy nhiên, kết luận điều tra cho rằng lúc 19h13 cùng ngày, Hải đang có mặt tại một hiệu cầm đồ. Viện KSND Tối cao tính toán quãng đường và cho rằng Hải không thể xuất hiện tại bưu điện theo mốc thời gian như kết luận điều tra đã xác định.
Kháng nghị cũng nêu rõ, hiện trường có nhiều dấu vân tay không trùng với vân tay của Hồ Duy Hải nhưng không được làm rõ là của ai. Hai nạn nhân có nhiều thương tích, đồ đạc xung quanh thể hiện dấu hiệu chống cự, không phù hợp với nhận định bị cáo gây án một cách đơn giản. Bản án cho rằng Hải trèo cổng sau khi gây án trong khi trên người dính nhiều máu, nhưng cánh cổng không có vết máu nào theo biên bản khám nghiệm hiện trường.
Về tố tụng, Viện KSND Tối cao xác định có nhiều vi phạm nghiêm trọng như bỏ sót chứng cứ, không trưng cầu giám định vết máu, không đưa một số lời khai quan trọng của bị cáo và nhân chứng vào hồ sơ vụ án. Đáng chú ý, lời khai đầu tiên ngày 20/3/2008 của Hồ Duy Hải không nhận tội nhưng không được đưa vào hồ sơ. Một số nhân chứng quan trọng, trong đó có người đầu tiên phát hiện vụ án, không được lấy lời khai đầy đủ. Ngoài ra, một số đối tượng tình nghi khác không được điều tra làm rõ.
Các mốc tố tụng chính của vụ án Hồ Duy Hải
13/1/2008: Hai nữ nhân viên Bưu điện Cầu Voi bị sát hại.
1/12/2008: TAND tỉnh Long An xét xử sơ thẩm, tuyên phạt Hồ Duy Hải tử hình.
28/4/2009: Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại TP.HCM bác kháng cáo.
4/5/2009: Hồ Duy Hải gửi đơn xin ân giảm lên Chủ tịch nước.
2011-2012: Chánh án TAND Tối cao, Viện trưởng Viện KSND Tối cao không kháng nghị; Chủ tịch nước bác đơn xin ân giảm.
4/12/2014: Chủ tịch nước yêu cầu tạm dừng thi hành án để xem xét vụ án.
2016: Liên ngành Tư pháp Trung ương kết luận Hồ Duy Hải không bị kết án oan.
22/11/2019: Viện KSND Tối cao kháng nghị giám đốc thẩm, đề nghị hủy án để điều tra lại.
Tháng 5/2020: Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao xét xử giám đốc thẩm, quyết định giữ nguyên các bản án sơ thẩm và phúc thẩm.
*Hành động Meta bị cấm tại LB Nga