Việt Nam quyết định bỏ Cơ quan điều tra VKSND Tối cao

© Shutterstock/FOTODOM / KadaganTòa nhà Quốc hội
Tòa nhà Quốc hội - Sputnik Việt Nam, 1920, 21.11.2026
Đăng ký
Quốc hội thông qua luật mới, quyết định chuyển thẩm quyền điều tra của VKSND Tối cao sang Bộ Công an, đồng thời bổ sung thẩm quyền điều tra 7 tội danh và quy định rõ trách nhiệm của công an cấp xã.

Chuyển thẩm quyền điều tra sang Bộ Công an và Bộ Quốc phòng

Chiều 20/11, với 458/467 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi). Luật gồm 8 chương, 54 điều, có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.
Theo quy định mới, hệ thống cơ quan điều tra hình sự chỉ còn được tổ chức trong Công an nhân dân và Quân đội nhân dân, không tiếp tục duy trì cơ quan điều tra riêng của ngành kiểm sát.
Thay đổi đáng chú ý nhất là việc bãi bỏ Cơ quan điều tra VKSND Tối cao và Cơ quan điều tra Viện kiểm sát quân sự Trung ương, chuyển nhiệm vụ, quyền hạn của hai cơ quan này lần lượt sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an và Cơ quan An ninh điều tra Bộ Quốc phòng.
Cụ thể, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an sẽ tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố và điều tra các vụ án tham nhũng, chức vụ và xâm phạm hoạt động tư pháp thuộc chương XXII và XXIII của Bộ luật Hình sự, xảy ra trong hoạt động tư pháp và thuộc thẩm quyền xét xử của tòa án nhân dân.
Đối tượng phạm tội trong các vụ án này là cán bộ, công chức thuộc cơ quan điều tra, tòa án, viện kiểm sát, cơ quan thi hành án hoặc người có thẩm quyền tiến hành hoạt động tư pháp.
Đối với các vụ án tương tự thuộc thẩm quyền xét xử của tòa án quân sự, nhiệm vụ điều tra được giao cho Cơ quan An ninh điều tra Bộ Quốc phòng.
Luật đồng thời bãi bỏ các quy định về chức danh thủ trưởng, phó thủ trưởng, điều tra viên và cán bộ điều tra thuộc hai cơ quan điều tra của ngành kiểm sát.
Theo quy định trước khi sửa đổi, ngành kiểm sát có cơ quan điều tra riêng nhằm phát hiện, xử lý tội phạm tham nhũng, chức vụ và xâm phạm hoạt động tư pháp. Cơ quan điều tra VKSND Tối cao được tổ chức với một thủ trưởng, ba phó thủ trưởng và tám phòng nghiệp vụ.
Trong quá trình xây dựng dự luật hồi tháng 4/2025, VKSND Tối cao từng đề nghị duy trì cơ quan điều tra của ngành. Cơ quan này lập luận rằng hoạt động thực hành quyền công tố, kiểm sát tố tụng và giải quyết các vụ việc dân sự, hành chính, kinh doanh, thương mại tạo điều kiện để phát hiện những hành vi phạm tội trong lĩnh vực tư pháp.
Theo VKSND Tối cao, cơ quan điều tra chuyên trách còn có vai trò quan trọng trong kiểm soát quyền lực, phát hiện và xử lý tội phạm xảy ra trong hoạt động tư pháp.
Trong khi đó, Bộ Công an cho rằng việc phân tán cơ quan điều tra tại nhiều bộ, ngành khiến bộ máy cồng kềnh, nhiều đầu mối và có nguy cơ chồng chéo nhiệm vụ, chưa phù hợp với chủ trương tinh gọn tổ chức.
Dù không còn cơ quan điều tra riêng, viện kiểm sát vẫn thực hiện chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động điều tra, kịp thời phát hiện và yêu cầu khắc phục những vi phạm theo quy định.
Bộ trưởng Lương Tam Quang - Sputnik Việt Nam, 1920, 17.10.2026
Việt Nam: Đề xuất chuyển thẩm quyền điều tra của VKSND Tối cao sang Bộ Công an

Bổ sung thẩm quyền điều tra 7 tội danh, quy định mới với công an cấp xã

Ngoài việc sắp xếp hệ thống cơ quan điều tra, luật sửa đổi còn điều chỉnh thẩm quyền giữa Cơ quan An ninh điều tra và Cơ quan Cảnh sát điều tra của Công an nhân dân.
Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang cho biết Cơ quan An ninh điều tra của Công an nhân dân được bổ sung thẩm quyền điều tra đối với 7 tội danh, gồm 4 tội liên quan đến an ninh hàng không (Điều 264-267 Bộ luật Hình sự), 2 tội về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (Điều 290-291) và tội xúc phạm Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, Đảng kỳ (Điều 343).
Việc điều chỉnh nhằm bảo đảm thống nhất với Bộ luật Hình sự (sửa đổi), đồng thời phân định rõ thẩm quyền giữa các lực lượng điều tra.
Một thay đổi khác liên quan trực tiếp đến công an cấp xã. Theo luật mới, khi tiếp nhận thông tin từ cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân và xác định đó là tố giác, tin báo về tội phạm, công an cấp xã phải lập biên bản, kiểm tra, xác minh sơ bộ và chuyển ngay thông tin cùng tài liệu, đồ vật liên quan cho cơ quan điều tra có thẩm quyền.
Trường hợp chưa thể xác định ngay tính chất thông tin, công an cấp xã phải lập biên bản tiếp nhận và tiến hành phân loại trong thời hạn 3 ngày.
Khi phát hiện hoặc tiếp nhận người phạm tội quả tang, người bị truy nã, công an cấp xã có trách nhiệm thực hiện các biện pháp ban đầu như lập biên bản bắt giữ, lấy lời khai, thu giữ vũ khí, hung khí, bảo vệ hiện trường và chuyển người bị bắt đến cơ quan có thẩm quyền theo quy định.
Luật cũng quy định điều tra viên trung cấp, cao cấp là trưởng hoặc phó trưởng công an cấp xã có thể thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn điều tra khi được thủ trưởng hoặc phó thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra công an cấp tỉnh phân công.
Về tổ chức bộ máy, Chính phủ sẽ ban hành nghị định quy định cơ cấu, tổ chức của Bộ Công an và Bộ Quốc phòng. Bộ trưởng hai bộ sẽ quyết định các đơn vị thực hiện nhiệm vụ điều tra hình sự theo thẩm quyền.
Luật không ấn định số lượng tối đa các cục, phòng điều tra thuộc hai lực lượng. Việc tổ chức các đơn vị này sẽ do cấp có thẩm quyền quyết định theo các quy định liên quan.
Như vậy, từ ngày 1/3/2027, hệ thống điều tra hình sự sẽ có những thay đổi đáng kể về tổ chức và phân định thẩm quyền, trong đó nhiệm vụ điều tra trước đây thuộc ngành kiểm sát được chuyển giao cho các cơ quan điều tra thuộc Bộ Công an và Bộ Quốc phòng.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала