Trái phiếu Mỹ bị bán tháo, Nhật chi gần 100 tỷ USD cứu đồng yên, Việt Nam ngược thế giới

© Ảnh : Thời báo Ngân hàngTrái phiếu chính phủ Việt Nam
Trái phiếu chính phủ Việt Nam - Sputnik Việt Nam, 1920, 07.09.2026
Đăng ký
Trong khi trái phiếu chính phủ tại nhiều nền kinh tế lớn chịu áp lực bán và lợi suất Mỹ kỳ hạn 10 năm tiến gần 4,8%, thị trường Việt Nam biến động nhẹ hơn.
Theo các chuyên gia, khác biệt lớn nằm ở cơ cấu nhà đầu tư – cụ thể là việc gần như toàn bộ trái phiếu chính phủ Việt Nam do nhà đầu tư trong nước nắm giữ, còn tỷ lệ sở hữu của khối ngoại chỉ khoảng 0,15%.

Vì sao trái phiếu chính phủ Việt Nam không bị cuốn vào làn sóng bán tháo toàn cầu?

Lợi suất trái phiếu chính phủ Việt Nam kỳ hạn 10 năm hiện ở mức 4,43%, tăng 0,4 điểm phần trăm so với đầu năm nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với một thập niên trước.
Trong khi đó, làn sóng bán trái phiếu tại Nhật Bản, Anh và Đức đã đẩy lợi suất lên mức cao nhất trong hơn một thập niên. Tại Mỹ, lợi suất kỳ hạn 10 năm liên tục tăng, tiến gần 4,8% và tiệm cận mức cao nhất kể từ cuối năm 2023.
Theo báo VnExpress dẫn ý kiến của ông Diệp Quốc Khang, Giám đốc Nghiệp vụ cấp cao lĩnh vực trái phiếu của Dragon Capital, tỷ lệ nhà đầu tư nội địa cao là yếu tố quan trọng nhất giúp trái phiếu chính phủ Việt Nam cách ly khỏi đợt bán tháo toàn cầu.
MB, ACB, VPBank, VIB, OCB sử dụng tiền trái phiếu sai mục đích - Sputnik Việt Nam, 1920, 06.09.2026
Trái phiếu Mỹ và thế giới bị bán tháo mạnh, vì sao Việt Nam ít chao đảo?
Đến cuối năm ngoái, Bảo hiểm Xã hội Việt Nam và các doanh nghiệp bảo hiểm khác nắm 61,6% tổng lượng trái phiếu lưu hành, các ngân hàng sở hữu khoảng 37,1%. Khối ngoại chỉ nắm khoảng 0,15%, thấp hơn nhiều so với Philippines 5%, Thái Lan 9,3%, Indonesia 12,8% và Malaysia 34,2%.
Khi thị trường phát triển xảy ra bán tháo, theo ông Khang, các quỹ đầu tư phòng hộ có thể bán trái phiếu chính phủ tại những thị trường mới nổi để giảm thời gian đáo hạn bình quân của danh mục. Áp lực này khó truyền trực tiếp tới Việt Nam do tỷ lệ sở hữu nước ngoài quá thấp.
“Việt Nam là một trong những thị trường có cơ cấu nhà đầu tư ít đa dạng và lợi suất ít biến động nhất khu vực”, ông Khang nói.
Dữ liệu của Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội cũng cho thấy mức độ tham gia hạn chế của khối ngoại. Tháng 7, thị trường giao dịch bình quân khoảng 16.700 tỷ đồng mỗi phiên, trong đó nhà đầu tư nước ngoài chỉ chiếm 3,4%. Ngay cả những tháng cao điểm, tỷ trọng này cũng không quá 6%.
Ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng, Giám đốc cấp cao nghiên cứu chiến lược thị trường của HSC, cho rằng có hai nguyên nhân. Trái phiếu chính phủ Việt Nam chưa nằm trong các chỉ số trái phiếu mới nổi lớn như JPMorgan GBI-EM Global Diversified hay Bloomberg EM Local Currency Government Index. Đồng thời, các rào cản về thủ tục, thuế và quy định tài khoản vốn gián tiếp khiến dòng vốn ngoại khó ra vào nhanh như tại những thị trường có độ mở lớn hơn.

