Việt Nam nay đã khác, “ngoại giao hợp đồng” mới là quan trọng

© Flickr / Flazingo PhotosBắt tay
Bắt tay - Sputnik Việt Nam, 1920, 17.01.2026
Đăng ký
Theo GS.TS Vũ Dương Huân, nguyên Giám đốc Học viện Ngoại giao, uy tín chính trị chỉ thực sự có giá trị khi được chuyển hóa thành các cam kết kinh tế ràng buộc, mang lại lợi ích thực chất cho phát triển quốc gia.
Trong giai đoạn 2026-2030, Việt Nam cần chuyển trọng tâm từ “ngoại giao hình ảnh” sang “ngoại giao hợp đồng”, tận dụng vị thế đối tác tin cậy để nâng tầm trong chuỗi giá trị toàn cầu và tạo nền tảng chiến lược hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2045.

Quyền lực mềm: Từ “ngoại giao hình ảnh” sang “ngoại giao hợp đồng”

Trong quan hệ quốc tế, uy tín chính trị thường đóng vai trò tiền đề quan trọng, song không tự động chuyển hóa thành lợi ích kinh tế. Thách thức lớn nhất của Việt Nam trong 5 năm tới không nằm ở việc tiếp tục gia tăng “quyền lực mềm”, mà ở khả năng biến lợi thế đó thành những cam kết kinh tế có tính ràng buộc và giá trị thực chất.
GS.TS Vũ Dương Huân, nguyên Giám đốc Học viện Ngoại giao, cho rằng giai đoạn 2026-2030 sẽ mang ý nghĩa bản lề, đòi hỏi Việt Nam phải tập trung triển khai năm nhóm giải pháp trọng tâm, qua đó tạo dựng nền tảng chiến lược vững chắc hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2045.
“Trước hết, Việt Nam cần chuyển từ “ngoại giao hình ảnh” sang “ngoại giao hợp đồng”, bởi uy tín chính trị chỉ thực sự có giá trị khi được cụ thể hóa thành các cam kết ràng buộc”, GS. Huân nêu quan điểm đáng chú ý trên VOV.
Hoạt động bốc xếp hàng hóa sôi động tại Ga Kép - Sputnik Việt Nam, 1920, 16.01.2026
Việt Nam lập kỷ lục chưa từng có
Theo ông, mỗi chuyến thăm cấp cao hay diễn đàn quốc tế phải gắn với danh mục dự án rõ ràng, có lộ trình thực hiện, cơ quan chịu trách nhiệm và tiêu chí đánh giá, đồng thời ưu tiên các hiệp định bảo hộ đầu tư thế hệ mới và thỏa thuận công nhận tiêu chuẩn, công nghệ, nhằm biến 'thiện cảm chính trị' thành ‘nghĩa vụ kinh tế’ cụ thể.
Cùng với đó, theo giáo sư, Việt Nam cần khai thác hiệu quả vị thế “đối tác tin cậy” để nâng cao vai trò trong chuỗi giá trị toàn cầu, từng bước chuyển dịch từ địa điểm sản xuất sang mắt xích sản xuất chiến lược.
Ông chỉ rõ, trọng tâm của quá trình này là đàm phán với các tập đoàn lớn về việc hình thành trung tâm R&D, phát triển chuỗi cung ứng cấp cao và chuyển giao công nghệ có ràng buộc, đặc biệt trong các lĩnh vực bán dẫn, AI, năng lượng mới, công nghiệp lưỡng dụng và nông nghiệp công nghệ cao.
Cùng với việc mở rộng hợp tác quốc tế, các cam kết đối ngoại cần được sử dụng như một đòn bẩy cải cách trong nước, trở thành “neo kỷ luật” cho tiến trình cải cách thể chế. Theo nguyên Giám đốc Học viện Ngoại giao, điều này bao gồm việc cắt giảm giấy phép con, chuẩn hóa môi trường kinh doanh, bảo vệ quyền tài sản và quyền hợp đồng, không chỉ vì yêu cầu nội tại mà còn do trách nhiệm thực thi các cam kết quốc tế.
Ngoài ra, ngoại giao cần được mở rộng từ phạm vi nhà nước sang mô hình ngoại giao hệ sinh thái, trong đó Nhà nước, doanh nghiệp, công nghệ và tài chính được kết nối chặt chẽ thông qua các hội đồng hợp tác song phương, quỹ đầu tư chung và đội ngũ đàm phán kinh tế chiến lược chuyên nghiệp.
Cuối cùng, theo GS.TS Vũ Dương Huân, Việt Nam phải xác định rõ mô hình phát triển mà mình theo đuổi và truyền thông nhất quán với thế giới, từ đó lựa chọn các đối tác chiến lược phù hợp, ưu tiên chất lượng cam kết thay vì dàn trải, nhằm trở thành “đối tác không thể thiếu” của một số quốc gia then chốt.
Cách tiếp cận ngoại giao theo hướng hệ sinh thái, cùng với việc xác định rõ mô hình phát triển, không chỉ phục vụ mục tiêu kinh tế mà còn là nền tảng để định hình hình ảnh và vai trò của Việt Nam trên trường quốc tế.
Khi bản sắc phát triển được xác lập nhất quán và các đối tác chiến lược được lựa chọn đúng đắn, uy tín chính trị của Việt Nam sẽ được nâng tầm, vượt ra ngoài khuôn khổ song phương để trở thành đóng góp có trách nhiệm đối với các vấn đề chung của khu vực và toàn cầu.
Vietnam Airlines - Sputnik Việt Nam, 1920, 17.01.2026
Các “ông lớn” Nhà nước Việt Nam lãi to

