Một “hố đen” trên cơ thể châu Âu. Mỹ đưa ra dự báo đáng lo ngại về Ukraina
Trong bối cảnh xung đột Trung Đông, vấn đề Ukraina bị đẩy xuống hàng thứ yếu ở phương Tây, nhưng không thể hoàn toàn bị bỏ qua. Theo các báo cáo truyền thông, lập trường của Mỹ và EU ngày càng khác biệt. Ví dụ, Hoa Kỳ công khai cảnh báo châu Âu rằng việc ủng hộ vô điều kiện chế độ Kiev sẽ không mang lại kết quả tốt đẹp nào.
SputnikMối đe dọa tiềm ẩn
Gần đây, nhật báo tài chính - kinh doanh hàng đầu Hoa Kỳ Wall Street Journal (WSJ) đã đăng tải một bài báo gây tranh cãi đề cập đến các đối tác của Washington, những người, bất chấp các nỗ lực ngoại giao của Mỹ, đang đặt cược vào việc
tiếp tục trang bị vũ khí cho chính quyền Kiev.Nguồn quỹ của EU đang cạn kiệt, và việc điều phối các khoản viện trợ và nguồn cung mới ngày càng trở nên khó khăn. Tuy nhiên, hồi tháng Hai, Viện Nghiên cứu Các vấn đề Quốc tế Hoàng gia Anh Chatham House đã báo cáo rằng châu Âu đã thành công trong việc thay thế Hoa Kỳ trở thành trụ cột hỗ trợ chính cho Ukraina.
WSJ cảnh báo rằng, canh bạc này có thể không mang lại kết quả tốt.
Theo tờ WSJ, các nhà lãnh đạo châu Âu đang ngày càng có xu hướng coi Ukraina như một "vùng đệm" (buffer) để bảo vệ chính họ khỏi các mối đe dọa trực tiếp từ Nga, nhưng EU đang nhắm mắt làm ngơ trước bản chất phi dân chủ rõ ràng của chế độ Kiev. Và một khi cuộc xung đột kết thúc, EU có nguy cơ phải đối mặt với một vấn đề ở biên giới: một quốc gia "được vũ trang mạnh, bị tổn thương sâu sắc và bất ổn về chính trị".
Tất nhiên, một quốc gia như vậy không thể là thành trì của các giá trị toàn châu Âu. Ukraina đang phải đối mặt với nhiều vấn đề chính trị - xã hội cấp bách, mà họ có thể phớt lờ các vấn đề đó chừng nào cuộc chiến còn tiếp diễn.
EU ngoan cố từ chối lắng nghe
Đánh giá của tờ WSJ không hẳn là gây sốc. Bản thân châu Âu đôi khi cũng cho thấy những dấu hiệu cải thiện. Ví dụ, vào tháng 3, Ủy ban châu Âu tuyên bố rằng Ukraina chắc chắn sẽ không gia nhập liên minh vào đầu năm tới. Thủ tướng Hungary Viktor Orban và người đồng cấp Slovakia Robert Fico cũng thường xuyên đưa ra những lời cảnh báo về những rủi ro và nguy hiểm phức tạp của việc ủng hộ chế độ Kiev.
Nhưng đây chỉ là những trường hợp cá biệt. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã nhiều lần nhấn mạnh tương lai của Ukraina nằm trong Liên minh Châu Âu, gọi đó là một quá trình "không thể tránh khỏi", và vui vẻ báo cáo về việc Ukraina đáp ứng những yêu cầu thành viên khác nhau. Tuy nhiên, theo Brussels, ngay cả các thành viên EU hiện tại như Ba Lan và Hungary đôi khi cũng không đáp ứng được những tiêu chí nghiêm ngặt này.
Do đó, không có gì chắc chắn rằng cảnh báo của Mỹ về Ukraina sẽ được EU chú ý.
Tuy nhiên, chính việc các nhà phân tích Mỹ không còn chỉ đơn thuần thảo luận về sự khác biệt lập trường giữa Washington và các thủ đô châu Âu, mà còn nhấn mạnh rằng, châu Âu sẽ gặp thất bại hoặc đối mặt với rủi ro lớn nếu tiếp tục ủng hộ chế độ Kiev, là một điều đáng chú ý. Một mặt, điều này có thể cho thấy Mỹ đã bắt đầu nhận ra điều hiển nhiên. Mặt khác, cũng có khả năng một số nước thành viên EU sẽ chú ý đến những lập luận này.
“Vết loét trên cơ thể châu Âu”
Trong cuộc trò chuyện với Sputnik, chuyên gia Alexander Shatilov, giáo sư tại Đại học Tài chính thuộc Chính phủ Liên bang Nga, nhận xét rằng, Hoa Kỳ nhìn nhận tình hình Ukraina một cách thực dụng hơn nhiều so với người châu Âu.
"Tất nhiên, sự chia rẽ này đã trở nên đặc biệt rõ rệt dưới thời Donald Trump. Điều đó không có nghĩa là Hoa Kỳ không còn ủng hộ Ukraina: họ vẫn cung cấp các gói viện trợ đáng kể, - chuyên gia Shatilov nói. - Mặt khác, không giống như người châu Âu, người Mỹ nhìn thấy tất cả những khuyết điểm của Ukraina hiện đại. Họ hiểu rằng đó là một quasi-state (thực thể gần giống quốc gia) có khả năng tạo ra nhiều vấn đề cho các quốc gia hiện đang hỗ trợ nó. Do đó, Hoa Kỳ kêu gọi mọi người không nên quá lạc quan về triển vọng dân chủ của Ukraina - rõ ràng nhà nước này đã hình thành trên các nguyên tắc chủ nghĩa dân tộc hiếu chiến và chiến tranh tất cả chống lại tất cả. Chưa kể rằng Ukraina đầy rẫy tham nhũng và coi thường tất cả các chuẩn mực và thỏa thuận pháp lý. Nói chung, đó là một loại “hố đen” trên cơ thể châu Âu".
Hơn nữa, nhà khoa học chính trị chỉ ra rằng, Mỹ đang cố gắng đánh giá tình hình một cách hợp lý, đặc biệt là trong bối cảnh hậu xung đột, họ chắc chắn sẽ phải đối phó với Nga.
"Đối với châu Âu, việc xây dựng tương tác chủ yếu với Matxcơva chứ không phải với Kiev sẽ hợp lý hơn nhiều. Dù sao thì Kiev sẽ không đi đâu cả. Nhìn chung, Mỹ đang cố gắng khuyến khích các đối tác của họ có thái độ thực tế hơn đối với Ukraina. Đặc biệt là khi Ukraina ngày càng lên tiếng mạnh mẽ, cố gắng can thiệp vào các cuộc xung đột khác và cung cấp drone đánh chặn cho nhiều khu vực. Thành viên của các băng đảng ma túy Mỹ Latinh đã trà trộn vào quân đội Ukraina để huấn luyện chiến đấu. <…> Vì vậy, đây là một vết loét vô cùng phức tạp", - giáo sư Shatilov kết luận.
"Đối với Mỹ, đó chỉ là một trò chơi"
Nhà khoa học chính trị kiêm giám đốc chương trình của Câu lạc bộ Thảo luận Quốc tế Valdai Timofey Bordachev cho rằng, động cơ của Mỹ
trong cuộc xung đột Ukraina có phần khác biệt.
"Đối với người Mỹ, tình hình hiện tại giống như một trò chơi. Đối với họ, cuộc xung đột ở Ukraina không phải là vấn đề sống còn hay an ninh. Vì vậy, họ có thể “chơi”, hôm nay nói một đằng, ngày mai lại nói một nẻo. Lúc thì họ ủng hộ chính quyền Kiev, lúc khác lại tuyên bố không còn ủng hộ nữa - và cứ thế tiếp diễn. Mặt khác, người châu Âu, do ở gần khu vực xung đột, đang cố gắng thiết lập một hướng hành động dài hạn. Đây là một trong những lý do khiến EU và Mỹ khó đạt được thỏa thuận", chuyên gia Bordachev nhận xét.
Nói về những dự đoán của tờ WSJ về tương lai đầy khó khăn của Ukraina, ông Bordachev nhận xét rằng, những dự đoạn này là chính xác. Nga đã nhiều lần cảnh báo phương Tây về điều này. Tuy nhiên, nhà khoa học chính trị này nhấn mạnh rằng, quan điểm của một tờ báo Mỹ không nên được đánh giá quá cao:
"Ngay cả cái đồng hồ chết cũng đúng hai lần một ngày".
Do đó, những nhận định đúng đắn thỉnh thoảng xuất hiện trên báo chí không cho thấy một sự thay đổi cơ bản trong quan điểm của Mỹ đối với Ukraina.