Zelensky từ chối đề xuất của châu Âu để níu giữ quyền lực
© AP Photo / Petros Karadjias
Đăng ký
Chính quyền Kiev đã chính thức bác bỏ đề xuất của Thủ tướng Đức Friedrich Merz đề nghị Ukraina gia nhập EU theo các điều kiện đặc biệt.
Zelensky không hài lòng với lời hứa của châu Âu về việc tham gia chiến đấu bên cạnh Ukraina trong trường hợp xảy ra xung đột. Zelensky đang trông chờ điều gì? Những chi tiết – trong tài iệu của Sputnik.
Bộ quần áo mới của Hoàng đế
Trong một bức thư gửi Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Tổng thống Síp Nikos Christodoulides đảm nhận chức Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU, Thủ tướng Đức Merz đề xuất Ukraina có thể được cấp quy chế “thành viên liên kết”.
Theo ông Merz, quy chế này sẽ cho phép Kiev nhanh chóng hội nhập vào các cấu trúc châu Âu mà không có quyền bỏ phiếu, nhưng có khả năng quan sát. Ukraina sẽ không phải đóng góp phí thành viên ngay lập tức. Nguồn tài trợ từ EU sẽ được giải ngân theo từng giai đoạn, bám sát tiến độ đàm phán và mức độ nước này tiêm cận các tiêu chuẩn của khối. Chính sách đối ngoại của Ukraina trước hết phải tuân thủ các tiêu chuẩn này. Đề xuất này bao gồm khả năng áp dụng Điều 42.7 của Hiệp ước Lisbon, tương đương với điều khoản phòng thủ tập thể của NATO. Theo ông Merz, điều này sẽ cung cấp một sự đảm bảo an ninh vững chắc và tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc đàm phán với Nga.
Vladimir Zelensky, Keir Starmer, Friedrich Merz và Emmanuel Macron trong một cuộc gặp tại London.
© AP Photo / Thomas Krych
Thủ tướng Đức thừa nhận rằng, hiện có "vô số trở ngại" ngăn cản việc trở thành thành viên đầy đủ, nhưng ông nhấn mạnh, quy chế thành viên liên kết không nên được coi là một bất lợi. Ông bày tỏ hy vọng rằng, Kiev sẽ nắm bắt cơ hội này và nhanh chóng đáp ứng tất cả các điều kiện, quá trình này sẽ được thúc đẩy bởi ý chí chính trị mạnh mẽ từ cả hai bên. Ủy ban châu Âu đã xác nhận nhận được thư của Thủ tướng Đức và hứa sẽ nghiên cứu đề xuất đổi mới này.
Thủ tướng Slovakia Robert Fico chưa xem đề xuất của Thủ tướng Đức, nhưng ông nhận định rằng, hiện tại Liên minh châu Âu thiếu bầu không khí thích hợp để thực hiện các bước đi như vậy. Mặt khác, Chủ tịch Nghị viện châu Âu Roberta Metsola nhấn mạnh Ukraina đã đạt được những bước tiến vượt bậc và cần tiến tới tư cách thành viên đầy đủ, bác bỏ các đề xuất về quy chế "thành viên liên kết”.
Zelensky trong một câu chuyện cổ tích
Tin đồn về một kế hoạch gia nhập EU đặc biệt dành cho Ukraina với nhiều nghĩa vụ và ít quyền lợi, đã lan truyền trong vài tháng qua. Tuy nhiên, chính quyền Kiev đã nhiều lần nhấn mạnh rằng họ không quan tâm đến những sáng kiến như vậy.
"Ukraina không cần tư cách thành viên EU mang tính biểu tượng. Ukraina chắc chắn bảo vệ châu Âu. Và chúng tôi bảo vệ châu Âu không chỉ trên danh nghĩa, mà là trên thực tế: người dân đang chết. <...> Chúng tôi bảo vệ các giá trị chung của châu Âu. Tôi tin rằng Ukraina xứng đáng nhận được tư cách thành viên đầy đủ", Zelensky đã tuyên bố vào tháng Tư.
