https://kevesko.vn/20260923/viet-nam-co-con-rua-hoan-kiem-44260238.html
Việt Nam có còn rùa Hoàn Kiếm?
Việt Nam có còn rùa Hoàn Kiếm?
Sputnik Việt Nam
Sau khi cá thể rùa Hoàn Kiếm ở hồ Đồng Mô chết vào tháng 4/2023, các nhà khoa học vẫn tiếp tục tìm kiếm dấu vết của loài rùa cực kỳ nguy cấp này. Đến nay, khả... 23.09.2026, Sputnik Việt Nam
2026-09-23T22:47+0700
2026-09-23T22:47+0700
2026-09-23T22:47+0700
việt nam
thông tin
hồ hoàn kiếm
con rùa
xã hội
https://cdn.img.kevesko.vn/img/07ea/09/17/44261132_0:120:1280:840_1920x0_80_0_0_777af3d2d29152a374416d24b28dc57f.jpg
Rùa Hoàn Kiếm có còn ở Đồng Mô?Những ngày gần đây, câu chuyện về rùa Hoàn Kiếm tại hồ Đồng Mô (Hà Nội) một lần nữa thu hút sự quan tâm. Đặc biệt, sau khi cá thể rùa mang tên khoa học Rafetus swinhoei tại đây chết vào tháng 4/2023, vấn đề được đặt ra là liệu Việt Nam còn cá thể nào khác của loài rùa quý hiếm này hay không.Theo GS.TS Nguyễn Quảng Trường, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, rùa Hoàn Kiếm, còn gọi là rùa Hồ Gươm, có tên khoa học Rafetus swinhoei, thuộc nhóm rùa mai mềm cỡ lớn. Các nghiên cứu về hình thái và di truyền đã xác nhận những cá thể từng được ghi nhận tại Việt Nam và Trung Quốc đều thuộc cùng loài, trong đó có rùa ở hồ Gươm và hồ Đồng Mô.Tại Việt Nam, rùa Hoàn Kiếm từng xuất hiện ở một số khu vực thuộc Phú Thọ, Hà Nội và Thanh Hóa. Tuy nhiên, theo thông tin GS.TS Nguyễn Quảng Trường dẫn từ Sách Đỏ Việt Nam (2024), những đợt khảo sát gần đây không phát hiện lại loài này tại phần lớn các địa điểm từng ghi nhận trước đó. Sự chú ý hiện chủ yếu tập trung vào hồ Đồng Mô và hồ Xuân Khanh ở Hà Nội.Tại hồ Đồng Mô, sự hiện diện của cá thể rùa trước đây đã được chứng minh bằng nhiều loại bằng chứng, từ quan sát trực tiếp, hình ảnh cho tới ADN thu được trong mẫu nước. Cá thể này sau đó chết vào tháng 4/2023.Kể từ đó, xuất hiện thông tin cho rằng hồ Đồng Mô có thể vẫn còn một cá thể rùa Hoàn Kiếm khác. Dù vậy, theo GS.TS Nguyễn Quảng Trường, cần có thêm bằng chứng để xác thực thông tin này.Một trong những phương pháp hiện đại có thể được sử dụng để xác định liệu rùa Hoàn Kiếm còn tồn tại trong hồ hay không là phân tích ADN môi trường (eDNA). Với phương pháp này, thay vì phải bẫy bắt rùa để lấy mẫu sinh phẩm, các nhà khoa học có thể lấy mẫu nước tại những khu vực nghi ngờ có rùa xuất hiện, sau đó phân tích để tìm dấu vết ADN.Ưu điểm của eDNA là giảm tác động trực tiếp lên động vật, đặc biệt hữu ích đối với những loài quý hiếm và rất khó quan sát. Tuy nhiên, phương pháp này cũng không phải lúc nào cũng cho kết quả ngay. Chi phí thực hiện tương đối cao, trong khi không phải mẫu nước nào cũng chứa nồng độ ADN của rùa đủ để xét nghiệm.Trong quá trình nghiên cứu rùa Hoàn Kiếm, giới khoa học đã sử dụng kết hợp nhiều phương pháp, từ so sánh đặc điểm hình thái của các tiêu bản, nghiên cứu mẫu xương sọ và xương mai lưu giữ tại bảo tàng đến phân tích ADN. Những năm gần đây, ADN môi trường cũng được ứng dụng để xác định sự hiện diện của loài tại một số thủy vực ở miền Bắc Việt Nam.Vì vậy, tại hồ Đồng Mô, việc tiếp tục theo dõi và tìm kiếm bằng chứng vẫn rất quan trọng trước khi có thể đi đến kết luận chắc chắn. Nếu rùa Hoàn Kiếm vẫn còn tồn tại, một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất là bảo vệ sinh cảnh nơi cá thể đó đang