https://kevesko.vn/20260107/bo-truong-nguyen-manh-hung-viet-nam-nen-co-triet-hoc-ve-ai-40607695.html

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng: Việt Nam nên có triết học về AI

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng: Việt Nam nên có triết học về AI

Sputnik Việt Nam

Chiều 6/1, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng cùng đoàn công tác của Bộ đã tới thăm và làm việc tại Viện Triết học, thuộc Viện Hàn lâm Khoa... 07.01.2026, Sputnik Việt Nam

2026-01-07T21:19+0700

2026-01-07T21:19+0700

2026-01-07T21:19+0700

nguyễn mạnh hùng

việt nam

chính trị

xã hội

ai

khoa học và công nghệ

bộ khoa học và công nghệ

bộ chính trị vn

chính sách

khoa học

https://cdn.img.kevesko.vn/img/07e9/0b/15/39671743_0:0:1654:930_1920x0_80_0_0_849dc5aa093676f5f16b7a98ce420d6c.jpg

Tại đây, Bộ trưởng nhấn mạnh, Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình với đặc trưng là dữ liệu, AI, xã hội số. Câu chuyện trật tự thế giới không chỉ là câu chuyện của công nghệ mà nhìn sâu xuống là câu chuyện của con người, về giá trị và ý nghĩa của sự phát triển, tức là triết học.Một quốc gia chỉ có thể phát triển bền vững khi có nền tảng tư tưởng rõ ràng, từ đó Bộ trưởng đề nghị Viện xây dựng triết lý cho tương lai Việt Nam trong thời đại AI, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và trước những biến đổi chưa từng có của thế giới hiện đại.Những thành tựu quan trọng của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt NamTheo cổng TTĐT Chính phủ, tại buổi làm việc, GS.TS Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho biết, trải qua hơn 70 năm xây dựng và phát triển, Viện Hàn lâm đã khẳng định vị thế là cơ quan nghiên cứu hàng đầu của cả nước trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn. Các kết quả nghiên cứu của Viện đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp luận cứ khoa học phục vụ Đảng và Nhà nước hoạch định đường lối, chính sách phát triển đất nước.Riêng trong năm 2025, Viện Hàn lâm đã hoàn thành ba đề án lớn theo chỉ đạo của Bộ Chính trị và Ban Bí thư, đồng thời tổ chức nhiều hội thảo khoa học cấp quốc gia có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc. Những kết quả nghiên cứu đạt được không chỉ góp phần làm rõ các vấn đề cốt lõi của lịch sử và con đường cách mạng Việt Nam, mà còn trực tiếp phục vụ công tác xây dựng và điều chỉnh chính sách trong bối cảnh mới.Trong lĩnh vực nghiên cứu ứng dụng và tư vấn chính sách, năm 2025, Viện Hàn lâm đã xây dựng 38 báo cáo tư vấn, trong đó có 28 báo cáo được gửi tới Lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các ban, bộ, ngành Trung ương. Đáng chú ý, các báo cáo phân tích và dự báo tình hình kinh tế – xã hội phục vụ phiên họp thường kỳ hằng tháng của Chính phủ đã trở thành nguồn tham khảo quan trọng, hỗ trợ hiệu quả cho công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.Song song với đó, công tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao tiếp tục được Viện Hàn lâm chú trọng, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học xã hội và nhân văn cho cả Viện và cho đất nước. Lãnh đạo Viện Hàn lâm cũng nhấn mạnh, những kết quả đạt được trong thời gian qua có sự gắn bó chặt chẽ với sự quan tâm, đồng hành và hỗ trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ, đặc biệt là vai trò định hướng chiến lược trong việc triển khai các đề án khoa học trọng điểm quốc gia như nghiên cứu khu di tích khảo cổ Óc Eo – Ba Thê, Nền Chùa; Đề án Biên soạn Bách khoa toàn thư Việt Nam; Chương trình nghiên cứu tổng thể về di tích Rộc Tưng – Gò Đá (Gia Lai).Việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã tạo điều kiện để Viện Hàn lâm mở mới tám chương trình nghiên cứu quan trọng trong năm 2025, qua đó nâng cao năng