https://kevesko.vn/20260825/chuyen-gia-dai-su-cong-nghe-la-chia-khoa-giup-viet-nam-nhap-khau-cong-nghe-loi-43839573.html
Chuyên gia: “Đại sứ Công nghệ” là chìa khóa giúp Việt Nam “nhập khẩu” công nghệ lõi
Chuyên gia: “Đại sứ Công nghệ” là chìa khóa giúp Việt Nam “nhập khẩu” công nghệ lõi
Sputnik Việt Nam
Trong bối cảnh công nghệ trở thành tâm điểm địa chính trị, Việt Nam chuẩn bị thí điểm cơ chế Đại sứ, Đặc phái viên Công nghệ, mở ra hướng đi mới cho ngoại giao... 25.08.2026, Sputnik Việt Nam
2026-08-25T06:22+0700
2026-08-25T06:22+0700
2026-08-25T06:22+0700
việt nam
tác giả
quan điểm-ý kiến
ngoại giao
công nghệ
khoa học và công nghệ
nhà khoa học
nhà ngoại giao
kinh tế
chiến lược phát triển kinh tế
https://cdn.img.kevesko.vn/img/07e6/0b/0f/19294430_0:0:3069:1727_1920x0_80_0_0_b88a62e150a461b1b6f545f426afa256.jpg
Nền kinh tế toàn cầu đang tái cấu trúc sâu sắc quanh các chuỗi giá trị công nghệ cao, ngoại giao không còn đơn thuần dừng lại ở các nghi thức đại diện chính trị hay mở rộng quan hệ thương mại tổng hợp.Mới đây, việc người đứng đầu Chính phủ Việt Nam chỉ đạo Bộ Ngoại giao sớm thí điểm cơ chế Đại sứ, Đặc phái viên về công nghệ là một tín hiệu chính sách quan trọng. Việt Nam đang chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình ngoại giao phục vụ phát triển, lấy khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo làm trọng tâm đột phá.Khi công nghệ trở thành tâm điểm của địa chính trị toàn cầuTrong những năm gần đây, “ngoại giao công nghệ” đã trở thành một công cụ quan trọng trong cạnh tranh và định hình địa chính trị.Nhiều quốc gia trên thế giới đã thiết lập các cơ chế đại diện thông qua việc thành lập các đặc phái viên, đại sứ hoặc cơ chế chuyên trách nhằm thúc đẩy hợp tác khoa học - công nghệ, thu hút đầu tư, kết nối nhân tài và tham gia xây dựng các tiêu chuẩn công nghệ toàn cầu.Động thái này xuất phát từ một thực tế rằng, sức ảnh hưởng của các tập đoàn công nghệ xuyên quốc gia và tốc độ lan tỏa của tri thức mới đang tái cấu trúc các mối quan hệ quốc tế với tốc độ chưa từng có.Đối với Việt Nam, chủ trương thí điểm cơ chế Đặc phái viên hay Đại sứ Công nghệ xuất hiện vào một thời điểm then chốt.Đây được xem là tín hiệu cho thấy ngoại giao đang được kỳ vọng trở thành một công cụ hỗ trợ trực tiếp cho mục tiêu phát triển kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo, trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, xây dựng hệ sinh thái công nghệ có sức cạnh tranh khu vực.Từ yêu cầu "tai nghe, mắt thấy" đến bài toán tinh gọn bộ máyNgoại giao truyền thống tuy đã làm rất tốt nhiệm vụ xây dựng lòng tin chính trị và mở đường thương mại. Nhưng khi bước sang kỷ nguyên số, bộ máy đại diện ở nước ngoài đòi hỏi phải có những "mũi nhọn" am hiểu sâu sắc chuyên môn để thu hút chính xác nguồn lực tri thức từ bên ngoài.Nhìn nhận về bước đi này, PGS. TS. Bùi Thị An - nhà khoa học, nguyên Đại biểu Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội khóa XIII đánh giá, đây là sự chuyển dịch tất yếu.Tuy nhiên, điều khiến các nhà quan sát chính sách như PGS. TS. Bùi Thị An quan tâm nhất không nằm ở tính đúng đắn của chủ trương, mà nằm ở hiệu năng thực thi.Bà cho biết, trong lịch sử ngoại giao Việt Nam không thiếu nhân sự phụ trách mảng khoa học - công nghệ hay kinh tế tại các đại sứ quán. Dù vậy, hiệu quả của lực lượng này thường bị phân tán do phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác.Phân