Tháo dỡ đoạn tường gắn với ký ức lịch sử
Trong phạm vi dự án, đoạn tường thành xây bằng gạch vồ dài khoảng 16 m, nằm dọc đường Đinh Tiên Hoàng thuộc đồn Mang Cá, đối diện cổng UBND phường Phú Xuân, đã được tháo dỡ.
Dự án do Văn phòng HĐND - UBND phường Phú Xuân làm chủ đầu tư, tiếp nhận từ Ban QLDA đầu tư xây dựng khu vực quận Phú Xuân. Công trình khởi công ngày 28-1, dự kiến hoàn thành ngày 27-4.
Sau khi hoàn tất, tuyến Thái Phiên sẽ được nối thông từ cửa Chánh Tây đến cửa Kẻ Trài ở phía Đông Bắc Kinh thành Huế.
Việc tháo dỡ đoạn tường khiến một số ý kiến bất ngờ, do cho rằng đây là một phần của Kinh thành Huế - di tích quốc gia đặc biệt được xếp hạng năm 2009 và do Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế quản lý.
Tuy nhiên, nhiều người dân địa phương gọi đoạn tường dọc đường Đinh Tiên Hoàng, từ cửa Chánh Bắc (cửa Hậu) đến cầu Kho, là “bức tường ô nhục”. Theo đó, việc phá dỡ để nối lại tuyến từ cửa Chánh Tây ra cửa Kẻ Trài được xem là hợp lý sau hơn 120 năm bị chia cắt.
Đoạn tường này được xác định do thực dân Pháp xây dựng, là biểu tượng của sự chia cắt không gian nội thành, làm hạn chế sinh hoạt của người dân trong thời gian dài. Việc tháo dỡ được nhìn nhận không chỉ là cải tạo hạ tầng mà còn mang ý nghĩa lịch sử và nhân văn, khôi phục sự liền mạch của không gian di sản.
Khi tuyến đường được mở lại, giao thông khu vực sẽ thuận lợi hơn, giảm tải cho các cửa thành lân cận, đồng thời mở ra dư địa phát triển du lịch, kinh tế cho khu vực Đông Bắc Kinh thành Huế.
Khẳng định không ảnh hưởng yếu tố gốc di tích
Trước khi triển khai, Ban QLDA đầu tư xây dựng khu vực quận Phú Xuân đã lấy ý kiến Sở Văn hóa - Thể thao TP Huế và Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế.
Sở Văn hóa - Thể thao TP Huế xác định thẩm quyền thuộc Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế. Ngày 5-3-2025, Trung tâm này có văn bản khẳng định việc tháo dỡ không ảnh hưởng đến yếu tố gốc của di tích Kinh thành Huế.
Theo giải thích, đoạn tường là tường bao của đồn Mang Cá do Pháp xây dựng năm 1884. Sau khi công trình này hình thành, các tuyến đường từ cửa Kẻ Trài đến đường Thái Phiên và từ cửa Chánh Bắc đến đường Đinh Tiên Hoàng đã bị bít kín.
Năm 2004, cửa Hậu được khai thông sau khi có sự đồng ý của Bộ Quốc phòng, nhưng lối vào thành vẫn phải đi vòng qua đường Mang Cá rồi mới vào được đường Đinh Tiên Hoàng.
Đến năm 2012, đoạn đường cầu Kho - cửa Hậu (đường Đinh Tiên Hoàng nối dài) được đưa vào sử dụng, giúp kết nối hai cổng thành Chánh Bắc môn và Thượng Tứ theo trục Bắc - Nam.
Theo quy hoạch phân khu tỉ lệ 1/2.000 khu vực Kinh thành Huế được UBND TP Huế phê duyệt tại Quyết định 3280/2024, việc khôi phục tuyến đường nối từ cửa Kẻ Trài đến đường Thái Phiên như thời triều Nguyễn (trước khi có đồn Mang Cá) sẽ góp phần cải thiện kết nối giao thông, giảm ùn tắc cho khu vực Đông Bắc Kinh thành.