"Không còn kiểm soát được". Châu Âu đang chìm trong hỗn loạn vì Ukraina
© REUTERS Abdul Saboor
Đăng ký
Cướp bóc, đốt phá, đụng độ ác liệt với cảnh sát — ngọn lửa biểu tình bao trùm châu Âu. Chính quyền thừa nhận không kiểm soát được tình hình. Từ Pháp, bạo loạn lan sang Ý và các nước khác. Về những gì đang diễn ra, trong bài viết của Sputnik.
Cái gì không bị thiêu cháy sẽ bị đem bán
Cảnh sát Pháp bắt giữ hơn 2.500 người sau khi cuộc biểu tình toàn quốc diễn ra vào cuối tuần trước. Theo dữ liệu của Bộ Nội vụ, có 550 nghìn người tham gia. Tổng Liên đoàn Lao động đếm được tới 800 nghìn người. Đồng thời, gần 1 nghìn cảnh sát bị thương trong các cuộc đụng độ.
Cuộc biểu tình của học sinh, nhằm thu hút sự chú ý của chính quyền đến các vấn đề trong hệ thống giáo dục, biến thành những vụ cướp phá quy mô lớn. Hoạt động của công đoàn và các đảng cánh tả ủng hộ nhanh chóng chuyển thành cướp bóc và phá hoại.
Trên đường phố Paris, Marseille, Nice, Lyon và Lille — những hình vẽ graffiti phản đối trên tường, ô tô bị lật, cửa kính các cửa hàng xa xỉ và cửa hàng thông thường bị đập vỡ. Theo dữ liệu của chính phủ, khoảng 3 nghìn điểm bán hàng bị thiệt hại.
Những kẻ cướp bóc gần như ngay lập tức bắt đầu bán hàng hóa bị đánh cắp trên các nền tảng trực tuyến. Một số tin đăng bán mỹ phẩm, quần áo và giày dép được đăng kèm ghi chú "bị đánh cắp ngày 17 tháng 10", có vẻ như từ cảm giác hoàn toàn không bị trừng phạt. Chính quyền hiện chưa thể làm gì được với điều này. Bộ trưởng Thương mại Serge Papin xác nhận việc bán hàng bất hợp pháp trên internet, nhưng tuyên bố ông chỉ sẽ tổ chức một cuộc họp với đại diện các dịch vụ để giải quyết vấn đề.
Nạn nhân của bạo loạn còn có tòa nhà lịch sử của tòa thị chính ở Limoges được xây dựng năm 1883. Do bị phóng hỏa, tháp chuông cao 43 mét sụp đổ, một phần mặt tiền bị phá hủy. Cảnh sát bắt giữ nghi phạm chính — một nhà hoạt động cánh tả 40 tuổi từ tỉnh Creuse, người có tên trong cơ sở dữ liệu như là mối đe dọa an ninh quốc gia. Viện kiểm sát không loại trừ khả năng có thể xếp vụ án vào loại khủng bố.
Hỏa hoạn tại tòa thị chính trong các cuộc biểu tình ở Limoges, Pháp
© REUTERS Lucas Destrem
Tuy nhiên, nhìn chung ngay cả Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nunez cũng thừa nhận tình hình bạo loạn quy mô lớn vượt khỏi tầm kiểm soát. Theo ông, số lượng cảnh sát ít hơn số người trên đường phố. Nunez nhận toàn bộ trách nhiệm về mình và xin từ chức giữa lúc biểu tình cao điểm, nhưng Emmanuel Macron không chấp nhận.
Một chiếc ô tô đã bị đốt cháy trong các cuộc bạo loạn và bất ổn tại Paris
© AP Photo / Emma Da Silva
Cuộc biểu tình ôn hòa phản đối giá nhà cao ở Ý rất nhanh chóng cũng biến thành bạo loạn. Làn sóng đối đầu giữa cảnh sát và người biểu tình lan qua Milan, Turin, Bologna và Bergamo. Những người trẻ ném đá và chai lọ vào lực lượng an ninh. Đáp lại, họ sử dụng hơi cay và vòi rồng.
Các hoạt động ác liệt nhất diễn ra tại Milan. Người ta thậm chí quyết định điều 500 quân nhân đến đó, Reuters đưa tin dẫn lời Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Giao thông Ý Matteo Salvini cho biết. Trước đó, hơn 100 cảnh sát bị thương trong các cuộc đụng độ trên đường phố. Cảnh sát bắt giữ khoảng 300 người. Phần lớn là người chưa vị thành niên.
