Cái bẫy khí đốt: Vì sao quay lưng với Nga lại khiến châu Âu phụ thuộc vào Mỹ

Nỗ lực của Liên minh châu Âu (EU) nhằm “trừng phạt” Nga bằng cách từ chối sử dụng khí đốt của Nga đã khiến khu vực rơi vào thế phụ thuộc vào nguồn cung từ Mỹ. Hiện Washington kiểm soát khoảng 1/4 tổng lượng khí đốt mà châu Âu mua vào - Hãng tin Sputnik tính toán.
Sputnik
Hệ quả là EU không chỉ đối mặt với giá nhiên liệu tăng cao, mà còn tự tạo thêm một đòn bẩy gây sức ép đối với chính mình trong bối cảnh quan hệ với Mỹ xấu đi - Các chuyên gia được hãng tin Sputnik phỏng vấn cho biết.
Từ năm 2022, EU bắt đầu từng bước từ bỏ các nguồn năng lượng của Nga. Theo tính toán của hãng tin Sputnik dựa trên dữ liệu của công ty phân tích Bruegel, năm 2021, Nga cung cấp gần một nửa tổng lượng khí đốt nhập khẩu của EU, nhưng đến cuối năm ngoái, tỷ trọng này đã giảm xuống còn 12%. Ngược lại, EU đẩy mạnh đáng kể nhập khẩu từ Mỹ: Thị phần của khí đốt Mỹ trong các hợp đồng mua của châu Âu tăng gấp 4,6 lần, lên 26,5%.
Nhà phân tích Kirill Lysenko của hãng “Expert RA” cho biết, sự chuyển dịch quá nhanh sang khí đốt từ Mỹ đã khiến châu Âu phải trả cái giá đắt. Giá khí đốt tăng cao đã giáng đòn mạnh vào ngành công nghiệp châu Âu: Các doanh nghiệp hóa chất, luyện kim, thủy tinh buộc phải cắt giảm sản xuất hoặc thậm chí đóng cửa. Đại biểu Duma Quốc gia Nga Alexey Zhuravlev (đảng “Rodina”) cũng đồng tình khi cho rằng EU đã đánh giá thấp vai trò của khí đốt Nga đối với chính nền kinh tế của mình.
Một bất lợi khác, theo các nhà phân tích, là mức độ biến động giá rất lớn do cạnh tranh trên thị trường khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) với các nước châu Á, trước hết là Trung Quốc - chuyên gia Yulia Davydova từ Đại học Kinh tế Plekhanov cho biết.
“Việc EU từ chối khí đốt Nga giống như câu nói quen thuộc: ‘Giận người lái tàu mà đi bộ’,” - bà Davydova nhận xét.
Chính sách EU từ bỏ dầu mỏ và khí đốt Nga là hành động “điên rồ”
Châu Âu nói chung phụ thuộc rất lớn vào năng lượng, điều này đồng nghĩa với việc bất kỳ sự sụt giảm nào trong nguồn cung cũng sẽ kéo theo hàng loạt vấn đề kinh tế và xã hội trong khu vực.
“Điều đó, đến lượt nó, đã trao cho Mỹ và Tổng thống Trump một ‘quân bài tẩy’ như một đòn bẩy gây sức ép đối với EU,” - phó giáo sư Ksenia Bondarenko (Đại học Kinh tế Quốc dân – HSE) giải thích.
Trong khi đó, các biện pháp hạn chế của EU đối với khí đốt Nga lại không hiệu quả như những người xây dựng lệnh trừng phạt kỳ vọng.
“EU đã tính toán sai khi cho rằng Nga không thể nhanh chóng chuyển hướng xuất khẩu khí đốt sang các khu vực khác. Trên thực tế, Nga đã tăng cường hợp tác với Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ, qua đó, bù đắp cho lượng cung cấp sang thị trường châu Âu,” - bà Yulia Davydova kết luận.
Thảo luận