sống.Theo TTXVN dẫn ý kiến của GS.TS Nguyễn Quảng Trường, nếu xác nhận được một cá thể rùa Hoàn Kiếm khác tại Đồng Mô, đây sẽ là "tin vui và hy vọng rất lớn" đối với công tác bảo tồn loài động vật cực kỳ nguy cấp này, không chỉ ở Việt Nam mà trên thế giới. Việc còn thêm một cá thể cũng đồng nghĩa có thêm nguồn gen để có thể tính đến những biện pháp bảo tồn và nhân giống trong tương lai.Cuộc tìm kiếm những cá thể cuối cùngDù các cuộc khảo sát tìm kiếm rùa Hoàn Kiếm ở miền Bắc Việt Nam đã được tiến hành trong nhiều năm, GS.TS Nguyễn Quảng Trường cho biết giới khoa học đến nay vẫn chưa thu thập được nhiều thông tin về loài rùa đặc biệt quý hiếm này.Hiện Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đang phối hợp với Trung tâm Bảo tồn rùa Châu Á theo dõi, giám sát hồ Đồng Mô nhằm tìm kiếm thêm bằng chứng về sự tồn tại của loài.Theo chuyên gia, phân tích ADN môi trường có thể tiếp tục được sử dụng để truy tìm dấu vết rùa trong hồ, từ đó góp phần xác định liệu loài Rafetus swinhoei có còn tồn tại ở Đồng Mô hay không.Về lâu dài, GS.TS Nguyễn Quảng Trường cho rằng các cá thể tại hồ Đồng Mô và hồ Xuân Khanh cần được bảo vệ ngay trong môi trường sống tự nhiên. Một trong những phương án có thể xem xét là thành lập khu bảo tồn loài và sinh cảnh.Song song với đó, cần tiếp tục theo dõi để xác định vùng hoạt động, khu vực kiếm ăn cũng như những bãi đẻ tiềm năng của rùa, đồng thời giảm thiểu các tác động trực tiếp có thể ảnh hưởng đến loài.Trong trường hợp xác nhận còn cá thể rùa Hoàn Kiếm, những nghiên cứu tiếp theo cần xác định giới tính và đánh giá tình trạng sức khỏe của từng cá thể. Đây là cơ sở quan trọng để có thể tính tới phương án nhân giống trong tương lai.Rùa Hoàn Kiếm có thực sự còn tồn tại dưới mặt nước hồ Đồng Mô hay không vẫn là câu hỏi chỉ có thể trả lời bằng những bằng chứng khoa học rõ ràng. Trong thời gian chờ thêm dữ liệu, bảo vệ hồ, gìn giữ sinh cảnh và hạn chế các tác động bất lợi tới môi trường sống của loài vẫn là việc cần được ưu tiên.Bởi nếu những cá thể rùa Hoàn Kiếm cuối cùng vẫn còn đâu đó dưới mặt nước Đồng Mô, việc bảo vệ môi trường sống hôm nay cũng đồng nghĩa giữ lại cơ hội tồn tại cho một loài rùa mang giá trị biểu tượng đặc biệt.GS.TS Nguyễn Quảng Trường phân tích, công tác bảo tồn không phải chỉ bắt đầu sau khi tìm thấy rùa. Những việc cần thực hiện ngay là bảo vệ sinh cảnh, đặc biệt tại các khu vực kiếm ăn và bãi đẻ; phòng, chống ô nhiễm nguồn nước; hạn chế rác thải, nhất là rác thải nhựa; đồng thời kiểm soát các loài động vật và thực vật ngoại lai.Bên cạnh đó, cần tuyên truyền, vận động người dân địa phương hạn chế những hoạt động có thể gây tác động bất lợi đến rùa và môi trường sống, như đánh bắt cá bằng lưỡi câu, xả rác hoặc thả phóng sinh các loài ngoại lai.
https://kevesko.vn/20260909/vi-sao-ha-noi-muon-xay-khai-hoan-mon-gan-ho-hoan-kiem-44064130.html
https://kevesko.vn/20260908/ha-noi-muon-lam-thap-ky-nguyen-109-tang-ven-song-hong-44052695.html
hồ hoàn kiếm
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
tin thời sự
vn_VN
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Việt Nam
moderator.vn@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
việt nam, thông tin, hồ hoàn kiếm, con rùa, xã hội
việt nam, thông tin, hồ hoàn kiếm, con rùa, xã hội
Việt Nam có còn rùa Hoàn Kiếm?
