Dữ liệu được can thiệp để đưa về ngưỡng an toàn
Theo chương trình thời sự phát trên VTV1, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố 74 bị can với 10 tội danh. Các sai phạm liên quan đến hoạt động quan trắc môi trường tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước.
Những người bị khởi tố thuộc 59 doanh nghiệp có xả thải và lắp đặt thiết bị quan trắc trên toàn quốc. Trong số này không chỉ có cá nhân tại doanh nghiệp mà còn có cả cán bộ, lãnh đạo thuộc các đơn vị quản lý nhà nước về môi trường.
Vụ án do Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (C05) chủ trì, phối hợp cùng Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra (C01) tiến hành điều tra, làm rõ.
Theo nội dung cáo buộc, nhiều nhà máy lớn như Nhiệt điện Quảng Ninh, Nhiệt điện Hải Phòng, Nhiệt điện Thái Bình 2, cùng các doanh nghiệp trong lĩnh vực nhôm, thép và môi trường, đều là những nguồn phát sinh khí thải và nước thải với quy mô lớn.
Tuy nhiên, các chỉ số môi trường sau khi truyền về cơ quan quản lý là Sở Nông nghiệp và Môi trường lại đã bị can thiệp, chỉnh sửa. Nhiều dữ liệu từ mức vượt ngưỡng đã bị biến thành nằm trong ngưỡng cho phép.
Về nguyên tắc, các thiết bị quan trắc được lắp đặt tại nguồn thải đều được dán niêm phong để đảm bảo tính toàn vẹn. Đồng thời, hệ thống camera giám sát được thiết lập nhằm ngăn chặn mọi hành vi can thiệp vào dữ liệu quan trắc môi trường.
Dù vậy, thực tế cho thấy hàng trăm trạm quan trắc đã bị chỉnh sửa kết quả. Đáng chú ý, một số hành vi trái phép còn được thực hiện từ xa.
Trong số hơn 300 trạm quan trắc môi trường của các chủ nguồn thải trên cả nước bị kiểm tra, có gần 160 trạm bị can thiệp và làm sai lệch dữ liệu. Tỷ lệ này chiếm khoảng 55%.
Theo Thiếu tướng Thân Văn Hải, Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, các đối tượng đã chuyển từ phương thức vi phạm xả thải công khai sang can thiệp trực tiếp vào hệ thống quan trắc tự động, liên tục. Đây là công cụ giám sát cốt lõi của Nhà nước, song đã bị lợi dụng để hợp thức hóa hành vi xả thải trái phép trong suốt thời gian dài.
Hiện lực lượng công an đang tiếp tục rà soát các trạm quan trắc còn lại trên toàn quốc, nhằm tăng cường hiệu quả kiểm soát ô nhiễm và bảo vệ môi trường.