Quan chức IMF: Việt Nam là trường hợp đáng chú ý
© Ảnh : TTXVN - Nguyễn Xuân Khu
Đăng ký
Trưởng đại diện IMF tại Việt Nam và Lào Fazurin Jamaludin nhận định Việt Nam là trường hợp đáng chú ý khi vừa chịu tác động từ những cú sốc năng lượng, vừa hưởng lợi từ làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI).
IMF chỉ ra 3 điểm nghẽn Việt Nam cần tháo gỡ để duy trì tăng trưởng
Chiều 26/10, tại chương trình CEO500 về sự hội tụ của FDI, công nghệ và dòng chảy tài chính toàn cầu, thuộc Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 (AEF 2026), ông Fazurin Jamaludin, Trưởng đại diện Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tại Việt Nam và Lào, trình bày tham luận “Góc nhìn toàn cầu: Làn sóng tăng trưởng tiếp theo”.
Ông cho biết kinh tế thế giới giảm tốc trong năm 2026 nhưng vẫn thể hiện khả năng chống chịu tốt hơn dự kiến, nhờ sự điều chỉnh trong sử dụng năng lượng, khả năng chuyển hướng thương mại và chu kỳ tăng trưởng của ngành công nghệ dựa trên AI. Theo dự báo được ông đề cập, kinh tế toàn cầu năm 2027 sẽ tăng trưởng nhỉnh hơn năm 2026.
Trong kịch bản cơ sở được trình bày tại sự kiện, eo biển Hormuz tiếp tục đóng cửa đến tháng 3/2027. Ngay cả khi mở lại, thị trường dầu mỏ toàn cầu vẫn cần thời gian để trở về trạng thái trước xung đột. Khủng hoảng năng lượng có thể tiếp tục gây áp lực lạm phát, khiến chính sách tiền tệ duy trì xu hướng thắt chặt và lãi suất ở mức cao thêm một thời gian.
Tại châu Á - Thái Bình Dương, làn sóng AI đang thúc đẩy xuất khẩu công nghệ, thương mại nội vùng và đầu tư. Theo biểu đồ được ông Jamaludin trình bày, riêng nửa đầu năm 2026, đầu tư vào công nghệ đã vượt tổng mức của cả năm 2025.
Tuy nhiên, các nền kinh tế trong khu vực cũng đối mặt với áp lực tài chính gia tăng. Ngoại trừ Trung Quốc, lợi suất trái phiếu chính phủ tại châu Á - Thái Bình Dương đều tăng so với đầu năm. Trong khi đó, các biện pháp chi tiêu hỗ trợ nền kinh tế và nhóm dễ bị tổn thương trước những cú sốc đã góp phần làm tăng nợ công, thu hẹp dư địa tài khóa.
Theo ông Jamaludin, triển vọng giữa các quốc gia có sự khác biệt do mức độ chịu tác động từ khủng hoảng năng lượng và khả năng tận dụng AI không giống nhau.
Việt Nam được vị quan chức IMF đánh giá là trường hợp đáng chú ý khi cùng lúc đối mặt với hai yếu tố này: nền kinh tế có mức độ tiếp xúc với các cú sốc năng lượng, nhưng cũng đang hưởng lợi từ sự phát triển của AI và hoạt động công nghệ. Để tiếp tục tận dụng làn sóng này, Việt Nam cần chuẩn bị đồng bộ về chính sách, hạ tầng năng lượng, nguồn nhân lực và các điều kiện hỗ trợ ứng dụng công nghệ.
“Mức độ sẵn sàng về AI của một quốc gia sẽ quyết định khả năng tận dụng làn sóng tăng trưởng này. Mức độ sẵn sàng đó bao gồm nhiều yếu tố như khung pháp lý, năng lượng, cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực”, ông nói.
Chuyên gia IMF đồng thời cảnh báo tăng trưởng đầu tư AI hiện nay khó duy trì lâu dài nếu không tạo ra những đột phá thực chất về năng suất và hiệu quả kinh tế. Nếu kỳ vọng lợi nhuận, năng suất không trở thành hiện thực, những nền kinh tế hưởng lợi lớn từ làn sóng công nghệ có thể chịu tác động ngược trở lại.
“Nếu những kỳ vọng về AI không trở thành hiện thực, châu Á có thể chịu thiệt hại lớn hơn so với phần lợi ích mà khu vực đã thu được cho đến nay, xét tương quan với phần còn lại của thế giới”, ông cảnh báo.
Ngược lại, nếu AI tạo ra mức tăng năng suất lớn và nhanh hơn dự kiến, cùng với những thay đổi tích cực của thương mại toàn cầu, triển vọng kinh tế có thể khả quan hơn.
Ba vấn đề Việt Nam cần ưu tiên cải cách
Bàn về khả năng thu hút đầu tư dài hạn, ông Fazurin Jamaludin nhấn mạnh rằng cơ hội từ AI và dòng vốn quốc tế chỉ có thể phát huy bền vững khi được hỗ trợ bởi những nền tảng kinh tế vĩ mô vững chắc.
