Vụ án làm rõ hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để tiếp tay doanh nghiệp của các bị can, trong đó bà Đào Thị Hương Lan đã xuất cảnh ra nước ngoài và hiện bị cơ quan điều tra phát lệnh truy nã.
Hai cựu lãnh đạo TP.HCM bị truy tố liên quan sai phạm tại khu đất 39-39B Bến Vân Đồn
Cựu Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thị Hồng (71 tuổi) và bà Đào Thị Hương Lan (66 tuổi, cựu Giám đốc Sở Tài chính TP.HCM) vừa bị Viện Kiểm sát nhân dân tối cao truy tố về tội “lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”, liên quan đến vụ án xảy ra tại Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam.
Theo hồ sơ vụ án, do có quan hệ quen biết, ông Đặng Phước Dừa, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Việt Tín, đã liên hệ nhờ bà Nguyễn Thị Hồng, thời điểm đó là Phó Chủ tịch UBND TP.HCM kiêm Phó trưởng Ban Chỉ đạo 09 TP, hỗ trợ thực hiện dự án tại khu đất số 39-39B Bến Vân Đồn, phường Xóm Chiếu, TP.HCM.
Bà Hồng thông tin rằng thành phố chỉ xem xét giải quyết nếu Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam đứng ra thực hiện dự án. Cuối năm 2009, ông Lê Quang Thung, cựu quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam, đã thỏa thuận với ông Dừa và bà Lê Y Linh, Giám đốc Công ty TNHH Việt Tín, thành lập Công ty Phú Việt Tín.
Việc chuyển nhượng vốn góp trong Công ty Phú Việt Tín thực chất là chuyển nhượng 99% giá trị khu đất 39-39B Bến Vân Đồn nhưng không thực hiện định giá và đấu giá theo quy định. Sau đó, ông Thung chỉ đạo cấp dưới thành lập Công ty Phú Việt Tín và đề nghị UBND TP.HCM thu hồi, giao khu đất cho doanh nghiệp này để thực hiện dự án.
Ngày 5-1-2010, bà Đào Thị Hương Lan ký văn bản của Ban Chỉ đạo 09 TP đề xuất thu hồi đất của hai công ty cao su và giao chỉ định cho Công ty Phú Việt Tín. Trên cơ sở đề xuất này, ngày 18-1-2010, bà Nguyễn Thị Hồng ký văn bản của UBND TP.HCM giao Sở Tài nguyên và Môi trường lập thủ tục thu hồi khu đất 39-39B Bến Vân Đồn, khi đó do Công ty Cao su Đồng Nai và Công ty Cao su Bà Rịa quản lý.
Đồng thời, UBND TP giao toàn bộ khu đất trên cho Công ty Phú Việt Tín để đầu tư xây dựng theo quy hoạch. Đây là căn cứ để Sở Tài nguyên và Môi trường thực hiện các thủ tục thu hồi và giao đất cho doanh nghiệp này.
Bà Hồng thừa nhận Công ty Phú Việt Tín không phải là đơn vị đang quản lý, sử dụng khu đất 39-39B Bến Vân Đồn, nên việc thu hồi và giao đất theo hình thức chỉ định là không đúng quy định về sắp xếp, xử lý nhà đất của doanh nghiệp nhà nước.
Từ việc được giao đất trái quy định, ông Thung cùng các bị can liên quan đã thực hiện chuyển nhượng khu đất này không đúng pháp luật, gây thất thoát tài sản nhà nước. Trong quá trình tiếp xúc với bà Lê Y Linh và ông Đặng Phước Dừa, bà Nguyễn Thị Hồng được hưởng lợi 60.000 USD.
Sau khi nhận thức được sai phạm, bà Hồng đã chủ động nộp lại 1,17 tỷ đồng, tương ứng số tiền 60.000 USD đã nhận, đồng thời nộp thêm 395 triệu đồng để khắc phục hậu quả vụ án.
Cựu Giám đốc Sở Tài chính TP.HCM bỏ trốn ra nước ngoài
Đối với bà Đào Thị Hương Lan, cơ quan tố tụng xác định do có quen biết từ trước, bà Lê Y Linh và ông Đặng Phước Dừa đã gặp gỡ, tác động để nhờ bà Lan sắp xếp khu đất 39-39B Bến Vân Đồn giao cho Công ty Phú Việt Tín. Bà Lan đã đồng ý.
Ông Dừa từng đưa tiền cho bà Lan nhưng bà không nhận, thay vào đó ông hứa sẽ để lại cho bà Lan một căn hộ sau khi dự án được triển khai. Sau đó, bà Lan tiếp nhận hai văn bản của Công ty Cao su Đồng Nai và Công ty Cao su Bà Rịa, bút phê giao Phòng Quản lý công sản xử lý.