Các cuộc biểu tình vẫn tiếp tục cả bên ngoài các thành phố. Những tài xế xe tải đường dài Ý bất mãn với giá nhiên liệu cao chặn giao thông trên các đường cao tốc tại các nút giao của các tuyến đường lớn A1 và A30. Giao thông giữa một số điểm dân cư bị phong tỏa.
Tầng lớp dưới không muốn, tầng lớp trên không thể
Vài tuần nay diễn ra các hoạt động của học sinh sinh viên phản đối học phí giáo dục đại học ở Bỉ. Ở Bồ Đào Nha, nguyên nhân dẫn đến biểu tình là sự bất mãn với khả năng tiếp cận nhà ở thấp. Các cuộc biểu tình tương tự cũng diễn ra ở Tây Ban Nha.
Báo chí châu Âu cố gắng không nhấn mạnh vào nguyên nhân gốc rễ của các hoạt động biểu tình. Và chính quyền một số nước cũng cố gắng trình bày những gì đang diễn ra như một cuộc nổi loạn thông thường. Chẳng hạn, Bộ trưởng Quốc phòng Bỉ Theo Francken, khi nhận thấy lá cờ Palestine trong số người biểu tình ở Brussels, gọi bạo loạn là âm mưu của những người Hồi giáo cực đoan và cánh tả cực đoan nhằm "gây bất ổn tối đa" cho xã hội.
Nhà chính trị học Vladimir Olenchenko trong cuộc nói chuyện với Sputnik lưu ý đằng sau tình hình hiện tại ở châu Âu là một cuộc khủng hoảng hệ thống.
"Người dân không chấp nhận chính sách mà chính quyền đang thực hiện. Và chính quyền, đến lượt mình, không biết cách khôi phục hoạt động bình thường của nhà nước. Mỗi nước có những đặc thù riêng. Ví dụ, ở Pháp — khủng hoảng hệ thống giáo dục. Ở Ý — khủng hoảng quản lý. Ở Tây Ban Nha — khủng hoảng bất động sản. Điểm chung nằm ở chính sách kinh tế xã hội không phù hợp. Người dân xuống đường vì họ không cảm thấy sự quan tâm của nhà nước cả về kinh tế lẫn xã hội. Họ thậm chí không thấy nỗ lực của chính quyền trong việc điều chỉnh lĩnh vực này", nhà phân tích giải thích.
Theo Olenchenko, nguyên nhân thất bại nằm ở chỗ các nhà lãnh đạo châu Âu bị cuốn hút vào các định hướng chính sách đối ngoại. Trước hết — là tâm lý bài Nga. Pháp, Ý, Tây Ban Nha đặt cược vào quân sự hóa và tham gia vào cuộc xung đột ở Ukraina. Họ không đủ sức lực, không đủ khả năng, không đủ tài chính. Tất cả đều bị đẩy lên vai người dân, và người dân không chấp nhận điều đó.
"Nếu nhớ lại kinh nghiệm các cuộc đình công của "áo vàng", thì bạo loạn có thể kéo dài khá lâu, đặc biệt là ở Pháp. Nhưng sự bùng nổ của chủ nghĩa cực đoan như vậy khó có thể lặp lại. Và câu chuyện này khó có thể dẫn đến điều gì. Chúng ta không thấy các yêu cầu chính trị. Cả cánh hữu do Marine Le Pen lãnh đạo lẫn cánh tả với Jean-Luc Mélenchon đều tách mình khỏi những gì đang diễn ra ở các thành phố Pháp. Nhân tiện, ở Albania, nơi giới trẻ cũng biểu tình, tình hình có phần khác. Ở đó có bối cảnh chính trị khác và có các yêu cầu từ chức Thủ tướng Edi Rama do cáo buộc tham nhũng", Giám đốc Trung tâm Thông tin châu Âu Nikolai Topornin nói.
Nhìn chung, tình hình ở Tây Âu khác biệt rõ rệt so với Đông Âu. Các vấn đề tương tự nhau, tuy nhiên người dân bất mãn ở Phần Lan, Slovakia hay Ba Lan không đi đến mức phá hoại và cướp phá. Theo Topornin, nguyên nhân nằm ở vai trò của người di cư. Văn hóa biểu tình của công dân từ các thuộc địa cũ châu Âu ở châu Phi khác biệt rất nhiều, và đối với những người xuất thân từ các khu vực nghèo nhất, bất kỳ hoạt động quần chúng nào cũng là vỏ bọc tốt cho việc cướp bóc.
Như vậy, chính quyền châu Âu trở thành con tin của cuộc khủng hoảng do chính họ tạo ra. Và chiến thuật duy nhất hiện nay — là chờ đợi với hy vọng vào sự giảm xuống của hoạt động trên đường phố.
