Theo Văn phòng Thông báo và Điểm hỏi đáp quốc gia về Vệ sinh dịch tễ và Kiểm dịch động thực vật Việt Nam (SPS Việt Nam) thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, danh mục chịu tác động trải dài trên hơn 20 nhóm hàng, chủ yếu là các mặt hàng có nguy cơ kiểm dịch cao như thủy sản tươi sống, rau quả tươi, gia vị, dược liệu, cà phê, cây giống, ngũ cốc, thuốc lá, thức ăn chăn nuôi cùng các sản phẩm có nguồn gốc động vật.
Phía Trung Quốc yêu cầu doanh nghiệp nước ngoài khi xuất khẩu các mặt hàng thuộc diện này phải bổ sung thông tin xác nhận đáp ứng tiêu chuẩn của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) trong bộ hồ sơ nhập khẩu.
Văn phòng SPS Việt Nam lưu ý thêm, tên doanh nghiệp và mã số đăng ký tại Trung Quốc phải trùng khớp hoàn toàn với thông tin ghi trên Giấy chứng nhận “Đăng ký doanh nghiệp nước ngoài tham gia sản xuất, chế biến và lưu giữ động vật, thực vật và các sản phẩm…”.
Với trường hợp doanh nghiệp đăng ký nhiều nhóm hàng, việc khai báo cần thực hiện riêng biệt theo từng mã số tương ứng với từng đối tác phía Trung Quốc, không được “dùng chung” mã số để tránh nguy cơ bị từ chối thông quan. Như vậy, doanh nghiệp xuất khẩu nông sản - thủy sản của Việt Nam buộc phải hoàn tất thủ tục xin “thư xác nhận” trước khi tiến hành khai báo hải quan tại Trung Quốc. Nếu thiếu thư xác nhận hợp lệ, lô hàng có thể bị đình trệ hoặc không được tiếp nhận tại cửa khẩu.
Ông Ngô Xuân Nam, Phó giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam, cho biết “thư xác nhận” không thay thế chứng thư kiểm dịch cho từng lô hàng, mà là điều kiện nền tảng để doanh nghiệp được đăng ký và duy trì mã số xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc.
Đáng chú ý, các mặt hàng rau quả tươi như sầu riêng, chuối, mít vốn đã chịu điều chỉnh theo các nghị định thư song phương về kiểm dịch, nếu đồng thời thuộc danh mục phải có thư xác nhận, sẽ phải đáp ứng thêm các yêu cầu nghiêm ngặt hơn về hồ sơ và khai báo khi thông quan.
Trong bối cảnh Trung Quốc liên tục siết chặt các hàng rào kỹ thuật, việc chủ động chuẩn hóa quy trình, hoàn thiện hồ sơ pháp lý không còn là lựa chọn, mà trở thành điều kiện bắt buộc để nông sản Việt duy trì khả năng tiếp cận thị trường lớn nhất của mình.
Lãnh đạo Văn phòng SPS Việt Nam khuyến nghị các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp nhanh chóng cập nhật danh mục gần 2.600 dòng sản phẩm phải có thư xác nhận, chủ động kiểm tra lại thông tin đăng ký doanh nghiệp, mã số xuất khẩu cũng như phương thức tra cứu công khai do phía Trung Quốc công bố, từ đó chuẩn bị hồ sơ kịp thời, tránh gián đoạn hoạt động xuất khẩu khi quy định chính thức có hiệu lực.