Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam 9 đối tượng gồm: Hà Thị Thương (SN 1981, trú tại xã Phù Đổng, Hà Nội), Trần Thị Phương Loan (SN 1986, trú tại phường Bồ Đề, Hà Nội), Lương Ngọc Thoan (SN 1981, trú tại phường Việt Hòa, Hải Phòng), Đồng Thế Lực (SN 1993, trú tại xã Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa), Nguyễn Ngọc Thái (SN 1987, trú tại phường Bồ Đề, Hà Nội), Mai Long (SN 1980, trú tại xã Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa), Lương Huy Hoàng (SN 1998, trú tại phường Thái Bình, tỉnh Hưng Yên), Nguyễn Đăng Hùng (SN 1984, trú tại xã Đô Lương, tỉnh Nghệ An) và Nguyễn Thành Nam (SN 1976, trú tại phường Bồ Đề, Hà Nội) về hành vi "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản".
Thủ đoạn lập hồ sơ khống vay vốn
Trước đó, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội tiếp nhận đơn trình báo của một ngân hàng, tố giác Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại Hoàng Thành (Công ty Hoàng Thành) có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản với số tiền 318 tỷ đồng. Hành vi này được thực hiện thông qua việc lập, sử dụng các hợp đồng kinh tế và hóa đơn không có giao dịch thực tế để vay vốn tín dụng tại ngân hàng, xảy ra trên địa bàn TP Hà Nội trong giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2024.
Quá trình điều tra, xác minh cho thấy Ban chuyên án đã từng bước bóc tách, làm rõ bản chất vụ việc, phương thức, thủ đoạn phạm tội cũng như vai trò của từng đối tượng có liên quan. Kết quả xác định đây không phải là rủi ro tín dụng hay tranh chấp kinh tế phát sinh trong hoạt động kinh doanh, mà là một vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản có tổ chức. Các đối tượng đã chủ động xây dựng kế hoạch, chuẩn bị kỹ lưỡng và thực hiện hành vi phạm tội ngay từ khi tiếp cận nguồn vốn ngân hàng.
Cơ quan điều tra làm rõ rằng, ngay từ đầu, các đối tượng không có mục đích sử dụng vốn vay cho hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế, mà lợi dụng cơ chế tín dụng để chiếm đoạt tài sản. Trên cơ sở tài liệu, chứng cứ thu thập được, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã khởi tố 9 bị can về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đồng thời cá thể hóa rõ vai trò, hành vi của từng nhóm đối tượng.
Theo đó, các nhóm được xác định gồm: nhóm chủ mưu, cầm đầu và điều hành thực tế; nhóm giám đốc đứng tên pháp nhân, thực hiện việc ký khống hồ sơ và hợp thức hóa pháp nhân; nhóm lập hồ sơ, kế toán, trực tiếp vận hành và luân chuyển dòng tiền. Cụ thể, các bị can đã thành lập và sử dụng một hệ thống nhiều pháp nhân doanh nghiệp do các cá nhân khác nhau đứng tên người đại diện theo pháp luật ở từng thời kỳ. Trong đó, Công ty Hoàng Thành (MST: 0102758466) giữ vai trò trung tâm, trực tiếp đứng tên vay vốn và nhận tiền giải ngân từ ngân hàng.
Ngoài ra, các đối tượng còn sử dụng nhiều doanh nghiệp liên quan như Công ty Cổ phần Miền Trung Hà Nội (MST: 0108704019), Công ty TNHH MTV Lương Gia Phát (MST: 0110097192), Công ty TNHH MTV Phương Nam 168 (MST: 0110097185), Công ty TNHH Đầu tư và Kinh doanh Thanh Bình (MST: 2803041423), Công ty TNHH MTV Hà Thanh Thanh Hóa (MST: 2802884371) và Công ty TNHH MTV 366 (MST: 2802884364)… Các pháp nhân này được xác định có dấu hiệu hoạt động hình thức, không phát sinh hoạt động sản xuất – kinh doanh thực chất, được sử dụng để ký kết hợp đồng kinh tế, xuất hóa đơn không có giao dịch thực nhằm hợp thức hóa hồ sơ vay vốn, che giấu và luân chuyển dòng tiền sau khi ngân hàng giải ngân.
Song song với đó, nhóm cá nhân liên quan được các đối tượng chủ mưu phân công vai trò cụ thể. Hà Thị Thương và Trần Thị Phương Loan giữ vai trò kế toán, trực tiếp lập khống chứng từ, thực hiện việc rút và chuyển tiền dù biết rõ không có giao dịch kinh tế thực tế. Lương Ngọc Thoan, Đồng Thế Lực, Nguyễn Ngọc Thái, Mai Long và Lương Huy Hoàng là các giám đốc đứng tên pháp nhân “bình phong”, thực hiện việc ký khống hồ sơ tín dụng, hợp đồng và hóa đơn làm căn cứ để ngân hàng giải ngân. Nguyễn Đăng Hùng tham gia lập khống hồ sơ, chứng từ kế toán; còn Nguyễn Thành Nam giữ vai trò quản lý hồ sơ, sổ sách và con dấu của Công ty Hoàng Thành cùng các công ty “bình phong”.
Lừa đảo có tổ chức
Cơ quan điều tra nhận định hành vi của các cá nhân nêu trên có mối liên hệ chặt chẽ, thống nhất ý chí, tạo thành các mắt xích quan trọng trong quá trình thực hiện, che giấu và hoàn tất hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Trong suốt quá trình điều tra, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã chủ động phối hợp chặt chẽ với VKSND TP Hà Nội, các phòng nghiệp vụ Công an thành phố và các cơ quan chức năng liên quan như Ngân hàng Nhà nước, cơ quan thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh, các tổ chức tín dụng và ngân hàng, bảo đảm việc đánh giá chứng cứ, xác định tội danh và ban hành các quyết định tố tụng được thực hiện thống nhất, chặt chẽ, đúng quy định pháp luật.
Kết quả điều tra ban đầu cho thấy hành vi phạm tội của các đối tượng có tính chất phức tạp, liên hoàn. Ngoài hành vi Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, vụ việc còn phát sinh dấu hiệu của các tội phạm về rửa tiền, vi phạm quy định về kế toán và thuế.
Hiện Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đang tiếp tục mở rộng điều tra, tập trung làm rõ đầy đủ bản chất các hành vi, cá thể hóa trách nhiệm pháp lý của từng cá nhân, tổ chức; đồng thời xác minh, truy tìm, kê biên, phong tỏa và thu hồi triệt để tài sản do phạm tội mà có, bảo đảm xử lý vụ án toàn diện, triệt để, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, gắn với yêu cầu thu hồi tài sản cho Nhà nước và các tổ chức tín dụng, bị hại.