Các phương diện then chốt để xây dựng nền ngoại giao thành công

Trong bối cảnh đó, hình ảnh Việt Nam trong mắt cộng đồng quốc tế cần được củng cố không chỉ như một nền kinh tế năng động, mà còn như một quốc gia có trách nhiệm, đóng góp thực chất cho các giá trị văn minh chung của nhân loại.
GS.TS Vũ Dương Huân nhấn mạnh rằng trong nhiệm kỳ 2026-2030, Việt Nam cần thể hiện rõ trách nhiệm quốc tế trên nhiều phương diện then chốt.
Thứ nhất, chủ động đóng góp vào hòa bình, an ninh và ổn định khu vực cũng như toàn cầu. Việt Nam cần tiếp tục kiên trì đường lối đối ngoại hòa bình, độc lập, tự chủ; tích cực tham gia các cơ chế đa phương như ASEAN và Liên hợp quốc; đồng thời mở rộng, nâng cao chất lượng tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, đóng vai trò trung gian đối thoại và thúc đẩy giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế.
Thứ hai, thể hiện trách nhiệm mạnh mẽ trong ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy phát triển bền vững.
Theo giáo sư, là một trong những quốc gia chịu tác động nặng nề của biến đổi khí hậu, Việt Nam cần đi đầu trong chuyển đổi xanh, giảm phát thải và bảo vệ đa dạng sinh học, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm, sáng kiến với cộng đồng quốc tế, góp phần thực hiện các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs).
Thứ ba, thúc đẩy hợp tác phát triển và thu hẹp khoảng cách toàn cầu. GS. Huân cho rằng, Việt Nam có thể đóng góp kinh nghiệm trong phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới và chuyển đổi số cho các quốc gia đang phát triển, đồng thời tham gia tích cực vào các sáng kiến hỗ trợ nhân đạo, cứu trợ thiên tai, thể hiện tinh thần đoàn kết và trách nhiệm với cộng đồng quốc tế.
Thứ tư, tôn trọng và thúc đẩy các giá trị nhân văn, tiến bộ của nhân loại. Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện nhà nước pháp quyền, bảo đảm quyền con người, bình đẳng giới, quyền tiếp cận giáo dục và y tế, đồng thời tham gia xây dựng các chuẩn mực toàn cầu về đạo đức công nghệ, kinh tế số và trí tuệ nhân tạo theo hướng lấy con người làm trung tâm.
Lễ Khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6 đã được tổ chức trang trọng tại Hà Nội. - Sputnik Việt Nam, 1920, 15.01.2026
Chính thức khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6
Thứ năm, tiếp tục lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới. Thông qua ngoại giao văn hóa, Việt Nam có thể quảng bá hình ảnh một dân tộc hòa hiếu, nhân ái, tôn trọng khác biệt và giàu bản sắc, qua đó đóng góp vào đối thoại giữa các nền văn minh, tăng cường sự hiểu biết và hợp tác quốc tế.
Chuyên gia đánh giá, trong giai đoạn 2026 – 2030, trách nhiệm quốc tế của Việt Nam không chỉ thể hiện ở tăng trưởng kinh tế, mà còn ở vai trò kiến tạo hòa bình, thúc đẩy phát triển bền vững, bảo vệ các giá trị nhân văn và đóng góp tích cực cho cộng đồng quốc tế.
“Khi đó, Việt Nam sẽ được thế giới ghi nhận như một quốc gia có trách nhiệm, uy tín và đóng góp thực chất cho văn minh chung của nhân loại”, GS.TS Vũ Dương Huân nhấn mạnh.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала