EU lại làm khó thép Việt Nam

© Sputnik / Alexey Vitvitsky / Chuyển đến kho ảnhHội nghị thượng đỉnh EU tại Brussels
Hội nghị thượng đỉnh EU tại Brussels - Sputnik Việt Nam, 1920, 05.08.2026
Đăng ký
Động thái mới của Liên minh châu Âu có thể khiến nhiều mặt hàng thép bị đưa vào diện áp dụng hạn ngạch và thuế quan, qua đó tạo thêm sức ép đối với hoạt động xuất khẩu thép của Việt Nam sang thị trường EU.

EU siết quản lý thép nhập khẩu, xuất khẩu của Việt Nam chịu áp lực mới

Theo Thương vụ Việt Nam tại Bỉ và EU, Tổng vụ Thương mại và An ninh kinh tế của Liên minh châu Âu (EU) vừa thông báo Ủy ban châu Âu (EC) đã khởi động cuộc tham vấn có mục tiêu nhằm thu thập ý kiến của các bên liên quan về phạm vi sản phẩm thuộc Quy định về thép của EU, qua đó đánh giá những mặt hàng cần được bổ sung vào phạm vi điều chỉnh.
Đợt tham vấn tập trung vào 4 nhóm sản phẩm gồm: ống gang, ống dẫn và ống rỗng bằng gang; dây thép không hợp kim và dây hợp kim khác; dây thép không gỉ; thanh thép rèn không hợp kim và thanh rèn hợp kim khác.
Đây là cuộc tham vấn công khai dành cho các nhà sản xuất thép, doanh nghiệp sử dụng thép, thương nhân, nhà nhập khẩu, hiệp hội ngành hàng và các bên liên quan nhằm xác định những nhóm sản phẩm cần áp dụng các biện pháp quản lý của EU.
Thời gian tham vấn kéo dài 8 tuần, từ ngày 28/7 đến 28/9/2026. Sau đó, Ủy ban châu Âu sẽ tổng hợp, phân tích các ý kiến trước khi hoàn tất đánh giá về phạm vi sản phẩm dự kiến vào ngày 31/12/2026.
Sản xuất thép tại Việt Nam - Sputnik Việt Nam, 1920, 26.05.2026
Việt Nam vào top 10 sản xuất thép thế giới
Trước đó, từ ngày 1/7/2026, EU đã chính thức áp dụng biện pháp tự vệ mới thay thế cơ chế hết hiệu lực ngày 30/6 nhằm bảo vệ thị trường trước tình trạng dư thừa công suất thép toàn cầu.
Theo quy định mới, EU duy trì hạn ngạch nhập khẩu thép miễn thuế ở mức 18,3 triệu tấn mỗi năm. Phần hàng hóa vượt hạn ngạch sẽ chịu thuế tự vệ 50%, gấp đôi mức 25% trước đây. Đồng thời, phạm vi điều chỉnh cũng được mở rộng từ 28 lên 30 nhóm sản phẩm, cho thấy xu hướng tăng cường bảo hộ đối với ngành thép nội khối.
Một điểm đáng chú ý là EU áp dụng yêu cầu truy xuất nguồn gốc theo nguyên tắc "melt and pour" (nấu chảy và đổ khuôn). Theo nguyên tắc này, xuất xứ sản phẩm thép được xác định tại nơi thép được nấu chảy và đúc thành hình rắn lần đầu, thay vì chỉ căn cứ vào công đoạn gia công cuối cùng. Mục tiêu là tăng tính minh bạch của chuỗi cung ứng và hạn chế tình trạng chuyển tải xuất xứ qua nước thứ ba để hưởng hạn ngạch hoặc các ưu đãi thương mại.
Việt Nam là một trong những nước đặc biệt dễ bị tổn thương bởi cơ chế này, do năng lực sản xuất thép thô trong nước còn hạn chế. Hiện nay, không ít doanh nghiệp vẫn nhập khẩu phôi thép hoặc thép cán nóng từ nước ngoài (chủ yếu là châu Á), sau đó gia công thành sản phẩm hoàn chỉnh để xuất khẩu.
Khi áp dụng nguyên tắc "melt and pour", các sản phẩm này có thể bị tính vào hạn ngạch của quốc gia sản xuất nguyên liệu ban đầu thay vì hạn ngạch của Việt Nam. Điều đó đồng nghĩa với việc một số sản phẩm “made in Vietnam” được gia công, hoàn thiện tại Việt Nam nhưng vẫn có nguy cơ không được hưởng hạn ngạch dành cho Việt Nam khi xuất khẩu vào EU.
Năm 2025, Việt Nam xuất khẩu 10,1 triệu tấn thép, trị giá 6,6 tỷ USD, giảm 20,3% về lượng và 27% về trị giá so với năm 2024. Nguyên nhân chủ yếu là nhu cầu thép toàn cầu suy giảm, cạnh tranh gia tăng và tác động của các biện pháp phòng vệ thương mại tại nhiều thị trường lớn.
Riêng thị trường EU, xuất khẩu thép của Việt Nam đạt hơn 2 triệu tấn, trị giá gần 1,4 tỷ USD, giảm 27,3% về lượng và 31,3% về trị giá so với năm trước. Trong 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thép sang EU tiếp tục giảm 18,3% về khối lượng và 23,3% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.
TP. HCM - Sputnik Việt Nam, 1920, 04.08.2026
Việt Nam hụt hơn 20 tỷ đô không phải dấu hiệu nền kinh tế suy yếu
Bên cạnh các biện pháp bảo hộ và thuế quan, doanh nghiệp thép Việt Nam còn phải đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe về môi trường và thương mại xanh, như Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) và các quy định về minh bạch phát thải, buộc doanh nghiệp phải đầu tư công nghệ theo hướng sản xuất xanh.
Ở chiều ngược lại, Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) dự báo sản lượng thép thô của Việt Nam có thể đạt 27 triệu tấn trong năm 2026, tăng 10% so với năm trước, với sản lượng thép thành phẩm ước đạt 33 triệu tấn và xuất khẩu khoảng 6 triệu tấn. Việc mở rộng năng lực sản xuất thép thô trong nước, nếu được duy trì, sẽ giúp Việt Nam dần đáp ứng tốt hơn yêu cầu "melt and pour" về lâu dài.
Cùng với đó, Thương vụ Việt Nam tại Bỉ và EU khuyến nghị các doanh nghiệp xuất khẩu thép cần theo dõi sát diễn biến của cuộc tham vấn, đặc biệt đối với hai nhóm sản phẩm là dây thép không gỉ và ống thép, bởi đây là các mặt hàng đang được xem xét bổ sung vào phạm vi điều chỉnh và có thể ảnh hưởng trực tiếp đến một số doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала