Tiêu chí mới của nhà đầu tư ngoại
Chiều 24/4, UBND tỉnh Bắc Ninh đã phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức diễn đàn “Kết nối FDI - FDI Connect 2026” với chủ đề “Hướng tới chuỗi cung ứng toàn cầu bền vững”, báo Vietnamnet đưa tin.
Tại diễn đàn, ông Kim In Woo, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam, cho biết từ góc nhìn của khối doanh nghiệp nước ngoài, môi trường đầu tư đã có những thay đổi rõ rệt.
Nếu trước đây chi phí là yếu tố then chốt, thì hiện nay các doanh nghiệp đặc biệt chú trọng tới năng lực công nghệ, sự ổn định của chuỗi cung ứng, chất lượng nguồn nhân lực, hiệu quả hệ thống logistics và khả năng dự báo của chính sách.
Quan hệ hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Năm 2025, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 94,5 tỷ USD, hướng tới mục tiêu 150 tỷ USD vào năm 2030. Tính đến hết tháng 2/2026, tổng vốn đầu tư lũy kế của Hàn Quốc tại Việt Nam đã vượt 95 tỷ USD.
Dù vậy, ông Kim cũng chỉ ra rằng nếu tiếp tục dựa vào mô hình gia công, lắp ráp, Việt Nam sẽ khó giữ được lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt. Theo ông, việc nâng cao năng lực công nghệ, cải thiện quản trị chất lượng và phát triển đội ngũ kỹ sư, nhà quản lý là yêu cầu cấp thiết.
“Trong thời gian tới, mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc thu hút thêm đầu tư, mà quan trọng hơn là xác định rõ những ngành nghề ưu tiên, nâng cao chất lượng công nghệ và nguồn nhân lực, cũng như từng bước nâng tầm chất lượng của chuỗi cung ứng”, ông Kim In Woo chia sẻ tại diễn đàn.
Doanh nghiệp nội phải thay đổi cách tiếp cận
Từ phía doanh nghiệp trong nước, ông Nguyễn Trung Kiên, Tổng giám đốc CNCTech, nhận định rằng nếu tiếp tục phát triển rời rạc và dừng ở gia công, doanh nghiệp Việt sẽ khó tạo được bước đột phá.
Theo ông, giải pháp nằm ở việc xây dựng một hệ sinh thái tích hợp với ba trụ cột gồm sản xuất công nghệ cao, hạ tầng xanh và hệ thống logistics hiệu quả.
“Khi hội tụ đủ ba yếu tố này, doanh nghiệp Việt không chỉ dừng lại ở vai trò nhà cung ứng mà có thể trở thành đối tác chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu”, ông Kiên cho biết.
Các chuyên gia cũng nhận định, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, nếu chỉ dừng lại ở gia công, lắp ráp, Việt Nam sẽ khó duy trì lợi thế trong dài hạn. Điều cần thiết là nâng cao năng lực sản xuất, cải thiện quản trị chất lượng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời xây dựng môi trường pháp lý ổn định, có khả năng dự báo. Đây là những yếu tố giúp Việt Nam từng bước củng cố và nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nâng tầm vị thế trong chuỗi giá trị
Theo phân tích của PGS.TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI, làn sóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu đang diễn ra mạnh mẽ, buộc các tập đoàn đa quốc gia phải tìm kiếm những địa điểm sản xuất không chỉ có chi phí cạnh tranh mà còn sở hữu hệ sinh thái linh hoạt, minh bạch và bền vững.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam nổi lên như một điểm đến hấp dẫn. Tuy nhiên, để thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới, Việt Nam cần vượt qua mô hình dựa vào chi phí thấp và tập trung nâng cao năng lực nội sinh, đặc biệt là phát triển khu vực doanh nghiệp trong nước, nhất là công nghiệp hỗ trợ.
“Chúng ta cần chuyển từ tư duy ‘tham gia’ sang ‘nâng cao vị thế’ trong chuỗi giá trị”, ông Hùng nhấn mạnh.
Đồng thời, ông cho rằng doanh nghiệp Việt cần từng bước làm chủ công nghệ, tiến tới tham gia vào các khâu có giá trị gia tăng cao như thiết kế, nghiên cứu - phát triển và đổi mới sáng tạo.
Trong khi đó, ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Ban Chiến lược, Chính sách Trung ương, cho biết trong quý I/2026, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đã vượt 15 tỷ USD, tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy niềm tin của nhà đầu tư quốc tế tiếp tục được củng cố.
Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra một số hạn chế như sự liên kết giữa khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước còn yếu, tỷ lệ nội địa hóa thấp, năng lực hấp thụ công nghệ của doanh nghiệp Việt còn hạn chế, trong khi hàm lượng công nghệ và hoạt động nghiên cứu - phát triển vẫn chưa cao.
Trong bối cảnh mới, theo ông Hiển, Việt Nam cần chuyển hướng từ thu hút FDI theo số lượng sang xây dựng nền tảng chiến lược mang tính dài hạn.
Hiện các cơ quan chức năng đang nghiên cứu, đề xuất Bộ Chính trị ban hành một nghị quyết riêng về phát triển khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài trong giai đoạn mới.
Các định hướng lớn bao gồm thu hút FDI có chọn lọc, ưu tiên các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, năng lượng tái tạo, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. Đồng thời, chính sách ưu đãi cũng sẽ được điều chỉnh, chuyển từ ưu đãi thuế sang các cơ chế dựa trên kết quả như chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.