Ngày 5-1-2010, bà Lan ký văn bản của Ban Chỉ đạo 09 TP đề xuất để bà Nguyễn Thị Hồng ký văn bản của UBND TP.HCM giao Sở Tài nguyên và Môi trường lập thủ tục thu hồi và giao toàn bộ khu đất 39-39B Bến Vân Đồn cho Công ty Phú Việt Tín.
Trong quá trình điều tra, bà Đào Thị Hương Lan đã xuất cảnh ra nước ngoài. Cơ quan điều tra đã nhiều lần triệu tập nhưng không lấy được lời khai. Tuy nhiên, căn cứ vào tài liệu thu thập được, lời khai của các bị can liên quan và các chứng cứ khác, cơ quan tố tụng xác định bà Lan vì động cơ vụ lợi đã đề xuất việc thu hồi và giao đất theo hình thức chỉ định trái pháp luật, gây thất thoát tài sản nhà nước.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra quyết định truy nã đối với bị can Đào Thị Hương Lan, đồng thời phát thư kêu gọi ra đầu thú để hưởng chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước.
Dù đã áp dụng đầy đủ các biện pháp bảo đảm quyền bào chữa theo quy định, bị can không ra đầu thú và bị truy tố, xét xử theo quy định pháp luật.
22 bị can bị truy tố
Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, cơ quan công tố đã truy tố 22 bị can với các tội danh: “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, “Nhận hối lộ”, “Đưa hối lộ”, “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” và “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”. Cáo trạng xác định quá trình sắp xếp, xử lý khu đất 39-39B Bến Vân Đồn đã bị các bị can lợi dụng để chuyển nhượng tài sản nhà nước không qua định giá, đấu giá theo quy định, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 542 tỷ đồng.
Trong vụ án, bị can Lê Quang Thung, cựu quyền Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, bị truy tố về hai tội danh “Nhận hối lộ” và “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí”. Cơ quan công tố xác định ông Thung đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thỏa thuận nhận tổng cộng 3 triệu USD từ Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa nhằm bán khu đất 39-39B Bến Vân Đồn trái pháp luật. Đồng thời, ông Thung còn chỉ đạo cấp dưới tại Tập đoàn Cao su Việt Nam, Công ty Cao su Đồng Nai và Công ty Cao su Bà Rịa chuyển nhượng khu đất từ tài sản công sang tư nhân không thông qua định giá, đấu giá, gây thất thoát cho Nhà nước số tiền hơn 542 tỷ đồng.
Cùng bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí” còn có các bị can Phạm Văn Hiền, cựu Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Cao su Việt Nam; Phạm Văn Thành, cựu Trưởng ban Kế hoạch - Đầu tư Tập đoàn Cao su Việt Nam; Nguyễn Thành Châu, cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Cao su Đồng Nai; và Nguyễn Công Tài, cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc Công ty Cao su Bà Rịa. Các bị can này bị xác định đã thực hiện theo chỉ đạo của Lê Quang Thung, tham gia chuỗi hành vi chuyển nhượng khu đất 39-39B Bến Vân Đồn không qua định giá, đấu giá, góp phần gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 542 tỷ đồng.
Đối với nhóm bị can ngoài doanh nghiệp nhà nước, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao truy tố Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa về tội “Đưa hối lộ”. Theo cáo trạng, để mua được khu đất 39-39B Bến Vân Đồn trái pháp luật, Linh và Dừa đã thỏa thuận đưa cho Lê Quang Thung số tiền 3 triệu USD, đồng thời hai lần đưa tổng cộng 45 tỷ đồng cho Trần Ngọc Thuận, cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên, cựu Tổng Giám đốc Tập đoàn Cao su Việt Nam, với mục đích “cảm ơn” và tác động việc mua bán đất.
Cơ quan công tố xác định mặc dù biết rõ khu đất 39-39B Bến Vân Đồn là tài sản nhà nước, Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa vẫn cùng các cá nhân tại Tập đoàn Cao su Việt Nam, Cao su Đồng Nai, Cao su Bà Rịa và Nguyễn Thị Như Loan, cựu Chủ tịch HĐQT Công ty Quốc Cường Gia Lai, hợp thức hóa các thủ tục để mua bán khu đất không qua định giá, đấu giá. Thông qua thương vụ này, bị can Lê Y Linh hưởng lợi hơn 60 tỷ đồng, còn bị can Đặng Phước Dừa hưởng lợi gần 52 tỷ đồng.