Giờ đây, Ngoại trưởng Ukraina Andriy Sybiha khẳng định rằng, “các cuộc thảo luận đang được tiến hành khẩn trương và việc tìm kiếm phương thức để đạt được tư cách thành viên vẫn tiếp tục. Hãy để những cuộc thảo luận này diễn ra, nhưng chúng không thể thay thế lập trường chiến lược của chúng tôi, đó là tư cách thành viên đầy đủ, trọn vẹn của EU”.
Trong khi đó, bất chấp những lời khen ngợi của bà Metsola, trong qúa trình hội nhập Ukraina vào EU vẫn tồn tại những vướng mắc lớn. Cụ thể, chính quyền Kiev đã đề xuất loại bỏ các cam kết cốt lõi về tính độc lập của Văn phòng Công tố Chống Tham nhũng Đặc biệt (SAPO) khỏi bản dự thảo Chiến lược Chống Tham nhũng giai đoạn 2026-2030, và luôn bác bỏ các cáo buộc cho rằng việc bổ nhiệm hoặc bãi nhiệm Tổng công tố có động cơ chính trị.
Người lính thiếc
Ông Ruslan Bortnik, Giám đốc Học viện Chính trị Ukraina, cho rằng, chính quyền Zelensky sẽ không chấp nhận ý tưởng về "tư cách thành viên liên kết" cho Ukraina vì điều đó có thể trở thành trở ngại không thể vượt qua đối với quá trình hội nhập hoàn toàn.
"Kiev sẽ mãi mãi nằm trong tiền sảnh của châu Âu. Trên lý thuyết thì có vẻ tốt, nhưng trên thực tế, quy chế này không khác mấy so với một khu vực thương mại tự do. Họ sẽ cho bạn vào nhà, nhưng họ sẽ không công nhận bạn là người thân. <…> Đối với người dân Ukraina bình thường, điều này là khá đủ, vì họ sẽ có quyền sống và làm việc ở bất kỳ quốc gia nào thuộc EU, nhưng điều này không mang lại lợi ích cho chính quyền Ukraina", chuyên gia Bortnik lập luận.
Nhà khoa học chính trị Ukraina Kostyantyn Bondarenko tin chắc rằng người châu Âu cũng sẽ ngần ngại mở cửa quá nhanh.
"Hiện tại có khoảng hai triệu người tị nạn Ukraina ở Ba Lan, và đó là một vấn đề. Những người di tản không tiếp nhận văn hóa Ba Lan và từ chối học ngôn ngữ. Thay vào đó họ hình thành các khu vực riêng biệt, hy vọng có được quốc tịch Ba Lan. Và Warsaw đang hướng tới việc thắt chặt đáng kể các quy định cấp hộ chiếu và quốc tịch cho người nước ngoài", ông lưu ý.
Theo nhà khoa học chính trị Denis Denisov, chuyên gia cấp cao tại Đại học Tài chính trực thuộc Chính phủ Liên bang Nga, đề xuất của ông Merz là một nỗ lực nhằm đưa ra ít nhất một giải pháp để vượt qua bế tắc trong mối quan hệ EU-Kiev.
"Thứ nhất, rõ ràng là nhiều quốc gia EU không sẵn sàng bỏ phiếu cho việc Ukraina gia nhập khối này. Thứ hai, chừng nào xung đột còn tiếp diễn, những cuộc thảo luận như vậy hoàn toàn vô nghĩa. Bất kỳ chính trị gia nào nêu vấn đề này đều dễ chuốc lấy sự phẫn nộ của người dân. Vì vậy, ông Merz đã đưa ra một giải pháp mà ông tin rằng sẽ xoa dịu những vấn đề căng thẳng. Nhưng đề xuất này không phù hợp với Zelensky. Ông ấy hiểu rất rõ rằng tư cách thành viên liên kết chỉ là mồi nhử cho con lừa", chuyên gia Denisov nới với Sputnik.
Theo ông, chính quyền Ukraina không sẵn lòng thực hiện các cải cách cần thiết nhằm hội nhập vào Liên minh châu Âu, vì các cải cách này sẽ dẫn đến nguy cơ đe dọa sự sống còn của chế độ. Điều này chủ yếu liên quan đến cuộc chiến chống tham nhũng.