Sau khi cá thể rùa Hoàn Kiếm ở hồ Đồng Mô chết vào tháng 4/2023, các nhà khoa học vẫn tiếp tục tìm kiếm dấu vết của loài rùa cực kỳ nguy cấp này. Đến nay, khả năng Đồng Mô còn một cá thể khác vẫn chưa được xác nhận.
Rùa Hoàn Kiếm có còn ở Đồng Mô?
Những ngày gần đây, câu chuyện về rùa Hoàn Kiếm tại hồ Đồng Mô (Hà Nội) một lần nữa thu hút sự quan tâm. Đặc biệt, sau khi cá thể rùa mang tên khoa học Rafetus swinhoei tại đây chết vào tháng 4/2023, vấn đề được đặt ra là liệu Việt Nam còn cá thể nào khác của loài rùa quý hiếm này hay không.
Theo GS.TS Nguyễn Quảng Trường, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, rùa Hoàn Kiếm, còn gọi là rùa Hồ Gươm, có tên khoa học Rafetus swinhoei, thuộc nhóm rùa mai mềm cỡ lớn. Các nghiên cứu về hình thái và di truyền đã xác nhận những cá thể từng được ghi nhận tại Việt Nam và Trung Quốc đều thuộc cùng loài, trong đó có rùa ở hồ Gươm và hồ Đồng Mô.
Tại Việt Nam, rùa Hoàn Kiếm từng xuất hiện ở một số khu vực thuộc Phú Thọ, Hà Nội và Thanh Hóa. Tuy nhiên, theo thông tin GS.TS Nguyễn Quảng Trường dẫn từ Sách Đỏ Việt Nam (2024), những đợt khảo sát gần đây không phát hiện lại loài này tại phần lớn các địa điểm từng ghi nhận trước đó. Sự chú ý hiện chủ yếu tập trung vào hồ Đồng Mô và hồ Xuân Khanh ở Hà Nội.
Tại hồ Đồng Mô, sự hiện diện của cá thể rùa trước đây đã được chứng minh bằng nhiều loại bằng chứng, từ quan sát trực tiếp, hình ảnh cho tới ADN thu được trong mẫu nước. Cá thể này sau đó chết vào tháng 4/2023.
Kể từ đó, xuất hiện thông tin cho rằng hồ Đồng Mô có thể vẫn còn một cá thể rùa Hoàn Kiếm khác. Dù vậy, theo GS.TS Nguyễn Quảng Trường, cần có thêm bằng chứng để xác thực thông tin này.
Một trong những phương pháp hiện đại có thể được sử dụng để xác định liệu rùa Hoàn Kiếm còn tồn tại trong hồ hay không là phân tích ADN môi trường (eDNA). Với phương pháp này, thay vì phải bẫy bắt rùa để lấy mẫu sinh phẩm, các nhà khoa học có thể lấy mẫu nước tại những khu vực nghi ngờ có rùa xuất hiện, sau đó phân tích để tìm dấu vết ADN.
Ưu điểm của eDNA là giảm tác động trực tiếp lên động vật, đặc biệt hữu ích đối với những loài quý hiếm và rất khó quan sát. Tuy nhiên, phương pháp này cũng không phải lúc nào cũng cho kết quả ngay. Chi phí thực hiện tương đối cao, trong khi không phải mẫu nước nào cũng chứa nồng độ ADN của rùa đủ để xét nghiệm.
Trong quá trình nghiên cứu rùa Hoàn Kiếm, giới khoa học đã sử dụng kết hợp nhiều phương pháp, từ so sánh đặc điểm hình thái của các tiêu bản, nghiên cứu mẫu xương sọ và xương mai lưu giữ tại bảo tàng đến phân tích
ADN. Những năm gần đây, ADN môi trường cũng được ứng dụng để xác định sự hiện diện của loài tại một số thủy vực ở miền Bắc Việt Nam.
Vì vậy, tại hồ Đồng Mô, việc tiếp tục theo dõi và tìm kiếm bằng chứng vẫn rất quan trọng trước khi có thể đi đến kết luận chắc chắn. Nếu rùa Hoàn Kiếm vẫn còn tồn tại, một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất là bảo vệ sinh cảnh nơi cá thể đó đang sống.
Theo TTXVN dẫn ý kiến của GS.TS Nguyễn Quảng Trường, nếu xác nhận được một cá thể rùa Hoàn Kiếm khác tại Đồng Mô, đây sẽ là "tin vui và hy vọng rất lớn" đối với công tác bảo tồn loài động vật cực kỳ nguy cấp này, không chỉ ở Việt Nam mà trên thế giới. Việc còn thêm một cá thể cũng đồng nghĩa có thêm nguồn gen để có thể tính đến những biện pháp bảo tồn và nhân giống trong tương lai.
Cuộc tìm kiếm những cá thể cuối cùng
Dù các cuộc khảo sát tìm kiếm rùa Hoàn Kiếm ở miền Bắc Việt Nam đã được tiến hành trong nhiều năm, GS.TS Nguyễn Quảng Trường cho biết giới khoa học đến nay vẫn chưa thu thập được nhiều thông tin về loài rùa đặc biệt quý hiếm này.
Hiện Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đang phối hợp với Trung tâm Bảo tồn rùa Châu Á theo dõi, giám sát hồ Đồng Mô nhằm tìm kiếm thêm bằng chứng về sự tồn tại của loài.
Theo chuyên gia, phân tích ADN môi trường có thể tiếp tục được sử dụng để truy tìm dấu vết rùa trong hồ, từ đó góp phần xác định liệu loài Rafetus swinhoei có còn tồn tại ở Đồng Mô hay không.
Về lâu dài, GS.TS Nguyễn Quảng Trường cho rằng các cá thể tại hồ Đồng Mô và hồ Xuân Khanh cần được bảo vệ ngay trong môi trường sống tự nhiên. Một trong những phương án có thể xem xét là thành lập khu bảo tồn loài và sinh cảnh.
Song song với đó, cần tiếp tục theo dõi để xác định vùng hoạt động, khu vực kiếm ăn cũng như những bãi đẻ tiềm năng của rùa, đồng thời giảm thiểu các tác động trực tiếp có thể ảnh hưởng đến loài.
Trong trường hợp xác nhận còn cá thể rùa Hoàn Kiếm, những nghiên cứu tiếp theo cần xác định giới tính và đánh giá tình trạng sức khỏe của từng cá thể. Đây là cơ sở quan trọng để có thể tính tới phương án nhân giống trong tương lai.
Rùa Hoàn Kiếm có thực sự còn tồn tại dưới mặt nước hồ Đồng Mô hay không vẫn là câu hỏi chỉ có thể trả lời bằng những bằng chứng khoa học rõ ràng. Trong thời gian chờ thêm dữ liệu, bảo vệ hồ, gìn giữ sinh cảnh và hạn chế các tác động bất lợi tới môi trường sống của loài vẫn là việc cần được ưu tiên.
Bởi nếu những cá thể
rùa Hoàn Kiếm cuối cùng vẫn còn đâu đó dưới mặt nước Đồng Mô, việc bảo vệ môi trường sống hôm nay cũng đồng nghĩa giữ lại cơ hội tồn tại cho một loài rùa mang giá trị biểu tượng đặc biệt.
GS.TS Nguyễn Quảng Trường phân tích, công tác bảo tồn không phải chỉ bắt đầu sau khi tìm thấy rùa. Những việc cần thực hiện ngay là bảo vệ sinh cảnh, đặc biệt tại các khu vực kiếm ăn và bãi đẻ; phòng, chống ô nhiễm nguồn nước; hạn chế rác thải, nhất là rác thải nhựa; đồng thời kiểm soát các loài động vật và thực vật ngoại lai.
Bên cạnh đó, cần tuyên truyền, vận động người dân địa phương hạn chế những hoạt động có thể gây tác động bất lợi đến rùa và môi trường sống, như đánh bắt cá bằng lưỡi câu, xả rác hoặc thả phóng sinh các loài ngoại lai.
