"Hiện nay, chúng tôi đang tiến một bước tiến nữa nhằm ghi nhận điều này về mặt pháp lý trong thỏa thuận liên chính phủ. Và tiếp theo, tôi tin đến khoảng năm 2034, 2035, Việt Nam sẽ không chỉ có mong muốn, mà còn thực tế sở hữu điện hạt nhân", ông nói.
Ngày 23/3, Nga và Việt Nam đã ký kết thỏa thuận liên chính phủ về hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Lịch sử hợp tác Nga - Việt trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân
Hợp tác giữa Nga và Việt Nam trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân có lịch sử lâu dài. Dự án trọng điểm là nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận-1 tại tỉnh cùng tên ở miền Nam Việt Nam. Năm 2009, Việt Nam lần đầu trình dự án lên phê duyệt. Đến năm 2011, hai nước ký thỏa thuận xây dựng hai tổ máy với tổng công suất khoảng 2,4 GW.
Tháng 11/2016, Quốc hội Việt Nam quyết định tạm dừng dự án, chủ yếu do chi phí xây dựng cao và nợ công khi đó ở mức khoảng 65% GDP, khiến việc vay thêm vốn lớn từ bên ngoài không còn phù hợp.
Đến tháng 11/2024, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam thống nhất chủ trương khôi phục dự án, và ngày 30/11/2024, Quốc hội chính thức thông qua việc tái khởi động Ninh Thuận. Tháng 1/2025, trong chuyến thăm Hà Nội của Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin, Rosatom và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã ký biên bản ghi nhớ về hợp tác trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân.
Đầu năm 2026, hai bên tập trung hoàn thiện thỏa thuận liên chính phủ mới. Tháng 12/2025, Đại sứ Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko cho biết văn kiện đã được thống nhất khoảng 98% và đang tiến gần tới ký kết.
Việc nối lại dự án Ninh Thuận-1 mang ý nghĩa cả chiến lược lẫn biểu tượng đối với quan hệ Nga - Việt. Nhà máy sẽ giúp Việt Nam đa dạng hóa nguồn năng lượng, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và bảo đảm nguồn điện ổn định cho nền kinh tế đang phát triển.
Chuyến thăm của Thủ tướng Việt Nam Phạm Minh Chính
Đây là chuyến thăm đầu tiên của một lãnh đạo cấp cao Việt Nam tới Nga trong năm 2026. Trọng tâm chuyến thăm dự kiến sẽ nhằm củng cố quan hệ chính trị và mở rộng hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, bao gồm năng lượng hạt nhân và dầu khí.
Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng cho biết: “Chuyến thăm nhằm tạo xung lực mới cho việc củng cố quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Nga vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, hợp tác và phát triển trong khu vực và trên thế giới”.
Đại sứ Việt Nam tại Nga Đặng Minh Khôi nhấn mạnh chuyến thăm sẽ góp phần tăng cường quan hệ song phương trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư, năng lượng và dầu khí.
Trước đó, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã thăm Nga vào tháng 10/2024, khi ông đến Kazan để tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS. Bên lề hội nghị, ông đã có cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Hai bên đã thảo luận về thương mại song phương, vốn ghi nhận tăng trưởng đáng kể, và khẳng định quan hệ đối tác chiến lược.
Tháng 5/2025, Tổng Bí thư Việt Nam Tô Lâm đã thăm chính thức Nga nhân dịp kỷ niệm 80 năm Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, trong đó ông đã tham dự các hoạt động kỷ niệm. Một đơn vị quân đội Việt Nam cũng tham gia duyệt binh trên Quảng trường Đỏ, điều được phía Nga đặc biệt ghi nhận. Lãnh đạo hai nước đã thông qua Tuyên bố chung về các định hướng lớn của quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Liên bang Nga trong giai đoạn mới.