Thay đổi quan trọng của Việt Nam

Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Thông tư 30/2025, mở rộng điều kiện nhập khẩu máy móc, thiết bị đã qua sử dụng phục vụ sản xuất bán dẫn và nghiên cứu phát triển công nghệ số. Theo đó, doanh nghiệp được phép nhập khẩu thiết bị có tuổi đời tối đa 20 năm, mức này gấp đôi so với quy định trước đây.

Thông tư 30/2025 đưa ra hướng dẫn riêng đối với việc nhập khẩu dây chuyền và thiết bị đã qua sử dụng trong lĩnh vực bán dẫn và nghiên cứu, phát triển sản phẩm công nghệ số.

Điểm đáng chú ý là giới hạn tuổi thiết bị đối với hoạt động sản xuất bán dẫn được nâng lên tối đa 20 năm, trong khi các cơ sở đào tạo, nghiên cứu không bị khống chế về tuổi thiết bị.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, đại diện Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin, cho biết việc nâng giới hạn tuổi thiết bị được đưa ra sau quá trình Bộ Khoa học và Công nghệ khảo sát thực tế, tham vấn các tập đoàn công nghệ bán dẫn và các cơ sở có nhu cầu trong nước.

Tuy nhiên, để được nhập khẩu vào Việt Nam, máy móc và thiết bị đã qua sử dụng phải đáp ứng ba tiêu chí chung.

Thứ nhất, không thuộc danh mục công nghệ lạc hậu, kém chất lượng hoặc gây ô nhiễm. Thứ hai, không nằm trong danh mục công nghệ cấm hoặc hạn chế chuyển giao tại Việt Nam. Thứ ba, phải đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam về hiệu quả năng lượng và an toàn lao động.

Riêng đối với dây chuyền công nghệ, ngoài ba tiêu chí trên còn phải đáp ứng thêm yêu cầu về công suất. Cụ thể, dây chuyền đã qua sử dụng phải đạt hiệu suất từ 85% trở lên so với công suất thiết kế ban đầu, đồng thời mức tiêu hao nguyên liệu, vật tư linh kiện và năng lượng không vượt quá 115% so với thiết kế gốc.

Theo Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin, quy định này nhằm “tránh nhập những dây chuyền quá cũ, hiệu quả thấp hoặc tiêu tốn năng lượng lớn”.

Quy định cũng có sự phân biệt rõ giữa thiết bị phục vụ sản xuất và thiết bị phục vụ đào tạo, nghiên cứu. Đối với các cơ sở đào tạo và nghiên cứu, Thông tư 30 không áp dụng tiêu chí về tuổi thiết bị khi nhập khẩu.

Tuy nhiên, các tiêu chí về hiệu suất và mức tiêu hao nguyên liệu, năng lượng vẫn được áp dụng. Theo cơ quan quản lý, cách tiếp cận này nhằm khuyến khích các trường đại học, viện nghiên cứu đầu tư, nâng cấp hạ tầng giảng dạy và nghiên cứu, trong bối cảnh chi phí thiết bị bán dẫn thường rất cao.

Chính sách mới cũng thay đổi cách thức quản lý theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính. Theo đó, việc nhập khẩu dây chuyền và thiết bị đã qua sử dụng được chuyển từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm.

Doanh nghiệp và tổ chức khi nhập khẩu chỉ cần cung cấp hồ sơ, tài liệu và văn bản cam kết đáp ứng các tiêu chí để cơ quan hải quan xem xét thông quan, thay vì phải thực hiện các thủ tục thẩm định trước như trước đây.

Song song với việc nới lỏng điều kiện, cơ quan quản lý nhấn mạnh sẽ tăng cường giám sát và xử lý vi phạm. Doanh nghiệp nhập khẩu sai mục đích, chẳng hạn khai báo thiết bị phục vụ nghiên cứu nhưng lại đưa vào sản xuất thương mại, hoặc cung cấp thông tin không chính xác, có thể bị buộc tái xuất toàn bộ thiết bị và chịu các hình thức xử phạt bổ sung theo quy định.

Chính sách nới lỏng nhập khẩu thiết bị công nghệ qua sử dụng được ban hành trong bối cảnh ngành bán dẫn Việt Nam đang có những bước tiến rõ nét.

Chia sẻ tại họp báo thường kỳ Bộ Khoa học và Công nghệ sáng 29/1, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương cho biết hai điểm sáng của ngành công nghiệp công nghệ thông tin đầu năm 2026.

Cụ thể, giữa tháng 1, Tập đoàn Viettel đã khởi công xây dựng nhà máy sản xuất chip bán dẫn công nghệ cao theo tiến trình 32 nm tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, dự kiến sản xuất thử nghiệm từ năm 2028. Đến cuối tháng, Tập đoàn FPT công bố thành lập nhà máy đóng gói, kiểm thử chip tại Bắc Ninh, dự kiến đi vào hoạt động ngay trong năm nay.

Theo Thứ trưởng, bán dẫn là công nghệ chiến lược, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với công nghiệp công nghệ cao. Đây là những viên gạch đầu tiên để đặt nền móng làm chủ công nghệ bán dẫn.

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương đánh giá Việt Nam đang từng bước khép kín chuỗi giá trị ngành bán dẫn khi đã có doanh nghiệp thiết kế chip, có nhà máy sản xuất chip và nhà máy đóng gói, kiểm thử do doanh nghiệp Việt Nam đầu tư.