Việt Nam tự thiết kế thành công chip bảo mật, mã hóa nhanh gấp 10 lần

© Shutterstock/FOTODOM / THICHA SATAPITANONSản xuất chip
Sản xuất chip - Sputnik Việt Nam, 1920, 03.11.2026
Đăng ký
Ban Cơ yếu Chính phủ cùng Viettel vừa phát triển thành công chip bảo mật VGC v1.0, có tốc độ mã hóa và giải mã nhanh gấp khoảng 10 lần giải pháp thuần phần mềm. Sản phẩm đánh dấu bước tiến mới của Việt Nam trong thiết kế vi mạch và đưa thuật toán mật mã quốc gia vào phần cứng.

Đưa mật mã Việt Nam vào lõi chip

Sau hơn 80 năm làm chủ các thuật toán mật mã triển khai trên phần mềm để bảo vệ bí mật nhà nước, ngành Cơ yếu Việt Nam đang tiến tới một giai đoạn mới: tích hợp trực tiếp thuật toán mật mã quốc gia vào phần cứng.
Bước chuyển này xuất phát từ yêu cầu bảo vệ thông tin trong quá trình chuyển đổi số. Dữ liệu được truyền đi với tốc độ ngày càng lớn, còn nguy cơ cài cắm mã độc, lộ lọt thông tin và đứt gãy chuỗi cung ứng chip đặt ra nhiều thách thức đối với an toàn thông tin.
Việc chủ động thiết kế phần cứng thực thi mật mã, thay vì chỉ chạy thuật toán bằng phần mềm trên những dòng chip sẵn có, vì thế trở thành một hướng đi quan trọng để nâng cao khả năng bảo vệ dữ liệu. Trên cơ sở đó, Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Viettel phối hợp xây dựng nền tảng bán dẫn bảo mật. VGC v1.0 là sản phẩm đầu tiên được phát triển từ nền tảng này.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân tặng hoa Ban lãnh đạo Trung tâm - Sputnik Việt Nam, 1920, 26.06.2026
Việt Nam lập Trung tâm quốc gia, 30.000 chip “Make in Vietnam” chờ sản xuất thử
Chip được đóng gói với kích thước 10 × 10 mm, chế tạo bằng công nghệ CMOS 28 nm và sử dụng kiến trúc tập lệnh mở RISC-V. Kiến trúc này cho phép các kỹ sư Việt Nam chủ động thiết kế bộ xử lý, kiểm chứng cũng như điều chỉnh từng thành phần của chip.
Điểm nổi bật của VGC v1.0 là thuật toán mã khối MKV, do Ban Cơ yếu Chính phủ nghiên cứu và phát triển, đã được triển khai thành một khối xử lý mật mã chuyên dụng tích hợp ngay trên chip.
Kết quả đo kiểm của hai đơn vị cho thấy, khi thực hiện cùng tác vụ, VGC v1.0 đạt tốc độ mã hóa và giải mã nhanh gấp khoảng 10 lần so với phương án chỉ sử dụng phần mềm.
© Ảnh : TTXVN - Bùi Cương QuyếtChip VGC v1.0 có kích thước đóng gói 10 × 10 mm, chứa 300 triệu bóng bán dẫn (transistor), được chế tạo trên tiến trình CMOS 28 nm
Chip VGC v1.0 có kích thước đóng gói 10 × 10 mm, chứa 300 triệu bóng bán dẫn (transistor), được chế tạo trên tiến trình CMOS 28 nm - Sputnik Việt Nam, 1920, 03.11.2026
Chip VGC v1.0 có kích thước đóng gói 10 × 10 mm, chứa 300 triệu bóng bán dẫn (transistor), được chế tạo trên tiến trình CMOS 28 nm
Ngoài hiệu năng xử lý, nhóm phát triển còn chú trọng bảo vệ bản thiết kế trước khi chuyển đến nhà máy chế tạo. Công đoạn này nhằm giảm nguy cơ lộ lọt thông tin hoặc thiết kế bị dịch ngược.
Trong quá trình hợp tác, Ban Cơ yếu Chính phủ chịu trách nhiệm xác định các yêu cầu bảo mật, xây dựng thuật toán và bộ tiêu chí đánh giá. Viettel đảm nhiệm thiết kế vi mạch, chuyển bản thiết kế thành chip, với Trung tâm Bán dẫn Viettel (Viettel Semi) là đơn vị chủ trì.
Ngay trong quý I/2026, lô VGC v1.0 đầu tiên đã vượt qua các hạng mục đo kiểm kỹ thuật, được cấp giấy chứng nhận với phạm vi sử dụng trong kinh tế - xã hội theo yêu cầu của Ban Cơ yếu Chính phủ.