lực nghiên cứu và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Bên cạnh những kết quả đạt được, báo cáo tại buổi làm việc cũng thẳng thắn chỉ ra các khó khăn, vướng mắc của Viện Triết học – đơn vị nghiên cứu đầu ngành về triết học.Trong giai đoạn 2021-2025, Viện đã triển khai nhiều nhiệm vụ nghiên cứu ở các cấp, song định mức kinh phí nghiên cứu cơ bản còn thấp, bình quân khoảng 71 triệu đồng/người/năm. Mức kinh phí này chưa thực sự phù hợp với đặc thù nghiên cứu triết học mang tính dài hạn và khó định lượng. Cơ chế hiện hành cũng chưa đủ mạnh để khuyến khích nghiên cứu liên ngành và các nghiên cứu có tác động xã hội lâu dài.Nguồn nhân lực của Viện còn thiếu và chưa đồng đều, thu nhập chưa đủ hấp dẫn để thu hút và giữ chân các chuyên gia đầu ngành. Hạ tầng nghiên cứu còn hạn chế, thiếu dữ liệu, trong khi khả năng tiếp cận các cơ sở dữ liệu quốc tế cũng như các công cụ trí tuệ nhân tạo hỗ trợ nghiên cứu còn gặp nhiều khó khăn.Trước bối cảnh đó, Viện Triết học đặt mục tiêu tái định vị chiến lược, chuyển từ mô hình “viện nghiên cứu hàn lâm thuần túy” sang “viện nghiên cứu chiến lược về triết học”, hướng tới trở thành trung tâm nghiên cứu có uy tín trong khu vực và là địa chỉ tin cậy trong tư vấn chiến lược cho Đảng và Nhà nước.Viện cũng xác định một số hướng nghiên cứu mới mang tính đột phá như triết học dữ liệu, triết học số, đạo đức trí tuệ nhân tạo, chủ quyền số quốc gia, triết học về chuyển đổi số, phát triển bền vững và biến đổi khí hậu. Đây được xem là những lĩnh vực then chốt, góp phần cung cấp nền tảng tư duy, hệ giá trị và chuẩn mực cho sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên số.Triết học về AI: Những phát biểu tâm huyết của Bộ trưởng Nguyễn Mạnh HùngPhát biểu tại buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng, khoa học trả lời câu hỏi “chúng ta có thể làm gì”, nhưng triết học giúp trả lời câu hỏi lớn hơn là “chúng ta nên làm gì”, đặc biệt trong thời đại trí tuệ nhân tạo.Trong hơn ba giờ làm việc, Bộ trưởng cùng lãnh đạo một số đơn vị trong Bộ đã dành phần lớn thời gian lắng nghe chia sẻ, trao đổi và tháo gỡ những vướng mắc trong hoạt động nghiên cứu triết học nói riêng và khoa học xã hội nói chung tại Việt Nam.Theo Bộ trưởng, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi sâu sắc, với những đặc trưng nổi bật là AI và dữ liệu. Tuy nhiên, đây không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà là câu chuyện về con người, về giá trị và ý nghĩa của sự phát triển, tức là vấn đề triết học. Những câu hỏi như bảo vệ giá trị và phẩm giá con người trong xã hội số ra sao, hay mối quan hệ giữa giá trị của dữ liệu và quyền riêng tư cần được giải quyết thế nào, đều cần sự tham gia của triết học.Từ đó, Bộ trưởng cho rằng Viện Triết học có thể đi đầu trong nghiên cứu triết học AI, triết học dữ liệu, triết học xã hội số, cũng như triết học về quyền lực và quản trị trong thời đại số. Ông nhấn mạnh đây là những lĩnh vực còn mới và chưa có nhiều nghiên cứu chuyên sâu.Một luận điểm xuyên suốt được Bộ trưởng đề cập là triết học cần chuyển vai trò trong giai đoạn mới. Thay vì chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu và lý giải thế giới, triết học cần tham gia kiến tạo tương lai cho đất nước. Theo ông, công nghệ có thể giúp một quốc gia đi nhanh, nhưng không thể tự xác định hướng đi; con đường phát triển cần được định hình trên nền tảng tư tưởng đúng đắn, đủ chiều sâu và có tầm nhìn dài hạn.Bộ trưởng cũng cho rằng kỷ nguyên AI đang đặt ra những câu hỏi triết học căn bản chưa từng có tiền lệ, chẳng hạn liệu AI có làm thay đổi bản chất con người và lao động hay không. Những câu hỏi này chưa có lời giải ngay, nhưng nếu không được đặt ra sớm, xã hội có thể bị cuốn theo công nghệ mà thiếu nền tảng tư tưởng dẫn dắt. Liên quan đến đạo đức AI, ông nhấn mạnh Việt Nam không thể chỉ sao chép các bộ nguyên tắc của thế giới, mà cần suy nghĩ nghiêm túc về những giá trị riêng phù hợp với bối cảnh và bản sắc của mình.Từ các vấn đề của AI và dữ liệu, Bộ trưởng đặt ra yêu cầu rộng hơn đối với triết học là tham gia trực tiếp vào hoạch định chính sách. Theo ông, những chính sách mang tính dài hạn cần được xây dựng trên một nền tảng tư tưởng vững chắc, trong đó triết học đóng vai trò quan trọng. Ông cho rằng việc định nghĩa đúng vấn đề là bước tiên quyết trước khi tìm kiếm giải pháp, và đây chính là thế mạnh của các nhà triết học.Bộ trưởng gợi mở, Viện Triết học không chỉ dừng lại ở nghiên cứu hàn lâm mà cần tham gia thiết kế các chính sách dài hạn, xây dựng những tài liệu nền tảng về triết lý phát triển, tương tự như các “sách trắng” cho các vấn đề chiến lược của đất nước.Ở tầng sâu hơn, ông đặt ra bài toán xây dựng hệ giá trị Việt Nam trong thế kỷ 21, với những câu hỏi về nội lực phát triển, con đường đi lên và sự khác biệt của Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa và số hóa.Theo báo cáo của Viện Triết học, trong giai đoạn 2021-2025, Viện tiếp tục duy trì vai trò là cơ quan nghiên cứu đầu ngành về triết học tại Việt Nam, với hoạt động nghiên cứu cơ bản tương đối ổn định. Viện đã triển khai nhiều nhiệm vụ cấp Nhà nước, đề tài từ Quỹ Nafosted, đề tài cấp Bộ và hàng chục đề tài cơ sở. Năng lực công bố khoa học từng bước được cải thiện, đặc biệt năm 2025 ghi nhận số lượng bài báo quốc tế tăng cao nhất trong vòng năm năm, cùng hàng trăm bài công bố trong nước và hàng chục đầu sách được xuất bản.Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đánh giá, nghiên cứu triết học tại Việt Nam chủ yếu là nghiên cứu cơ bản, lĩnh vực vốn chưa thu hút được nhiều đầu tư trong thời gian dài. Ông thẳng thắn nhìn nhận việc phân bổ kinh phí cho khoa học xã hội còn chưa tương xứng với tầm quan trọng của ngành, đồng thời đề nghị các đơn vị liên quan cần mở rộng ngân sách cho Viện Triết học. Nhấn mạnh vai trò của dữ liệu trong nghiên cứu, Bộ trưởng cũng đề nghị Viện tăng cường cơ chế chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành, đồng thời mở rộng hoạt động điều tra xã hội nhằm phục vụ nghiên cứu và hoạch định chính sách.Kết luận buổi làm việc, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định một quốc gia chỉ có thể phát triển bền vững khi có nền tảng tư tưởng rõ ràng, từ đó đề nghị Viện Triết học xây dựng triết lý cho tương lai Việt Nam trong thời đại AI, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và trước những biến động chưa từng có của thế giới hiện đại. Đồng thời, Viện cần trở thành trung tâm tư tưởng chiến lược quốc gia, tham gia sâu hơn vào tư vấn chính sách, thúc đẩy đối thoại liên ngành và góp phần kiến tạo hệ giá trị Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Ông nhấn mạnh đất nước đang cần các nhà triết học hơn bao giờ hết để cùng chung tay định hình con đường và tương lai phát triển.Phần chia sẻ của Bộ trưởng đã nhận được nhiều tràng pháo tay từ khán phòng. GS.TS Lê Văn Lợi đánh giá đây là một buổi làm việc nhiều cảm xúc, tiếp thêm niềm tin và động lực cho đội ngũ cán bộ khoa học của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

https://kevesko.vn/20260106/2029-da-can-ke-nhung-xu-huong-chu-dao-cua-5-nam-toi-40582952.html

https://kevesko.vn/20251201/ai-nhin-nhan-tuong-lai-cua-tro-choi-dien-tu-tai-viet-nam-nhu-the-nao-39804600.html

https://kevesko.vn/20260103/tuyet-roi-o-ha-noi-tri-tue-nhan-tao-mang-den-cho-thanh-pho-mot-cau-chuyen-co-tich-mua-dong-40280497.html

2026

tin thời sự

vn_VN

nguyễn mạnh hùng, việt nam, chính trị, xã hội, ai, khoa học và công nghệ, bộ khoa học và công nghệ, bộ chính trị vn, chính sách, khoa học