Khối ngoại rút hàng tỷ USD khỏi Việt Nam

Trong năm 2025, kinh tế Việt Nam tiếp tục được đánh giá là điểm sáng của khu vực khi duy trì tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao trên thế giới và đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế. Trên nền tảng đó, thị trường chứng khoán ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể. Cụ thể, tốc độ tăng của chỉ số trong năm chỉ đứng sau Hàn Quốc và Pakistan, trong khi thanh khoản đạt mức cao nhất trong khối ASEAN.

Bên cạnh đó, các cải cách về hạ tầng công nghệ và hoàn thiện khung pháp lý đã góp phần nâng cao chất lượng thị trường. Những yếu tố này giúp Việt Nam được nâng hạng theo tiêu chuẩn của FTSE Russell.

Lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, nhiều nhà đầu tư, đại diện của các định chế tài chính và quản lý tài sản lớn nhất thế giới như UBS, Morgan Stanley đã đến Việt Nam... đang hoàn thành các bước chuẩn bị để tham gia thị trường. Cụ thể, theo ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết sức hấp dẫn của thị trường còn thể hiện ở sự quan tâm mạnh mẽ từ các nhà đầu tư quốc tế.

Dù vậy, thực tế cho thấy dòng vốn ngoại vẫn tiếp tục rút ròng với quy mô lớn. Riêng trong năm 2025, giá trị rút ròng đã vượt 5 tỷ USD.

Giải thích về xu hướng này, bà Nguyễn Ngọc Anh, Tổng Giám đốc Công ty Quản lý Quỹ SSI, cho rằng việc rút vốn của khối ngoại đã diễn ra từ giai đoạn 2024–2025 và không phải là hiện tượng mới.

Ở chiều ngược lại, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn duy trì đà tăng mạnh, với mức tăng 12% trong năm 2024 và 41% trong năm 2025. Điều này đồng nghĩa với việc các nhà đầu tư rút lui trong giai đoạn này có thể đã bỏ lỡ cơ hội sinh lời. Thanh khoản thị trường tiếp tục được cải thiện, trong khi cơ cấu nhà đầu tư ngày càng đa dạng hơn.

Theo bà Ngọc Anh, một điểm đáng chú ý là quy mô nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam còn tương đối nhỏ và mang tính tập trung cao, chủ yếu đến từ một số quỹ lớn, đặc biệt là dòng vốn khu vực Đông Á. Do đó, khi một số nhà đầu tư lớn thực hiện rút vốn, thị trường dễ cảm nhận đây là xu hướng chung, trong khi thực tế không hoàn toàn như vậy. Các dòng vốn từ Thái Lan, Đài Loan, Singapore hay Hồng Kông có thể tạo ảnh hưởng đáng kể tới biến động ngắn hạn.

Tuy nhiên, trong hơn một năm trở lại đây, cơ cấu nhà đầu tư đã có sự thay đổi rõ rệt. Nhờ các nỗ lực từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Bộ Tài chính, số lượng tài khoản tăng mạnh, đồng thời dòng vốn cũng mở rộng sang Mỹ và các quốc gia phát triển, với quy mô giao dịch từ vài trăm triệu đến vài tỷ USD.

Trong ngắn hạn, có thể ghi nhận sự dịch chuyển dòng vốn khỏi một số thị trường Đông Á, ví dụ như xu hướng rút vốn từ Thái Lan. Tuy nhiên, việc dựa trên biến động của một vài quốc gia để kết luận rằng dòng vốn toàn cầu đang rời khỏi Việt Nam là chưa chính xác.

Bà Ngọc Anh dự báo, từ nay đến tháng 6, các quỹ toàn cầu đang tập trung mở tài khoản tại Việt Nam nhằm đón đầu quá trình nâng hạng thị trường. Dự kiến từ cuối năm nay sang năm sau, dòng vốn từ các thị trường lớn sẽ gia tăng rõ rệt.

Ở góc nhìn rộng hơn, ông Lê Anh Tuấn, Tổng giám đốc Dragon Capital, cho rằng cần đặt diễn biến của dòng vốn ngoại trong bối cảnh toàn cầu. Trong vòng 5 năm, thị trường Việt Nam đã bị rút ròng khoảng 12 tỷ USD, tương đương khoảng 15% dự trữ ngoại hối quốc gia. Theo ông Tuấn, đây không chỉ là vấn đề riêng của thị trường chứng khoán mà còn liên quan trực tiếp đến tỷ giá và xu hướng dịch chuyển vốn trên toàn cầu.

Ba nguyên nhân chính được chỉ ra cho xu hướng rút vốn trong năm 2025 gồm yếu tố địa chính trị, đặc biệt là lo ngại về chính sách thuế quan từ Mỹ; điều kiện tài chính toàn cầu khi đồng USD mạnh và lãi suất tại Mỹ ở mức cao; cùng với sự thay đổi khẩu vị đầu tư khi dòng tiền ưu tiên các lĩnh vực công nghệ cao như AI tại các thị trường phát triển.

Dù vậy, triển vọng cho năm 2026 được đánh giá khả quan hơn. Trong những tháng đầu năm, giá trị rút ròng chỉ khoảng 800–900 triệu USD, thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Đồng thời, áp lực từ yếu tố thuế quan giảm bớt, đồng USD có dấu hiệu suy yếu và kỳ vọng nâng hạng thị trường có thể thu hút dòng vốn lên tới hàng tỷ USD trong vòng 12 tháng tới.

Từ góc độ doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán Kỹ thương, cho biết nhà đầu tư nước ngoài vẫn đánh giá cao thị trường Việt Nam nhờ lợi thế về dân số trẻ, nền kinh tế ổn định và tiềm năng tăng trưởng của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả cơ hội này, các doanh nghiệp cần có sự chuẩn bị bài bản cho quá trình IPO, đồng thời chủ động tiếp cận các nguồn vốn trung và dài hạn như bảo lãnh phát hành trái phiếu, quỹ đầu tư trái phiếu quốc tế và các tổ chức bảo lãnh nước ngoài.