tích ranh giới giữa mô hình cũ và cơ chế mới, PGS. TS. Bùi Thị An chỉ ra rằng, việc hình thành một bộ phận chuyên trách riêng biệt sẽ giúp xác định mục tiêu tập trung hơn, từ đó nâng tầm hiệu quả thực thi.Chiến lược "săn" công nghệ lõi và yêu cầu giám sát đầu raTừ bài học của các nước đi trước, việc triển khai ngoại giao công nghệ đòi hỏi một chiến lược chọn địa bàn sắc bén thay vì dàn hàng ngang lãng phí. Theo góc nhìn của chuyên gia Bùi Thị An, Việt Nam nên áp dụng nguyên tắc thận trọng, vừa làm vừa đánh giá rồi mới mở rộng.Tiêu chí lựa chọn địa bàn phải hướng trực tiếp vào các quốc gia nắm giữ công nghệ cao, có sự phát triển vượt trội và sở hữu những công nghệ lõi mà Việt Nam đang thật sự cần, bởi đó có thể là những "mảnh ghép" để hoàn thiện chuỗi giá trị trong nước.Chọn đúng địa bàn mới chỉ là bước đầu. Cái khó nhất nằm ở khâu vận hành sao cho ra kết quả thực tế.Theo PGS. TS. Bùi Thị An, hiệu quả của mô hình này phải đo bằng con số cụ thể, ví dụ như mang được bao nhiêu công nghệ lõi về, kéo được bao nhiêu trung tâm R&D và kết nối được bao nhiêu chuyên gia cho doanh nghiệp trong nước,...Ngoại giao phải mang lại giá trị kinh tế thựcNhìn một cách tổng thể, ngoại giao nếu tách rời khỏi nhiệm vụ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội sẽ tự làm giảm đi tính thời đại và sứ mệnh của mình.Việt Nam đang đứng trước yêu cầu bứt phá về năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia, sự xuất hiện của cơ chế Đại sứ Công nghệ là lựa chọn mang tính chiến lược.
https://kevesko.vn/20260811/viet-nam-muon-huy-dong-tri-tue-viet-nam-toan-cau-cho-cong-nghe-chien-luoc-43671111.html
https://kevesko.vn/20260821/cac-thu-truong-ngoai-giao-nga-va-viet-nam-thao-luan-cong-tac-chuan-bi-cho-cac-cuoc-tiep-xuc-cap-cao-43818717.html
https://kevesko.vn/20260811/giup-ha-noi-xay-dung-mang-luoi-metro-mot-phan-cua-hop-tac-cong-nghiep--cong-nghe-nga-viet-43679894.html
https://kevesko.vn/20260605/thu-truong-ngoai-giao-le-thi-thu-hang-viet-nam-san-sang-phat-trien-hop-tac-cong-nghe-voi-nga-42859868.html
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Taras Ivanov
https://cdn.img.kevesko.vn/img/921/33/9213389_0:189:511:700_100x100_80_0_0_45fe7a54df37496801dfdab04a46c8a3.jpg
Taras Ivanov
https://cdn.img.kevesko.vn/img/921/33/9213389_0:189:511:700_100x100_80_0_0_45fe7a54df37496801dfdab04a46c8a3.jpg
tin thời sự
vn_VN
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Taras Ivanov
https://cdn.img.kevesko.vn/img/921/33/9213389_0:189:511:700_100x100_80_0_0_45fe7a54df37496801dfdab04a46c8a3.jpg
việt nam, tác giả, quan điểm-ý kiến, ngoại giao, công nghệ, khoa học và công nghệ, nhà khoa học, nhà ngoại giao, kinh tế, chiến lược phát triển kinh tế, đại sứ, bộ ngoại giao việt nam, hợp tác, quan hệ quốc tế
việt nam, tác giả, quan điểm-ý kiến, ngoại giao, công nghệ, khoa học và công nghệ, nhà khoa học, nhà ngoại giao, kinh tế, chiến lược phát triển kinh tế, đại sứ, bộ ngoại giao việt nam, hợp tác, quan hệ quốc tế
Chuyên gia: “Đại sứ Công nghệ” là chìa khóa giúp Việt Nam “nhập khẩu” công nghệ lõi
Trong bối cảnh công nghệ trở thành tâm điểm địa chính trị, Việt Nam chuẩn bị thí điểm cơ chế Đại sứ, Đặc phái viên Công nghệ, mở ra hướng đi mới cho ngoại giao phục vụ phát triển. Trao đổi với Sputnik, nguyên Đại biểu Quốc hội Bùi Thị An cho rằng, đây là chìa khóa để “nhập khẩu” tri thức, thu hẹp khoảng trống công nghệ.
Nền kinh tế toàn cầu đang tái cấu trúc sâu sắc quanh các chuỗi giá trị công nghệ cao, ngoại giao không còn đơn thuần dừng lại ở các nghi thức đại diện chính trị hay mở rộng quan hệ thương mại tổng hợp.
Mới đây, việc người đứng đầu Chính phủ Việt Nam chỉ đạo Bộ Ngoại giao sớm thí điểm cơ chế Đại sứ, Đặc phái viên về công nghệ là một tín hiệu chính sách quan trọng. Việt Nam đang chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình ngoại giao phục vụ phát triển, lấy khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo làm trọng tâm đột phá.
Khi công nghệ trở thành tâm điểm của địa chính trị toàn cầu
Trong những năm gần đây, “ngoại giao công nghệ” đã trở thành một công cụ quan trọng trong cạnh tranh và định hình địa chính trị.
Nhiều quốc gia trên thế giới đã thiết lập các cơ chế đại diện thông qua việc thành lập các đặc phái viên, đại sứ hoặc cơ chế chuyên trách nhằm thúc đẩy hợp tác
khoa học - công nghệ, thu hút đầu tư, kết nối nhân tài và tham gia xây dựng các tiêu chuẩn công nghệ toàn cầu.
Động thái này xuất phát từ một thực tế rằng, sức ảnh hưởng của các tập đoàn công nghệ xuyên quốc gia và tốc độ lan tỏa của tri thức mới đang tái cấu trúc các mối quan hệ quốc tế với tốc độ chưa từng có.
Đối với Việt Nam, chủ trương thí điểm cơ chế Đặc phái viên hay Đại sứ Công nghệ xuất hiện vào một thời điểm then chốt.
Đây được xem là tín hiệu cho thấy ngoại giao đang được kỳ vọng trở thành một công cụ hỗ trợ trực tiếp cho mục tiêu phát triển kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo, trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, xây dựng hệ sinh thái công nghệ có sức cạnh tranh khu vực.
Từ yêu cầu "tai nghe, mắt thấy" đến bài toán tinh gọn bộ máy
Ngoại giao truyền thống tuy đã làm rất tốt nhiệm vụ xây dựng lòng tin chính trị và mở đường thương mại. Nhưng khi bước sang kỷ nguyên số, bộ máy đại diện ở nước ngoài đòi hỏi phải có những "mũi nhọn" am hiểu sâu sắc chuyên môn để thu hút chính xác nguồn lực tri thức từ bên ngoài.
Nhìn nhận về bước đi này, PGS. TS. Bùi Thị An - nhà khoa học, nguyên Đại biểu Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội khóa XIII đánh giá, đây là sự chuyển dịch tất yếu.
“Tôi đánh giá rất cao chủ trương này. Nền khoa học - công nghệ của Việt Nam đã có những tiến bộ, nhưng thẳng thắn nhìn nhận thì vẫn chưa đạt đến trình độ cao. Chúng ta đang rất cần các ý tưởng mới, đặc biệt là tư duy về cơ chế và công nghệ. Cách tiếp thu tốt nhất là phải có lực lượng tiếp cận trực tiếp tại địa bàn. Riêng với khoa học - công nghệ, tốc độ biến đổi diễn ra từng ngày. Điều này khiến các tài liệu gửi qua mạng hay hồ sơ giấy tờ không thể phản ánh hết bản chất; khoa học - công nghệ bắt buộc phải "tai nghe, mắt thấy”, PGS. TS. Bùi Thị An chia sẻ với Sputnik.
Tuy nhiên, điều khiến các nhà quan sát chính sách như PGS. TS. Bùi Thị An quan tâm nhất không nằm ở tính đúng đắn của chủ trương, mà nằm ở hiệu năng thực thi.
Bà cho biết, trong lịch sử ngoại giao Việt Nam không thiếu nhân sự phụ trách mảng khoa học - công nghệ hay kinh tế tại các đại sứ quán. Dù vậy, hiệu quả của lực lượng này thường bị phân tán do phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác.
Phân tích ranh giới giữa mô hình cũ và cơ chế mới, PGS. TS. Bùi Thị An chỉ ra rằng, việc hình thành một bộ phận chuyên trách riêng biệt sẽ giúp xác định mục tiêu tập trung hơn, từ đó nâng tầm hiệu quả thực thi.
“Theo tôi, bài toán cốt lõi là bộ máy. Mô hình mới thành lập phải thật sự tinh gọn, tuyển chọn được những cá nhân thực sự tinh túy và làm việc hiệu quả. Nếu không cẩn trọng, bộ máy lại cồng kềnh, gây lãng phí ngân sách, mà không mang lại giá trị gia tăng tương xứng”, nguyên Đại biểu Quốc hội lưu ý.
Chiến lược "săn" công nghệ lõi và yêu cầu giám sát đầu ra
Từ bài học của các nước đi trước, việc triển khai ngoại giao công nghệ đòi hỏi một chiến lược chọn địa bàn sắc bén thay vì dàn hàng ngang lãng phí. Theo góc nhìn của chuyên gia Bùi Thị An, Việt Nam nên áp dụng nguyên tắc thận trọng, vừa làm vừa đánh giá rồi mới mở rộng.
Tiêu chí lựa chọn địa bàn phải hướng trực tiếp vào các quốc gia nắm giữ công nghệ cao, có sự phát triển vượt trội và sở hữu những công nghệ lõi mà Việt Nam đang thật sự cần, bởi đó có thể là những "mảnh ghép" để hoàn thiện chuỗi giá trị trong nước.
“Quan điểm của tôi là làm thí điểm ở một vài địa bàn trọng điểm trước, vừa làm vừa đánh giá rồi mới tính chuyện mở rộng, tránh tràn lan gây lãng phí. Về tiêu chí lựa chọn, Việt Nam phải tập trung vào các quốc gia sở hữu công nghệ cao, có tiềm lực phát triển vượt trội và nắm giữ các công nghệ lõi mà Việt Nam đang thật sự cần và muốn làm chủ. Ngay cả với những nước chỉ mạnh về một vài công nghệ chuyên biệt nhưng đúng là cái Việt Nam đang thiếu, vẫn cần chủ động đặt vấn đề hợp tác. Khi mô hình thí điểm chứng minh được hiệu quả thực tế, việc mở rộng sang các địa bàn khác sẽ chắc chắn hơn”, PGS. TS. An bày tỏ.
Chọn đúng địa bàn mới chỉ là bước đầu. Cái khó nhất nằm ở khâu vận hành sao cho ra kết quả thực tế.
Theo PGS. TS. Bùi Thị An, hiệu quả của mô hình này phải đo bằng con số cụ thể, ví dụ như mang được bao nhiêu công nghệ lõi về, kéo được bao nhiêu trung tâm R&D và kết nối được bao nhiêu chuyên gia cho doanh nghiệp trong nước,...
“Việc bổ nhiệm Đại sứ Công nghệ chỉ thực sự mang lại giá trị khi chúng ta chọn đúng trọng tâm, tìm đúng công nghệ Việt Nam đang cần, đồng thời duy trì một bộ máy tinh gọn đi kèm cơ chế giám sát chặt chẽ”, nguyên Đại biểu Quốc hội Bùi Thị An nhấn mạnh với Sputnik.
Ngoại giao phải mang lại giá trị kinh tế thực
Nhìn một cách tổng thể, ngoại giao nếu tách rời khỏi nhiệm vụ phục vụ phát triển
kinh tế - xã hội sẽ tự làm giảm đi tính thời đại và sứ mệnh của mình.
Việt Nam đang đứng trước yêu cầu bứt phá về năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia, sự xuất hiện của cơ chế Đại sứ Công nghệ là lựa chọn mang tính chiến lược.
“Đây là bước chuyển tất yếu và rất tích cực. Ngoại giao nếu không quay trở lại phục vụ sự phát triển của đất nước thì sẽ trở thành lực cản, thậm chí làm chậm tiến trình hội nhập. Việt Nam đã hội nhập rất sâu rộng. Muốn phát triển nhanh và bền vững, con đường duy nhất là dựa vào khoa học - công nghệ. Trong khi đó, nội lực của chúng ta hiện chưa đủ mạnh thì bắt buộc phải tìm cách tiếp thu, 'nhập khẩu' tri thức từ bên ngoài. Ngoại giao công nghệ chính là chìa khóa cho bài toán đó”, đánh giá về bước chuyển dịch mang tính bước ngoặt này, PGS. TS. Bùi Thị An một lần nữa khẳng định.