“Dòng vốn tài chính và đầu tư bền vững trong dài hạn chỉ có thể hình thành nếu được củng cố bởi các nền tảng kinh tế vĩ mô vững chắc và tăng trưởng bền vững”, ông nhận định.
Ông Fazurin Jamaludin, Trưởng Đại diện Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tại Việt Nam và Lào, tham luận tại CEO 500
© Ảnh : TTXVN - Nguyễn Xuân Khu
Theo chuyên gia IMF, Việt Nam nói chung và TP.HCM nói riêng cần ưu tiên giải quyết ba vấn đề.
Trước hết là xu hướng suy giảm năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) trong những năm gần đây. TFP phản ánh hiệu quả sử dụng vốn và lao động thông qua đổi mới công nghệ, cải tiến quản lý, nâng cao trình độ lao động và những yếu tố liên quan.
Theo ông Jamaludin, có nhiều nguyên nhân dẫn tới tình trạng này, trong đó đáng chú ý là khó khăn của một số doanh nghiệp trong tiếp cận nguồn vốn, cùng việc phân bổ tín dụng và các nguồn lực chưa đồng đều giữa các ngành, lĩnh vực.
“Đây là một ví dụ về vấn đề cơ cấu mà Việt Nam có thể ưu tiên giải quyết thông qua cải cách”, ông nói.
Thứ hai là hiện đại hóa khuôn khổ điều hành kinh tế vĩ mô, bao gồm chính sách tiền tệ và tài khóa, nhằm củng cố uy tín, độ tin cậy của nền kinh tế và tạo môi trường ổn định cho dòng vốn dài hạn.
Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng gây sức ép lạm phát, ông nhấn mạnh yêu cầu ổn định giá cả. Về tài khóa, các chính sách hỗ trợ cần có mục tiêu rõ ràng, thời hạn cụ thể, tập trung vào nhóm thực sự cần thiết thay vì triển khai dàn trải. Theo ông, các quốc gia cũng cần khôi phục và duy trì dư địa tài khóa sau giai đoạn tăng chi tiêu để ứng phó với những cú sốc kinh tế.
Thứ ba là cải thiện khả năng thu thập và cung cấp dữ liệu kinh tế. Ông Jamaludin nhận định Việt Nam đã tăng trưởng rất nhanh, nhưng hệ thống dữ liệu chưa theo kịp tốc độ phát triển của nền kinh tế. Theo chuyên gia, đây là vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với việc thu hút đầu tư. Khi thiếu thông tin đầy đủ, rõ ràng về tình hình vận hành của nền kinh tế, nhà đầu tư có thể gặp khó khăn trong đánh giá tiềm năng, xác định rủi ro và đưa ra quyết định.
“Nếu Việt Nam muốn thu hút các nhà đầu tư, việc truyền đạt thông tin rõ ràng về tình hình kinh tế là vô cùng quan trọng”, ông nhấn mạnh.
Việc khắc phục những khoảng trống trong hệ thống dữ liệu, theo ông, có thể mang lại hiệu quả đáng kể, giúp nhà đầu tư và các bên liên quan đánh giá chính xác hơn triển vọng của Việt Nam, từ đó đưa ra quyết định phân bổ vốn và nguồn tài trợ phù hợp.
Mục tiêu tăng trưởng hai con số đặt ra yêu cầu nâng cao năng suất
Theo số liệu được dẫn tại sự kiện, IMF dự báo GDP Việt Nam tăng 8,2% năm 2026. Trong khi đó, Cục Thống kê cho biết tăng trưởng kinh tế chín tháng đầu năm đạt 9,01%. Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng cả năm 2026 đạt 10%.
Ngày 17/10, Chính phủ trình Quốc hội mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP năm 2027 từ 10% trở lên, gắn với ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.
Theo những phân tích được đề cập tại các sự kiện kinh tế gần đây, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, đến năm 2030, TFP cần đóng góp khoảng 55% vào tăng trưởng GDP, trong khi năng suất lao động phải tăng bình quân 8,5-9,5% mỗi năm.
Tuy nhiên, dự báo năm 2026 cho thấy cả mức đóng góp của TFP và tốc độ tăng năng suất lao động đều có nguy cơ không đạt mục tiêu đề ra. Điều này đặt ra yêu cầu cải thiện hiệu quả phân bổ nguồn lực, nâng cao năng suất và năng lực đổi mới công nghệ.
Bên cạnh ba vấn đề cơ cấu của Việt Nam, ông Fazurin Jamaludin cũng đề cập yêu cầu điều chỉnh chính sách lao động để thích ứng với AI, phát triển nguồn nhân lực, củng cố hệ thống an sinh xã hội, tăng cường hợp tác năng lượng và tháo gỡ các rào cản thương mại dịch vụ trong ASEAN.
Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 diễn ra từ ngày 26 đến 29/10 tại TP.HCM với chủ đề “Tinh thần hợp tác trong kỷ nguyên mới”, do UBND TP.HCM chủ trì và Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 (C4IR) tổ chức.
