Thanh tra EC đến Việt Nam lần thứ 5 kiểm tra IUU
Đây là đợt làm việc lần thứ 5 nhằm xem xét khả năng gỡ cảnh báo “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam.
Đợt kiểm tra lần này được đánh giá có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Kết quả làm việc của Đoàn Thanh tra sẽ là căn cứ then chốt để EC quyết định gỡ “thẻ vàng” hay nâng mức cảnh báo lên “thẻ đỏ” đối với thủy sản Việt Nam.
Để tập trung chuẩn bị cho lần làm việc này, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã ký Công điện số 18/CĐ-TTg ngày 25/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ, thể hiện quyết tâm gỡ cảnh báo “thẻ vàng”. Công điện yêu cầu triển khai quyết liệt 123 nhiệm vụ, tập trung vào 5 nhóm vấn đề trọng tâm.
Theo đó, Chính phủ giao các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Bí thư và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố có hoạt động khai thác, thu mua, chế biến, xuất khẩu thủy sản - đặc biệt là các địa phương ven biển - xác định đây là nhiệm vụ cấp bách và quan trọng hàng đầu. Các đơn vị phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, huy động tối đa nguồn lực để tổ chức thực hiện đồng bộ, hiệu quả 123 nhiệm vụ mà Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Thường trực Ban Chỉ đạo đã giao.
Trọng tâm là các giải pháp liên quan đến 5 nhóm vấn đề gồm: hoàn thiện khung pháp lý; quản lý đội tàu; theo dõi, kiểm soát và giám sát tàu cá; truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác; tăng cường thực thi pháp luật và xử lý vi phạm theo đúng 5 khuyến nghị của EC.
Từ nay đến ngày 9/3/2026, các Bộ, ngành và địa phương tiếp tục đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra theo Kế hoạch ban hành kèm Quyết định số 515/QĐ-BNNMT ngày 9/2/2026 về đợt cao điểm kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ chống khai thác IUU tại 15 địa phương trọng điểm. Đồng thời, các đơn vị triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp nhằm xử lý các nhóm vấn đề mà EC đã khuyến nghị.
Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao, Đại sứ - Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại Liên minh châu Âu cùng các cơ quan liên quan xây dựng chương trình, kịch bản và nội dung làm việc với Đoàn Thanh tra của EC, bao gồm cả cấp kỹ thuật, chuyên gia và cấp cao.
Trên cơ sở đó, tổ chức họp trực tuyến với các Bộ, ngành, địa phương để thống nhất nội dung, phân công cụ thể, bảo đảm quá trình làm việc với Đoàn Thanh tra diễn ra chặt chẽ, không để xảy ra sai sót.
Quản lý tàu cá xuất, nhập trên VNeID
Trong công điện, Chính phủ cũng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Ngoại giao, Tư pháp, Công an và Quốc phòng thành lập các Tổ công tác tham gia cùng các đoàn kiểm tra của EC, đồng thời tổ chức cung cấp thông tin phù hợp trong thời gian Đoàn làm việc.
Bộ Công an được giao chỉ đạo công an các địa phương khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, truy tố, xét xử các vụ việc vi phạm hình sự liên quan đến khai thác IUU; tăng cường kiểm soát tàu cá và ngư dân tại nơi cư trú, nắm chắc địa chỉ chủ tàu, ngư dân và địa bàn hoạt động của từng tàu cá, gắn với cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia. Đồng thời, sớm đưa vào vận hành hệ thống quản lý tàu cá và ngư dân xuất, nhập bến trên nền tảng VNeID để giám sát toàn bộ tàu cá, ngư dân tham gia khai thác thủy sản.
Bộ Quốc phòng chỉ đạo lực lượng Biên phòng phối hợp với các lực lượng liên quan kiểm soát chặt tàu cá xuất, nhập bến, kiên quyết không cho phép tàu không đủ điều kiện ra khơi khai thác.
Cùng với đó, bố trí cao điểm lực lượng, phương tiện và trang thiết bị để kiểm soát, hướng dẫn ngư dân tại các vùng biển giáp ranh với nước ngoài, không để phát sinh thêm trường hợp tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.
Bộ Khoa học và Công nghệ chủ động chỉ đạo các đơn vị chuyên môn phối hợp với các Bộ, cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện các cơ sở dữ liệu và phần mềm nghiệp vụ, gồm: cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia; hệ thống giám sát hành trình tàu cá VMS; cơ sở dữ liệu xử phạt vi phạm hành chính; hệ thống eCDT; Elogbook; cùng hệ thống cảnh báo mất kết nối VMS-Alert.
Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố có hoạt động khai thác, thu mua, chế biến, xuất khẩu thủy sản được yêu cầu chỉ đạo chuẩn bị đầy đủ thông tin, thống nhất tài liệu báo cáo bảo đảm chính xác, đầy đủ. Bộ Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm chủ trì theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc triển khai và báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả thực hiện công điện.