Thông tin được chính Giáo sư Ngô Bảo Châu xác nhận vào ngày 5/2. Trước đó, giáo sư Vũ Hà Văn cũng rời Đại học Yale (Mỹ) để về đầu quân cho trường này.
Giáo sư Ngô Bảo Châu gia nhập Đại học Hồng Kông
Cụ thể, giáo sư Ngô Bảo Châu sẽ đảm nhiệm công việc tại Khoa Toán học, Trường Khoa học thuộc Đại học Hồng Kông.
Được biết, Đại học Hồng Kông là trường đại học công lập, hiện đứng vị trí số 1 châu Á trong bảng xếp hạng đại học châu Á năm 2026 do QS công bố.
“Tôi sẽ chính thức bắt đầu công việc ở Đại học Hồng Kông từ tháng 6/2026”, báo Vietnamnet dẫn lời giáo sư Ngô Bảo Châu.
Trong nước, giáo sư Ngô Bảo Châu hiện vẫn giữ vai trò Giám đốc khoa học của Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán, vị trí ông đã đảm nhiệm liên tục hơn 5 nhiệm kỳ cho đến nay.
Như vậy, trong thời gian gần đây, hai giáo sư Toán học hàng đầu của Việt Nam đều đã gia nhập Đại học Hồng Kông. Trước giáo sư Ngô Bảo Châu, giáo sư Vũ Hà Văn – nhà toán học Việt Nam nổi tiếng thế giới – cũng đã rời Đại học Yale (Mỹ) để đầu quân cho ngôi trường này.
Trên website chính thức, Đại học Hồng Kông nhận định sự hiện diện của Giáo sư Ngô Bảo Châu sẽ góp phần củng cố mạnh mẽ vị thế của trường như một trung tâm nghiên cứu cơ bản hàng đầu thế giới. Theo nhà trường, HKU là nơi quy tụ các học giả đẳng cấp quốc tế nhằm thúc đẩy những đột phá liên ngành mang tính chuyển hóa và nuôi dưỡng tinh thần dấn thân trí tuệ.
Chia sẻ về định hướng khi gia nhập HKU, Giáo sư Ngô Bảo Châu cho biết môi trường kết nối toàn cầu và văn hóa liên ngành của trường tạo điều kiện lý tưởng cho các nghiên cứu mang tính chuyển hóa. Ông bày tỏ mong muốn hợp tác cùng những nhà khoa học xuất sắc nhất của HKU, không chỉ để thúc đẩy sự phát triển của toán học mà còn góp phần định hình tương lai của lĩnh vực này.
Trước đó, giáo sư Ngô Bảo Châu cho biết ông lựa chọn Đại học Hong Kong giữa nhiều lời mời từ các đại học lớn khác. Thực tế, ông đã nhen nhóm ý định về châu Á làm việc từ hơn 1 năm nay. Bên cạnh mong muốn ở gần gia đình khi bố mẹ tuổi đã cao, giáo sư Ngô Bảo Châu coi đây là cơ hội để tham gia sâu và thường xuyên hơn vào việc đào tạo thế hệ trẻ yêu Toán tại Việt Nam.
"Đại học Hong Kong đưa ra lời mời về tài chính không thua kém các đại học ở Mỹ, tuy nhiên môi trường khoa học thì chưa sôi nổi bằng. Nhưng tôi tin rằng với sự đầu tư quyết liệt của Đại học Hong Kong, tôi có thể đóng góp để gây dựng nên một môi trường khoa học ở tầm cỡ thế giới", ông nói.
Trong thời gian 15 năm qua, giáo sư Ngô Bảo Châu thường về Việt Nam 2 lần mỗi năm, gồm 2-3 tháng hè và 2-3 tuần mùa đông. Phần lớn thời gian ông dùng để giải quyết công việc tại Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán (VIASM). Cũng vì vậy mà ông thấy chưa tham gia nhiều vào hoạt động đào tạo. Trong khi đó, muốn có những luận án tiến sĩ giỏi, tác động lớn thì đòi hỏi chất lượng nghiên cứu sinh đầu vào phải cao.
Quyết định gia nhập Đại học Hong Kong, giáo sư Ngô Bảo Châu dự tính về Việt Nam thường xuyên hơn, khoảng 2 tuần một lần. Ngoài việc nhận nghiên cứu sinh, ông còn có ý định tổ chức các câu lạc bộ, seminar để học sinh, sinh viên chuyên Toán có cơ hội tham gia thường xuyên hơn, qua đó hướng các em tiếp xúc với nghiên cứu cơ bản. Ông cũng mong muốn thiết lập mạng lưới nghiên cứu Toán học ở châu Á, tạo không gian học thuật chung cho các nhà khoa học trong khu vực.
Những dấu mốc học thuật nổi bật của giáo sư Ngô Bảo Châu
Giáo sư Ngô Bảo Châu sinh năm 1972 tại Hà Nội. Trong thời gian học phổ thông tại Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên, Ngô Bảo Châu ghi dấu ấn khi trở thành thí sinh Việt Nam đầu tiên hai lần giành huy chương vàng Olympic Toán học quốc tế vào các năm 1988 và 1989. Năm 1990, ông nhận học bổng của Chính phủ Pháp, theo học tại Đại học Paris VI, sau đó bảo vệ luận án tiến sĩ tại Đại học Nam Paris khi mới 25 tuổi.
Đến năm 2003, Ngô Bảo Châu hoàn thành luận án habilitation, tương đương tiến sĩ khoa học, tại Đại học Bắc Paris và một năm sau được bổ nhiệm làm Giáo sư tại Đại học Nam Paris. Cũng trong năm 2004, ông được xét đặc cách, trở thành giáo sư trẻ nhất Việt Nam.
Năm 2010, giáo sư Ngô Bảo Châu trở thành nhà toán học Việt Nam đầu tiên được trao Giải thưởng Fields – giải thưởng cao quý nhất của ngành Toán học, dành cho các nhà nghiên cứu dưới 40 tuổi, với công trình chứng minh "bổ đề cơ bản".
Đây là một giả thuyết then chốt của Chương trình Langlands, một lý thuyết có tính cách mạng trong toán học, nhằm kết nối hai nhánh của toán là hình học và số học. Tạp chí Times của Mỹ từng có bài viết đánh giá công trình của giáo sư Ngô Bảo Châu là một trong 10 phát kiến khoa học quan trọng nhất năm 2009.
Từ năm 2010, giáo sư Ngô Bảo Châu công tác tại Khoa Toán của Đại học Chicago (Mỹ). Song song với đó, ông đảm nhiệm vai trò Giám đốc khoa học của Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán, góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành toán học tại Việt Nam.