Hạ tầng kết nối TP HCM với sân bay Long Thành – bài toán đau đầu
© Ảnh : TTXVN - Nguyễn Công Phong
Đăng ký
Thực trạng dự án sân bay Long Thành thì hệ thống đường băng, đường lăn, sân đỗ, đài điều hành không lưu, nhà ga và các công trình phụ trợ vẫn thực hiện đúng tiến độ. Còn các dự án giao thông thì bị chậm. Hiện Chính phủ đang tìm mọi cách thúc đẩy tiến độ nhanh hơn.
Ngày 9/2, tại TP HCM Tổng bí thư ĐCS Việt Nam Tô Lâm đã lưu ý tới việc kết nối sân bay Long Thành, nhấn mạnh rằng, thời gian di chuyển từ TP HCM không thể kéo dài hai tiếng như hiện nay mà cần rút xuống khoảng 30 phút. "Xây sân bay là rất quan trọng nhưng kết cấu hạ tầng giao thông phải đi trước một bước", - người đứng đầu ĐCS Việt Nam nói.
Giai đoạn I Dự án sân bay Long Thành sắp hoàn thành, tiếp theo là gì?
Vào cuối năm 2025, sau gần 5 năm thi công, sân bay Long Thành (Đồng Nai) đã bắt đầu đón những chuyến bay đầu tiên. Khai thác thương mại dự kiến sẽ vào tháng 6/2026. Theo ngành hàng không, khi đi vào hoạt động, sân bay Long Thành sẽ đảm nhận phần lớn hành khách từ mọi miền đất nước đến TP HCM, khoảng 80% lượng khách quốc tế khu vực, hành khách trung chuyển từ sân bay Tân Sơn Nhất.
Tuy nhiên, vấn đề đau đầu nhất hiện nay là Long Thành sẽ hoạt động như thế nào khi kết nối giữa TP HCM và sân bay hiện tại còn rất hạn chế. Sự kết nối này chủ yếu dựa vào cao tốc TP HCM – Long Thành và quốc lộ 1, 51 mà thường xuyên quá tải. Khoảng cách từ trung tâm thành phố đến sân bay chỉ chừng 40 km, nhưng thời gian di chuyển hiện mất 2-3 giờ, thậm chí lâu hơn khi đường bị ùn tắc.
“Kết nối giữa TP HCM và sân bay Long Thành hiện chủ yếu dựa vào đường bộ, trục chính là cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây, nó thường xuyên quá tải. Các tuyến cao tốc mở rộng, metro kết nối chưa hoàn thiện. Theo đánh giá chung, một số tuyến như Vành đai 3, Quốc lộ 51, tỉnh lộ 25B, 25C đang được xây dựng, nâng cấp nhưng chưa đồng bộ, thậm chí cả khi các dự án này được hoàn thành trong năm 2026 và 2027, cho dù chúng có góp phần mở thêm hướng tiếp cận sân bay thì việc ùn tắc vẫn sẽ hiện hữu.
“Việc kết nối thì đúng là có khó khăn vì tuyến đường cao tốc nối với TP Hồ Chí Minh mới làm được 1 tuyến với 4 làn và thông xe kỹ thuật. Dự kiến đến giữa năm 2026 mới xong. Tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên kéo dài thì vừa mới khởi công, có sớm thì phải 2029 mới xong”, - ông Nguyễn Hồng Long, nhà nghiên cứu chính sách đối nội của Việt Nam phát biểu với Sputnik.
Có giải pháp rút ngắn thời gian từ trung tâm TP HCM đến sân bay Long Thành xuống khoảng 30 phút?
Nhà nghiên cứu Nguyễn Hồng Long lưu ý rằng, tuy sân bay Long Thành sắp nghiệm thu nhưng đây chỉ là giai đoạn 1 với 1 đường băng , 1 đường lăn, 2 sân đỗ và 1 nhà ga được đưa vào hoạt động. Dự án vẫn còn giai đoạn 2 với 2 đường băng 4 đường lăn và 6 sân đỗ. Thực trạng dự án thì hệ thống đường băng, đường lăn, sân đỗ, đài điều hành không lưu, nhà ga và các công trình phụ trợ vẫn thực hiện đúng tiến độ. Còn các dự án giao thông thì bị chậm. Hiện Chính phủ đang tìm mọi cách thúc đẩy tiến độ nhanh hơn.
Ngày 9/2, tại TP HCM ngày 9/2, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh việc xây dựng sân bay phải gắn với hạ tầng kết nối đồng bộ, bởi "nếu mất 2 tiếng và có thể ùn tắc bất cứ lúc nào thì không ai đến Long Thành". Ông Tô Lâm yêu cầu có giải pháp rút ngắn thời gian từ trung tâm TP HCM đến sân bay Long Thành xuống khoảng 30 phút để thu hút hành khách, nâng cao hiệu quả khai thác.
TS Ngô Anh Vũ, Viện trưởng Quy hoạch Xây dựng TP HCM, cho rằng với quy mô là cảng hàng không lớn nhất cả nước, sân bay Long Thành được quy hoạch hệ thống hạ tầng kết nối khá bài bản, gồm nhiều tuyến đường bộ và đường sắt. Tuy nhiên, việc triển khai các dự án này chưa đồng bộ do vướng cơ chế và nguồn lực đầu tư. TS Ngô Anh Vũ nhấn mạnh rằng, trong ngắn hạn, các dự án giao thông đang triển khai sẽ giữ vai trò chủ lực trong cải thiện kết nối sân bay. Về lâu dài, cần sớm đầu tư hệ thống metro, đường sắt, đặc biệt là tuyến Thủ Thiêm – Long Thành nhằm hình thành trục vận tải khối lượng lớn, kết nối trực tiếp, ổn định và nhanh hơn so với đường bộ.
“Vấn đề là trên thực tế cho tới nay Dự án Tuyến Thủ Thiêm – Long Thành kết nối nội – ngoại ô TP HCM với Long Thành và khu vực Đông Nam Bộ vẫn chưa được triển khai, mặc dù được quy hoạch hơn 10 năm trước. Hiện trong tình hình mang tính cấp bách TP HCM đã đưa tuyến Thủ Thiêm – Long Thành vào nhóm dự án ưu tiên đầu tư giai đoạn từ nay đến năm 2030”, - TS kinh tế Lê Hòa nói với Sputnik.
Toàn tuyến Thủ Thiêm – Long Thành dài khoảng 48 km, gồm 42 km tuyến chính và đường dẫn depot, với tổng mức đầu tư gần 3,5 tỷ USD. Cùng với tuyến metro Bến Thành – Thủ Thiêm, khi hoàn thành sẽ hình thành trục kết nối trực tiếp trung tâm TP HCM với sân bay Long Thành.
Bên cạnh việc sớm hoàn thành các tuyến cao tốc, vành đai và đầu tư đường sắt, các chuyên gia cũng lưu ý việc cần thiết nghiên cứu thêm các phương án kết nối bằng xe buýt và đường thủy nhằm đa dạng hóa phương thức đi lại, tăng khả năng tiếp cận sân bay cho người dân.
Về triển vọng lâu dài, mạng lưới metro tiếp tục được mở rộng, như nối dài tuyến Bến Thành – Suối Tiên sang Đồng Nai, đầu tư tuyến metro kết nối Tân Sơn Nhất với Thủ Thiêm – Long Thành, qua đó tạo liên kết giữa hai sân bay lớn nhất cả nước. Nhưng đó là những ý tưởng còn xa vời mà trước mắt là khi Long Thành xây xong thì nó sẽ hoạt động như thế nào, thậm chí nó có hoạt động được không nếu thực trạng kết nối như hiện nay mà không có giải pháp đột phá. Các giải pháp kết nối, bảo đảm thực hiện thống nhất, đồng bộ trên thực tế khi nào sẽ có? Ý tưởng 30 phút là tuyệt vời nhưng khi nào thì có thể đạt được sự khả thi?
Bài học từ Dự án sân bay Long Thành
Theo nhà nghiên cứu chính sách Nguyễn Hồng Long, việc rút kinh nghiệm sơ bộ cho thấy: Dự án giao thông kết nối sân bay Long Thành chậm tiến độ chủ yếu do khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng, năng lực thi công của một số nhà thầu hạn chế, và sự phức tạp trong việc huy động nguồn vốn lớn. Ngoài ra, việc quy hoạch các tuyến đường kết nối chưa đồng bộ, Các tuyến kết nối như cao tốc, metro cần phải hoàn thiện đồng bộ, tuy nhiên hiện tại các tuyến kết nối chủ yếu phục vụ ôtô, thiếu phương án kết nối cho các loại phương tiện khác.
“Về giải phóng mặt bằng thì ở bất cứ dự án nào, giải phóng mặt bằng cũng là khâu khó khăn lớn nhất, ảnh hưởng đến tiến độ của các tuyến đường kết nối trọng điểm, gây chậm trễ trong việc bàn giao đất sạch cho nhà thầu. Một số dự án thành phần không đáp ứng được yêu cầu tiến độ do năng lực thực hiện của đơn vị thi công yếu kém. Do chậm tiến độ nên ở một số hạng mục kết nối giao thông có thể bị "đội vốn" không nhỏ”, - nhà nghiên cứu chính sách Nguyễn Hồng Long, phát biểu với Sputnik.
Còn theo PGS-TS Nguyễn Thiện Tống - Nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Kỹ thuật Hàng không, Trường Đại học Bách Khoa Tp.HCM, thì đối với dự án xây dựng cảng hàng không quốc tế Long Thành có tầm quan trọng và quy mô rất lớn thì việc nghiên cứu tiền khả thi là rất cần thiết nhằm trả lời câu hỏi về khả năng thỏa mãn các điều kiện cơ bản của việc đầu tư, đảm bảo các điều kiện cần để quyết định tiếp tục bỏ vốn nghiên cứu khả thi một cách toàn diện và đầy đủ về dự án hay loại bỏ để nghiên cứu chọn lại phương án đầu tư dự án khác. Nhưng đã không có nghiên cứu tiền khả thi!
19 Tháng Mười Hai 2025, 10:00
Vấn đề là trong năm nay Giai đoạn I của Dự án sẽ hoàn thành và bài toán kết nối hiện vẫn là bài toán khó giải và cần thời gian lâu dài để giải nó.
“Câu chuyện Long Thành là câu chuyện về bài toán đầu tư hạ tầng đồng bộ. Đó cũng là câu chuyện chung của lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng của Việt Nam khi khắp nơi có thể thấy sự không đồng bộ. Vấn đề này cần được nghiên cứu, mổ xẻ kỹ, khi mà Việt Nam vẫn cần phải tiếp tục đầu tư mạnh mẽ cho lĩnh vực này”, - TS kinh tế Lê Hòa nhấn mạnh với Sputnik.
