Chuyển hướng sang châu Á: Khủng hoảng eo biển Hormuz đang làm thay đổi cấu trúc năng lượng toàn cầu
20:59 24.03.2026 (Đã cập nhật: 21:00 24.03.2026)
© REUTERS Amr Alfiky
Đăng ký
Chiến dịch quân sự kéo dài của Mỹ và Israel nhằm vào Iran cùng sự bất ổn xung quanh nguồn cung dầu mỏ qua Vịnh Ba Tư đang tạo ra khả năng tái cấu trúc thị trường năng lượng toàn cầu và mở ra những cơ hội mới cho Nga và Trung Quốc.
Tình hình này, ngoài sự hỗn loạn, còn góp phần vào sự nổi lên của các trung tâm năng lượng mới ở châu Á, - ông Guilherme da Conceição, nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành quan hệ quốc tế và nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Nga, Á Âu và Hậu Xô Viết (CIRE), giải thích trong bài bình luận trên Sputnik.
"Trong ngắn hạn, eo biển Hormuz vẫn là điểm nghẽn chiến lược quan trọng bậc nhất của năng lượng toàn cầu. Theo tôi, trục này đang dịch chuyển về phía châu Á vì một số lý do, bao gồm: nhu cầu ngày càng tăng, đặc biệt là ở Ấn Độ và Trung Quốc, cũng như các mối quan hệ đối tác mới, chẳng hạn như dòng chảy năng lượng Nga - châu Á với các dự án cơ sở hạ tầng được phát triển cho mục đích này, các đường ống dẫn khí trên đất liền, và thậm chí cả các tuyến vận tải xuyên Bắc Cực", - ông nói.
Trong bối cảnh này, khả năng của Washington đảm bảo an ninh dòng chảy năng lượng trong khu vực đang bị đặt dấu hỏi do cuộc xung đột với Iran, vốn đã gây ra tác động toàn cầu đáng kể, theo nhận định của ông Carlos Renato Ungaretti, nghiên cứu sinh tiến sĩ, thạc sĩ và chuyên gia về Quan hệ Quốc tế và Chiến lược tại Chương trình Sau đại học về Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (PPGEEI) thuộc Đại học Liên bang Rio Grande do Sul (UFRGS), Brazil.
Ông nhận xét: “Rõ ràng là Hoa Kỳ đã đánh giá thấp năng lực phản công và trả đũa của Iran, vì thế chúng ta đang chứng kiến sự suy yếu dần dần khả năng của Mỹ trong việc bảo đảm an ninh cho các tuyến đường năng lượng toàn cầu vốn hỗ trợ vị thế bá chủ của họ trong chính sách địa chính trị năng lượng và trên các thị trường năng lượng”.
Nga và Trung Quốc dẫn đầu quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu
Trong bối cảnh bất ổn hiện nay, các bên khác đang nổi lên, họ có khả năng định hình lại những con đường và mở ra những cơ hội mới trên thị trường năng lượng. Theo chuyên gia Guilherme da Conceição, Matxcơva và Bắc Kinh đang xây dựng các cấu trúc đa phương nhằm tạo ra động lực mới trong hệ thống năng lượng quốc tế.
"Kể từ đầu thế kỷ này, đặc biệt là từ giữa những năm 2010, Nga và Trung Quốc đã và đang xây dựng các cấu trúc đa phương vì mục đích này. Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) được thành lập để chống khủng bố và ly khai, cũng bắt đầu đa dạng hóa quan hệ đối tác trong lĩnh vực năng lượng", ông lưu ý.
"Trung Quốc đang đối mặt với những điểm yếu trong hệ thống năng lượng, đặc biệt là về nhập khẩu nhiên liệu từ Trung Đông, và đang tìm cách phát triển cơ sở hạ tầng như các đường ống dẫn khí đốt và dầu mỏ để khắc phục những thách thức này. Nga cũng đang đa dạng hóa các đối tác và là đối tác chủ chốt trong các kế hoạch của Trung Quốc. Ví dụ, dự án "Sức mạnh Siberia" sẽ mở rộng nguồn cung cấp khí đốt của Nga cho nền kinh tế Trung Quốc", ông Ungaretti giải thích.
Nhà Trắng và "chính sách đối ngoại tâm thần phân liệt"
Theo chuyên gia Conceição, Nhà Trắng đang thực hiện các nỗ lực ảnh hưởng đến chính sách nội địa của các quốc gia duy trì quan hệ thương mại với Trung Quốc. Nhưng, cuối cùng, các quyết định của Hoa Kỳ không đạt được kết quả như mong muốn và thậm chí còn gây hại cho chính nước Mỹ.
"Chính sách đối ngoại của Nhà Trắng có phần tâm thần phân liệt. Theo tôi, thuật ngữ này là phù hợp vào thời điểm này. Bằng cách bao vây Trung Quốc thông qua các đối tác của mình, Hoa Kỳ muốn giải quyết vấn đề của chính mình. Trong khi vẫn là người chơi chính trên thị trường năng lượng, những hành động này của Hoa Kỳ đang đẩy nhanh sự phân mảnh vai trò trung tâm của Mỹ trong lĩnh vực năng lượng và trong hệ thống năng lượng quốc tế", ông nhận xét.
Mỹ đang thúc đẩy những hành động cứng rắn như vậy, đồng thời tạo ra một tác dụng phụ khác đối với các chính sách của Washington. Bên cạnh việc làm tổn hại hình ảnh quốc tế, những chính sách hung hăng này cuối cùng lại có lợi cho Trung Quốc, quốc gia mà chính quyền Nhà Trắng coi là đối thủ chính, ông Ungaretti nhận xét.