Từ USB an toàn đến bảo vệ hạ tầng trọng yếu

Tích hợp phần cứng bảo mật chuyên dụng vào thiết bị số là hướng đi đã được nhiều tập đoàn công nghệ trên thế giới triển khai. Những ví dụ tiêu biểu gồm Titan M trên một số thiết bị Pixel của Google và Secure Enclave trên các nền tảng của Apple, cùng hướng tới bảo vệ dữ liệu và khóa mật mã ở cấp phần cứng.
VGC v1.0 được phát triển theo định hướng tương tự, nhưng có kiến trúc, chức năng và phạm vi ứng dụng riêng, phù hợp với yêu cầu sử dụng thuật toán mật mã do Việt Nam xây dựng.
Trong nước, chip bước đầu được đưa vào USB lưu trữ an toàn phục vụ các cơ quan Đảng, Nhà nước và Quốc phòng.
Ở các bước tiếp theo, VGC v1.0 được định hướng tích hợp vào USB Token dùng cho chữ ký số, đồng thời phát triển chip định danh hướng tới hệ thống chứng thực chữ ký số quốc gia. Với hơn 2 triệu chứng thư số đang lưu hành, đây là lĩnh vực có quy mô ứng dụng đáng chú ý.
Về lâu dài, kinh nghiệm và năng lực thiết kế tích lũy từ dự án có thể được sử dụng để phát triển các dòng chip lưỡng dụng, phục vụ bảo vệ hạ tầng trọng yếu trong những ngành như điện, nước, dầu khí và viễn thông.
Giá trị của dự án còn nằm ở việc xây dựng nền tảng bán dẫn bảo mật mà đội ngũ Việt Nam làm chủ từ thiết kế ban đầu đến quy trình kiểm chứng.
Samsung đang xây dựng một nhà máy sản xuất chất bán dẫn và chip nhớ mới tại Việt Nam. - Sputnik Việt Nam, 1920, 28.05.2026
Samsung đổ 1.5 tỷ USD xây nhà máy kiểm thử chip tại Việt Nam
Nhờ nền tảng chung này, những thế hệ chip tiếp theo có thể kế thừa kết quả đã có, giúp rút ngắn thời gian nghiên cứu, phát triển, thay vì phải xây dựng lại từ đầu cho từng sản phẩm.
Dựa trên nền tảng bán dẫn bảo mật chung, Ban Cơ yếu Chính phủ và Viettel sẽ tiếp tục nghiên cứu theo thế mạnh chuyên môn của từng bên, đồng thời kết hợp các kết quả để phát triển sản phẩm mới, tập trung vào các thuật toán mật mã thế hệ tiếp theo, đáp ứng nhu cầu bảo vệ thông tin trong tương lai.
Các hướng nghiên cứu gồm mật mã hậu lượng tử để tăng khả năng chống chịu trước nguy cơ từ máy tính lượng tử; mật mã hạng nhẹ phù hợp với thiết bị Internet vạn vật có nguồn lực hạn chế; cùng các thuật toán mã hóa có xác thực tốc độ cao dành cho đường truyền dữ liệu lớn.
Viettel sẽ tập trung phát triển lõi xử lý RISC-V hiệu năng cao, kiến trúc đa lõi, đồng thời hoàn thiện quy trình thiết kế và kiểm chứng vi mạch. Đây là cơ sở để doanh nghiệp nghiên cứu các dòng chip phục vụ trí tuệ nhân tạo, viễn thông 6G, camera thông minh, Internet vạn vật, thiết bị bay không người lái (UAV) và robot.
Hai hướng nghiên cứu này có thể kết hợp trên cùng một nền tảng. Sau khi được kiểm chứng bằng hệ thống mô phỏng, các thuật toán mật mã mới sẽ được triển khai thành khối xử lý chuyên dụng và tích hợp vào kiến trúc đa lõi do Viettel thiết kế.
Nhờ đó, những dòng chip dành cho AI, camera, IoT, UAV và robot trong tương lai có thể được trang bị sẵn khối mật mã do Việt Nam phát triển. Bảo mật khi ấy được đưa vào ngay từ khâu thiết kế thiết bị, thay vì chờ đến khi sản phẩm hoàn thiện mới bổ sung.
Intel tại TP.HCM - Sputnik Việt Nam, 1920, 05.05.2026
Intel chuyển dây chuyền sản xuất chip từ Costa Rica về Việt Nam
Cùng với định hướng xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao tại Hòa Lạc, nền tảng bán dẫn bảo mật được kỳ vọng giúp Việt Nam mở rộng khả năng tham gia chuỗi giá trị bán dẫn, từ thiết kế, sản xuất đến đóng gói.
Từ làm chủ thuật toán mật mã đến tự thiết kế chip chuyên dụng, VGC v1.0 cho thấy một hướng tiếp cận mới của Việt Nam trong phát triển công nghệ lõi. Sản phẩm đánh dấu bước tiến về năng lực thiết kế vi mạch, đồng thời mở ra triển vọng phát triển các dòng bán dẫn phục vụ bảo vệ dữ liệu, an ninh thông tin và chủ quyền số quốc gia.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала