Nhà nghiên cứu này nhấn mạnh, Việt Nam từng trải qua giai đoạn xáo động với việc một số lãnh đạo cấp cao từ chức và phải chịu trách nhiệm, những diễn biến này càng khẳng định cam kết duy trì ổn định chính trị và bảo đảm quá trình chuyển giao quyền lực có trật tự.
Từ xáo động lãnh đạo cấp cao đến chuyển giao thế hệ lãnh đạo trật tự
Trả lời phỏng vấn sau khi Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam kết thúc thành công tốt đẹp, giáo sư Carl Thayer, Học viện Quốc phòng Úc, Đại học New South Wales, đánh giá các Văn kiện Đại hội XIV đã phác thảo một chương trình hành động với định hướng phát triển dài hạn rõ ràng và đầy tham vọng, qua đó mở ra một “kỷ nguyên mới” đối với Việt Nam.
Theo TTXVN dẫn lời giáo sư Carl Thayer, điểm nổi bật của Đại hội XIV nằm ở sự chuyển trọng tâm từ quản lý sang tổ chức thực hiện và đạt được các mục tiêu cụ thể, trong đó có nâng cao vị thế quốc gia và thu nhập của người dân. Ông cho rằng Đại hội có ý nghĩa đặc biệt, nhằm tinh chỉnh và hoàn thiện những định hướng đã được chuẩn bị kỹ lưỡng trong thời gian dài.
Giáo sư Carl Thayer nhận định, trong bối cảnh thế giới biến động nhanh chóng và khó lường, đường hướng phát triển của Việt Nam vẫn thể hiện tính nhất quán. Đại hội XIV tiếp tục cho thấy quá trình chuyển giao thế hệ lãnh đạo diễn ra một cách có trật tự và ổn định.
Chuyên gia này cũng đánh giá cao việc tích hợp ba văn kiện gồm Báo cáo chính trị, Báo cáo kinh tế - xã hội và Báo cáo tổng kết xây dựng Đảng thành một Báo cáo chính trị thống nhất, đồng bộ, có trục xuyên suốt, được trình tại Đại hội XIV. Theo ông, cách tiếp cận này tạo nên tính thống nhất, chi tiết và chiều sâu cho định hướng phát triển của đất nước.
Theo giáo sư Carl Thayer, mặc dù Việt Nam từng trải qua giai đoạn có những xáo động liên quan đến việc một số lãnh đạo cấp cao từ chức và phải chịu trách nhiệm, các diễn biến này càng khẳng định cam kết duy trì ổn định chính trị và bảo đảm quá trình chuyển giao quyền lực có trật tự.
Thayer lưu ý, việc bổ sung một thế hệ lãnh đạo trẻ hơn, cùng với mạng lưới các hiệp định thương mại tự do rộng khắp, vai trò ngày càng lớn trong ASEAN và tham vọng trở thành trung tâm công nghệ thông tin của khu vực, đang góp phần củng cố niềm tin của cộng đồng quốc tế vào triển vọng hợp tác với Việt Nam.
Cường quốc tầm trung
Đáng chú ý, theo giáo sư Carl Thayer, Việt Nam đang thể hiện xu hướng ngày càng tự tin và chủ động hơn trong chính sách đối ngoại, từng bước hướng tới vai trò của một “cường quốc tầm trung” trong khu vực.
Để hiện thực hóa vai trò này, ông cho rằng Việt Nam cần tiếp tục đóng góp vào việc củng cố ASEAN, thu hẹp khoảng cách phát triển trong nội khối, hỗ trợ các nước thành viên gặp khó khăn như Myanmar, Campuchia, Lào và Timor Leste, đồng thời thúc đẩy hòa bình và ổn định khu vực.
Trên bình diện Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, giáo sư Carl Thayer nhận định Việt Nam theo đuổi các quan hệ đối tác chiến lược toàn diện, không liên kết với bất kỳ bên nào, ưu tiên bảo đảm an ninh quốc gia và khu vực, đồng thời hợp tác thực chất để xử lý các thách thức chung. Theo ông, chính cách tiếp cận này giúp Việt Nam duy trì thế cân bằng linh hoạt và tạo dựng một môi trường khu vực ổn định, dễ dự đoán.
Tuy nhiên, trong bối cảnh quốc tế phức tạp, giáo sư Carl Thayer nhấn mạnh Việt Nam cần thận trọng để không bị cuốn vào các vòng xoáy xung đột.
Việc Việt Nam được mời tham gia Hội đồng Hòa bình Dải Gaza, cũng như từng đảm nhiệm vai trò Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, theo ông, cho thấy uy tín quốc tế ngày càng cao và kỳ vọng Việt Nam sẽ đóng vai trò tích cực hơn trong các cơ chế đa phương.
Đề cập những thách thức lớn trong 5-10 năm tới, giáo sư Carl Thayer chỉ ra bốn lĩnh vực trọng tâm. Thứ nhất là thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững, đặc biệt là nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Thứ hai là bảo đảm an ninh năng lượng trong bối cảnh chuyển đổi xanh, đồng thời phát triển các lĩnh vực tiêu thụ nhiều năng lượng như trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn. Thứ ba là hoàn thiện và đồng bộ hóa hệ thống hạ tầng. Thứ tư là phát triển thị trường vốn gắn với việc thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.
Về triển vọng kinh tế, giáo sư Carl Thayer cho rằng Việt Nam cần tiếp tục tận dụng hiệu quả mạng lưới 19 hiệp định thương mại tự do, trong đó có RCEP, CPTPP, các FTA với Liên minh châu Âu và Liên minh kinh tế Á - Âu, đồng thời mở rộng thị trường sang Trung Đông và Nam Mỹ. Ông nhấn mạnh, đội ngũ hoạch định chính sách đối ngoại cần hành động chủ động và sớm để hiện thực hóa các cơ hội này.
Thế hệ lãnh đạo mới dẫn dắt Việt Nam
Cùng đánh giá về Đại hội XIV, giáo sư Hứa Lợi Bình, chuyên gia về các vấn đề quốc tế, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Đông Nam Á thuộc Viện nghiên cứu chiến lược toàn cầu và châu Á - Thái Bình Dương, Viện Khoa học xã hội Trung Quốc, cho rằng Đại hội lần này có ý nghĩa mang tính cột mốc đối với sự phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Theo giáo sư Hứa Lợi Bình trả lời báo Nhân dân, thứ nhất, Đại hội đã chỉ ra một hướng đi rõ ràng hơn cho tiến trình đổi mới và mở cửa trong 5 năm tới và xa hơn nữa. Thứ hai, Đại hội cung cấp cho Việt Nam những công cụ lý luận và tư tưởng đổi mới phục vụ cho sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới. Thứ ba, Đại hội đã bầu ra một đội ngũ lãnh đạo vững mạnh để dẫn dắt đất nước phát triển trong giai đoạn mới.
Giáo sư Hứa Lợi Bình cho biết thêm, Đại hội XIV đã kết thúc sớm hơn dự kiến 1,5 ngày, điều này thể hiện rõ tính hiệu quả và thiết thực, đồng thời phản ánh sự ghi nhận cao của các đại biểu đối với tinh thần của Đại hội. Theo ông, đây tiếp tục là một dấu mốc quan trọng đối với sự phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Chia sẻ về vị thế và vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam, giáo sư Hứa Lợi Bình cho rằng Đảng giữ vai trò lãnh đạo trong toàn bộ tiến trình xây dựng và phát triển đất nước. Trước hết, Đảng đi đầu trong việc duy trì ổn định xã hội và tạo dựng môi trường quốc tế thuận lợi, qua đó đặt nền tảng vững chắc cho công cuộc phát triển. Bên cạnh đó, Đảng lãnh đạo việc xây dựng các kế hoạch phát triển 5 năm và dài hạn hơn, định hướng rõ con đường phát triển trung và dài hạn của Việt Nam. Đồng thời, vai trò tiên phong và gương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên tạo ra động lực mạnh mẽ, trở thành nguồn lực quan trọng cho sự phát triển của đất nước.
Nhìn về tương lai khi Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới, giáo sư Hứa Lợi Bình nhận định Đảng Cộng sản Việt Nam sẽ tiếp tục đóng vai trò lãnh đạo mạnh mẽ hơn trong việc định hình con đường và phương thức phát triển của đất nước trong bối cảnh quốc tế ngày càng phức tạp. Theo ông, Đảng sẽ là hòn đá tảng và chỗ dựa vững chắc trong việc tăng cường tự chủ chiến lược, nâng cao lòng tin chiến lược và kiên định con đường phát triển xã hội chủ nghĩa.
Về định hướng chính sách đối ngoại của Đại hội XIV, giáo sư Hứa Lợi Bình cho rằng Đại hội đã xác định rõ yêu cầu kết hợp chặt chẽ giữa đối ngoại với quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế, kiên định các nguyên tắc cơ bản nhưng vẫn duy trì sự linh hoạt về sách lược.
Ông đánh giá cách tiếp cận ngoại giao này phù hợp với mục tiêu phát triển trung và dài hạn của Việt Nam, đồng thời sát với thực tiễn xây dựng và phát triển đất nước. Trong suốt 40 năm đổi mới và hội nhập, Việt Nam không ngừng cải thiện quan hệ với các nước láng giềng, thiết lập quan hệ đối tác với phần lớn các quốc gia, tích cực hội nhập vào hệ thống quốc tế, qua đó từng bước nâng cao vị thế và tầm ảnh hưởng trên trường quốc tế.
Nhận định quan hệ Việt Nam - Trung Quốc đang ở một trong những giai đoạn tốt đẹp nhất trong lịch sử, giáo sư Hứa Lợi Bình cho rằng hai bên cần tận dụng tối đa ưu thế chính trị của các Đảng Cộng sản cầm quyền, tăng cường giao lưu kênh đảng, đưa quan hệ hai nước lên tầm cao mới, đồng thời thúc đẩy việc làm sâu sắc và củng cố Cộng đồng chia sẻ tương lai Trung Quốc - Việt Nam có ý nghĩa chiến lược.