https://kevesko.vn/20260516/dau-vet-cua-cac-ky-su-va-chuyen-gia-lien-xo-tai-viet-nam-42534356.html

Dấu vết của các kỹ sư và chuyên gia Liên Xô tại Việt Nam

Dấu vết của các kỹ sư và chuyên gia Liên Xô tại Việt Nam

Sputnik Việt Nam

Việt Nam là một trong nhiều quốc gia còn duy trì dấu vết công lao của các kỹ sư và chuyên gia Liên Xô trong các ngành công nghiệp khác nhau. 16.05.2026, Sputnik Việt Nam

2026-05-16T10:32+0700

2026-05-16T10:32+0700

2026-05-16T10:32+0700

việt nam

liên xô

hợp tác nga-việt

tác giả

những trang sử vàng

https://cdn.img.kevesko.vn/img/07e9/01/1d/34248683_0:0:3095:1740_1920x0_80_0_0_2bf63ceea4e08281e8676d352cc3d1c7.jpg

Đồng thời, đây cũng là một trong số ít quốc gia mà, bất chấp sự sụp đổ của Liên Xô và những thay đổi địa chính trị toàn cầu trong mấy thập kỷ gần đây, vẫn luôn duy trì sự tri ân đối với công lao to lớn của họ, và lòng biết ơn sâu sắc vẫn luôn sống mãi trong lòng người dân và giới lãnh đạo Việt Nam. Bài mạn đàm này sẽ tập trung vào các công việc của công dân Liên Xô tại Việt Nam trong thập kỷ hòa bình giữa cuộc kháng chiến lần thứ nhất (chống Pháp, 1946-1954) và lần thứ hai (chống Mỹ, 1954-1975).Sau khi kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Pháp năm 1954, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa bắt đầu công cuộc tái thiết hòa bình trong một môi trường đầy thách thức. Dưới ách cai trị thuộc địa, nền kinh tế của đất nước này vô cùng kém phát triển. Nhà nước còn non trẻ hầu như không có ngành công nghiệp riêng. Vài chục xưởng sửa chữa, khai thác mỏ và các doanh nghiệp than đá tồn tại trước đó đã bị phá hủy trong cuộc chiến kéo dài. Tình trạng thiếu điện và giao thông vận tải diễn ra gay gắt trên diện rộng. Sản lượng lúa gạo thuộc hàng thấp nhất Đông Nam Á. Hơn nữa, vụ mùa tháng 5/1955 đã gặp hạn hán kéo dài, đe dọa gây ra thiếu hụt lương thực nghiêm trọng.Hiệp định Geneva về đình chỉ chiến sự ở Việt Nam đã quy định một thời hạn khẩn trương để hai bên tập kết quân đội. Hàng chục nghìn cán bộ, chiến sĩ, thương bệnh binh, cùng nhiều gia đình, học sinh từ miền Nam đã tập kết ra miền Bắc. Liên Xô đã đến cứu trợ, cung cấp cho nước Việt Nam DCCH hai tàu vận tải. Theo sắc lệnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, thủy thủ đoàn của hai tàu này đã được trao tặng Huân chương Lao động vì những cống hiến không gián đoạn.Liên Xô ngay lập tức bắt đầu hỗ trợ việc khôi phục ngành khai thác than ở tỉnh Quảng Ninh. Khi rời khỏi Việt Nam, các chuyên gia khai thác than của Pháp đã cho rằng, chính quyền nhân dân sẽ có thể vực dậy ngành này sớm nhất là sau 50 năm. Nhưng, với sự giúp đỡ của Liên Xô, thời gian này đã giảm đi gấp 10 lần. Các chuyên gia Liên Xô đã giúp khôi phục và cải thiện các mỏ than Hà Tu, Đèo Nai, Cọc Sáu với công suất gần 4 triệu tấn than/năm, mỏ Vàng Danh với công suất 600 nghìn tấn/năm và mỏ Mông Dương với công suất 900 nghìn tấn/năm. Mỏ apatit Lào Cai và mỏ thiếc Tĩnh Túc là nền tảng cho một nhà máy sau này được xây dựng với sự hỗ trợ của Liên Xô, cũng được đưa vào hoạt động. Các chuyên gia Liên Xô trong lĩnh vực thăm dò dầu khí bắt đầu làm việc tại nước Việt Nam DCCH. Một nhóm chuyên gia nông nghiệp từ Liên Xô được cử đến Việt Nam để hỗ trợ xây dựng nền móng giáo dục nông nghiệp và cơ khí hóa thông qua việc thành lập Trường Đại học Nông - Lâm và các trường dạy nghề cơ điện, máy kéo, cũng như để phát triển chương trình giảng dạy của các trường này.Các tàu chuyên dụng của Liên Xô đã đến Hải Phòng thực hiện nạo vét cửa biển, góp phần mở rộng cảng và tăng khả năng tiếp nhận các tàu vận tải cỡ lớn. Cục vận tải đường thủy của Việt Nam đã nhận được một tàu nạo vét, hai sà lan và một xuồng từ Matxcơva. Ngư dân Việt Nam nhận được ba tàu đánh cá, được trang bị đầy đủ công nghệ hiện đại nhất thời bấy giờ. Lô xe tải hạng nặng đầu tiên của Liên Xô, một món quà từ nhân dân Liên Xô anh em dành tặng nhân dân Việt Nam, ngay lập tức được đưa vào hoạt động tại các mỏ than Quảng Ninh.Bệnh viện Hồng thập tự Liên Xô (nay là Bệnh viện Hữu Nghị) với 150 giường bệnh đã được khánh thành tại Hà Nội vào tháng 5 năm 1956. Đây là món quà quý giá từ Hội Chữ thập đỏ Liên Xô. Bệnh viện được trang bị đầy đủ thuốc men và các thiết bị tiên tiến nhất thời bấy giờ. Mỗi khoa đều do một bác sĩ Liên Xô giám sát. Trong một thời gian dài, bệnh viện này đã là bệnh viện lớn nhất ở Hà Nội. Ba nhóm bác sĩ Liên Xô từ nhiều chuyên ngành khác nhau đã đến khám chữa bệnh cho người dân Thái Bình, Hà Đông và khu mỏ Hồng Quảng. Xưởng sửa chữa máy móc nông nghiệp đầu tiên của nước cộng hòa, nhà máy chè Phú Thọ, các nhà máy thủy điện Tà Sa và Nà Ngần, và nhà máy cơ khí đầu tiên trong nước, với các xưởng chứa hơn hai trăm máy công cụ được cung cấp từ Liên Xô, đều được đưa vào hoạt động. Đài phát sóng Mễ Trì bắt đầu hoạt động, tăng công suất phát sóng trong nước lên gấp 20 lần và công suất phát sóng quốc tế lên gấp đôi. Huân chương Lao động hạng Nhất được trao tặng cho tàu nạo vét của Liên Xô hoạt động tại khu vực Nam Triệu và Cửa Cấm (Hải Phòng). Tàu nạo vét này đã góp phần quan trọng trong việc khơi thông luồng lạch, di chuyển 5,5 triệu mét khối đất đá để nâng cấp độ sâu, cho phép tàu tải trọng lớn (trên 10.000 tấn) vào cảng.Mạng lưới đường sắt của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã được kết nối với mạng lưới đường sắt thống nhất của các nước xã hội chủ nghĩa. Điều này cho phép mở rộng hàng năm việc vận chuyển hàng hóa, viện trợ qua Trung Quốc. Kết nối đường sắt liên vận quốc đóng vai trò lịch sử quan trọng trong việc đưa hàng chục nghìn sinh viên, cán bộ Việt Nam sang Liên Xô học tập. Hệ thống phát thanh có dây, được các chuyên gia Liên Xô xây dựng trong hơn sáu tháng, đã được đưa vào hoạt động tại mười một khu định cư lớn nhất của nước Việt Nam CHDC. Liên Xô đã trang bị đầy đủ mười phòng thí nghiệm để nghiên cứu tiềm năng phát triển nông nghiệp và lâm nghiệp tại nước cộng hòa.Vào tháng 1 năm 1959, tờ Izvestia (Tin tức), một trong những tờ báo trung ương quan trọng nhất của Liên Xô, đã phát hành một số đặc biệt dành riêng để đưa tin về Việt Nam. Trong thư cảm ơn gửi Ban biên tập, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng chính sự giúp đỡ của Liên Xô đã giúp nhân dân Việt Nam mau chóng khôi phục đất nước đã bị tàn phá nặng nề trong 9 năm chiến tranh thời thuộc Pháp.Và sự giúp đỡ này vẫn được tiếp nối. Nhà máy Supe phốt phát Lâm Thao, trạm khí tượng cho phép Việt Nam tham gia dự báo bão, nhà máy dược phẩm ở Hà Nội và nhà máy cá hộp ở Hải Phòng đã được đưa vào hoạt động. Các nhà máy điện được xây dựng với sự hỗ trợ của Liên Xô ở Vinh và Lào Cai bắt đầu phát điện, giai đoạn đầu của nhà máy nhiệt điện Uông Bí được hoàn thành, và nhà máy thủy điện Bàn Thạch được xây dựng với sự hỗ trợ của Liên Xô, tại thời điểm ra đời, đã là nguồn điện quan trọng bậc nhất miền Bắc. Tuyến đường dây điện cao thế Uông Bí - Hải Phòng đã được đưa vào vận hành. Đến đầu năm 1961, với sự hỗ trợ của Liên Xô, 120.000 ha đất nông nghiệp ở miền Bắc Việt Nam đã được đưa vào canh tác, và các đồn điền chè, cà phê và cao su đã được thiết lập.Viện trợ kinh tế của Liên Xô cho Việt Nam trong thập kỷ hòa bình nhằm mục đích tạo lập và phát triển các ngành kinh tế chủ lực của nước này. Hơn nữa, một phần ba tổng số viện trợ của Liên Xô được cung cấp miễn phí. Trong thập kỷ này, 92 cơ sở lớn đã được khôi phục và xây dựng ở miền Bắc Việt Nam với sự tham gia của các kỹ sư xây dựng và chuyên gia Liên Xô từ nhiều ngành công nghiệp khác. Năm 1964, các cơ sở này chiếm hơn 90% sản lượng than, phần lớn sản lượng điện, hơn 80% sản lượng máy công cụ, toàn bộ sản lượng khai thác thiếc và apatit, sản lượng trà và cá hộp chất lượng cao, và một nửa tổng lượng hàng xuất khẩu. Khoảng 3.000 kỹ sư xây dựng và chuyên gia Liên Xô từ các ngành công nghiệp khác đã làm việc tại Việt Nam trong thập kỷ này. Hàng chục người trong số họ được trao tặng huân chương và hàng trăm người nhận huy chương Việt Nam.

https://kevesko.vn/20250731/cau-chuyen-co-tich-va-uoc-mo-tro-thanh-hien-thuc-37407202.html

https://kevesko.vn/20250725/do-la-mot-ngay-khong-bao-gio-quen-37357007.html

https://kevesko.vn/20250630/tu-nuoc-nga-ve-phuc-vu-cho-loi-ich-cua-to-quoc-viet-nam-36960711.html

liên xô

2026

tin thời sự

vn_VN

việt nam, liên xô, hợp tác nga-việt, tác giả