Tỷ giá vẫn là đường truyền của cú sốc bên ngoài

Ít chịu áp lực bán trực tiếp không có nghĩa trái phiếu Việt Nam tách biệt với thế giới. Theo ông Dũng, tỷ giá là một trong những kênh truyền dẫn đáng chú ý nhất. Khi lợi suất trái phiếu Mỹ và các thị trường phát triển tăng mạnh, USD thường lên giá, gây sức ép lên tiền đồng.
Ngân hàng Nhà nước có thể phải sử dụng dự trữ ngoại hối hoặc hút thanh khoản VND để ổn định tỷ giá, từ đó tác động tới lãi suất liên ngân hàng và lợi suất trái phiếu chính phủ.
Diễn biến tại Nhật Bản gần đây cho thấy mối liên hệ giữa tỷ giá và thị trường trái phiếu có thể diễn ra trực tiếp như thế nào.
Theo dữ liệu Bộ Tài chính Nhật Bản công bố, lượng chứng khoán nước ngoài Tokyo nắm giữ cuối tháng 8 giảm 87,8 tỷ USD so với một tháng trước. Mức giảm gần tương đương quy mô đợt can thiệp hỗ trợ đồng yen gần đây, khi giới chức Nhật Bản đã chi kỷ lục 15.400 tỷ yen, tương đương 98,6 tỷ USD, tính đến ngày 26/8, trong đó một phần hoạt động được phối hợp với phía Mỹ.
Đà tăng trưởng của Việt Nam nổi bật trong bối cảnh kinh tế Đông Nam Á có sự phân hóa rõ nét - Sputnik Việt Nam, 1920, 08.04.2026
Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng
Báo cáo không cho biết cụ thể loại chứng khoán được bán. Tuy nhiên, giới thị trường ước tính khoảng 70% dự trữ ngoại hối của Nhật Bản được đầu tư vào trái phiếu Kho bạc Mỹ. Việc giá trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm cuối tháng 8 chỉ giảm nhẹ so với cuối tháng 7 cũng cho thấy thay đổi về định giá chỉ giải thích một phần nhỏ mức sụt giảm của lượng chứng khoán nước ngoài.
Dự trữ ngoại hối của Nhật Bản giảm tổng cộng 94,6 tỷ USD trong tháng 8, còn 995 tỷ USD. Tiền gửi ngoại tệ, một nguồn khác có thể được sử dụng để can thiệp, giảm 6,9 tỷ USD.
Nhật Bản cũng có lựa chọn hạn chế việc phải bán trái phiếu Kho bạc Mỹ. Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama từng đề cập khả năng sử dụng FIMA Repo Facility, cơ chế cho phép tiếp cận tối đa 60 tỷ USD mỗi ngày mà không phải bán trái phiếu Kho bạc Mỹ, qua đó hạn chế tác động tới lợi suất Mỹ.
Trường hợp Nhật Bản cho thấy một cú sốc tỷ giá có thể dẫn tới điều chỉnh dự trữ ngoại hối và tác động tới thị trường trái phiếu. Với Việt Nam, ông Dũng cho rằng kênh truyền dẫn tương tự vẫn tồn tại, dù cấu trúc thị trường giúp hạn chế áp lực bán trực tiếp từ nhà đầu tư quốc tế.
Ngoài tỷ giá, lợi suất Mỹ tăng còn làm thu hẹp chênh lệch lợi suất VND và USD, ảnh hưởng tới sức hấp dẫn tương đối của tài sản bằng tiền đồng. Giá dầu tăng do căng thẳng địa chính trị cũng có thể gây áp lực lạm phát và khiến chính sách tiền tệ thận trọng hơn.
“Tỷ lệ nhà đầu tư nội địa cao giúp trái phiếu chính phủ Việt Nam ít chịu tác động trực tiếp từ các đợt bán tháo toàn cầu, nhưng cần hiểu chính xác đây là hiệu ứng giảm biên độ và tạo độ trễ trong kênh truyền dẫn, chứ không phải miễn nhiễm hoàn toàn”, ông Dũng nói.

Việt Nam có nên tiếp tục “cách ly”?

Khi thị trường vốn mở cửa hơn và tỷ trọng nhà đầu tư nước ngoài tăng, các chuyên gia cho rằng trái phiếu Việt Nam sẽ nhạy hơn với biến động quốc tế, nhưng đây không nhất thiết là điều tiêu cực.
Bà Hoàng Việt Phương, Giám đốc Công ty cổ phần Xếp hạng tín nhiệm S&I, cho rằng mức độ liên thông tăng có thể khiến lợi suất biến động lớn hơn và phản ứng nhanh hơn trước chính sách của Fed hoặc dòng vốn quốc tế. Tuy nhiên, trong trung hạn, rủi ro có thể được kiểm soát nhờ nền tảng vĩ mô tiếp tục tăng trưởng mạnh, nợ công trong vùng an toàn và vai trò chi phối của nhà đầu tư tổ chức trong nước.
“Khả năng xuất hiện các đợt bán tháo quy mô lớn tương tự một số thị trường mới nổi khác vẫn chưa cao”, bà Phương dự đoán.
Ông Diệp Quốc Khang cho rằng sự tham gia lớn hơn của nhà đầu tư nước ngoài còn giúp thu hút vốn, tăng thanh khoản và cải thiện khả năng định giá. Theo ông, khi tỷ lệ tham gia của khối ngoại đạt khoảng 15-25%, trái phiếu chính phủ Việt Nam sẽ bắt đầu toàn cầu hóa, độ nhạy về lợi suất tốt hơn và đường cong lợi suất mang tính thị trường rõ hơn.
Vì vậy, theo chuyên gia Dragon Capital, Việt Nam không nên cố giữ thị trường trái phiếu chính phủ cách ly với thế giới. Thay vào đó, cần tăng khả năng hấp thụ cú sốc bằng cách phát triển đồng thời nhà đầu tư nước ngoài, công ty bảo hiểm, quỹ bảo hiểm tự nguyện, bảo hiểm xã hội, nhà tạo lập thị trường và thị trường repo.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала