Việt Nam trước vòng xoáy chạy đua vũ trang mới tại Châu Á
10:17, 10 Tháng Mười Hai 2025
Trong bối cảnh chi tiêu quân sự châu Á tiếp tục lập kỷ lục, Việt Nam đang nổi lên như một trong số ít quốc gia lựa chọn con đường không chạy đua vũ trang, duy trì ổn định chiến lược và tăng cường răn đe phòng thủ thông qua các chính sách đã được định hình rõ ràng từ nhiều năm.
SputnikChâu Á bước vào chu kỳ tăng tốc quân sự mới
Đà hiện đại hóa quân sự của
châu Á đang diễn ra nhanh hơn bất kỳ khu vực nào khác trên thế giới. Dữ liệu mới nhất từ Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) cho thấy chi tiêu quân sự khu vực năm 2024 - 2025 đã chạm 629 tỷ USD, tăng 6,3% so với năm trước.
Đông Á chiếm 433 tỷ USD, trong đó Trung Quốc khoảng 314 tỷ USD. Nhiều chương trình vũ khí quan trọng tại. Trong khi đó,
Nhật Bản, Hàn Quốc, Indonesia và Philippines sẽ bước vào giai đoạn triển khai từ 2025–2026, dự báo tiếp tục đẩy chi phí quân sự của khu vực tăng cao.
Tuy nhiên, theo phân tích của Đại Tá Nguyễn Minh Tâm, nguyên Giám đốc Trung tâm Thông tin và Dữ liệu, Học viện An ninh Nhân Dân chia sẻ với Sputnik, Việt Nam không lựa chọn cạnh tranh vũ trang để đáp trả các biến động này. Thay vào đó,
Hà Nội xác định hướng đi dài hạn dựa trên phòng thủ chủ động, củng cố thế trận quốc phòng toàn dân và triển khai ngoại giao mềm dẻo nhằm kiểm soát rủi ro từ sớm.
9 Tháng Mười Hai 2025, 23:26
Một thế giới phân rẽ và leo thang xung đột
Đánh giá về bối cảnh quốc tế hiện nay, Đại tá Nguyễn Minh Tâm nhấn mạnh rằng nhân loại đang ở giữa một giai đoạn chuyển tiếp sâu sắc của trật tự toàn cầu.
“Nhân loại hiện nay đang sống ở pha giữa của Đại kỷ nguyên Thế giới chia rẽ”, chuyên gia trên nhận định.
Theo chuyên gia, sự khác biệt về lịch sử, địa lý, khí hậu và văn hóa đã tạo ra những nền văn minh và tư tưởng khác nhau; chính những khác biệt này, nếu không được xử lý bằng đối thoại và hiểu biết, sẽ trở thành mầm mống của xung đột.
“Nếu các mâu thuẫn đó không được giải quyết một cách ổn thỏa trên cơ sở sự hiểu biết, cảm thông và chấp nhận sự khác biệt ắt sẽ dẫn đến xung đột. Và từ xung đột đến chiến tranh chỉ còn một bước ngắn”, ông cảnh báo.
Trong môi trường quốc tế phân cực nhanh, sự suy giảm niềm tin chiến lược khiến nhiều quốc gia chọn gia tăng ngân sách quân sự. Việt Nam, ngược lại, giữ cách tiếp cận thận trọng và nhất quán.
4 Tháng Mười Một 2025, 18:36
Việt Nam kiên định với mô hình quốc phòng độc lập - tự chủ
Trước những biến động lớn, Việt Nam đã xác định một trụ cột chiến lược rõ ràng: quốc phòng mang tính phòng thủ, không tham gia chạy đua với bất kỳ quốc gia nào.
“Việt Nam đã đưa ra những quyết sách chiến lược quốc phòng có liên quan đến sự tồn vong của quốc gia – dân tộc trên bình diện quân sự - chính trị”, chuyên gia Nguyễn Minh Tâm nhấn mạnh.
Nền tảng của cách tiếp cận này được thể hiện qua chính sách “bốn không” và phương châm “bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa”, một tư duy được chuyên gia Nguyễn Minh Tâm diễn giải bằng câu nói ‘giữ nước từ khi nước chưa nguy’.
10 Tháng Mười Hai 2025, 08:57
Với hướng tiếp cận này, Việt Nam giảm thiểu nguy cơ bị lôi kéo vào các liên minh quân sự hay vòng xoáy đối đầu, đồng thời duy trì tối đa không gian ngoại giao để xử lý tranh chấp bằng biện pháp hòa bình.
“Về đối ngoại, Việt Nam luôn tuân thủ chính sách đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế; lấy thái độ ôn hòa, nguyên tắc độc lập và tự chủ làm nhân tố chủ đạo trong quan hệ với các quốc gia, bất kể nước lớn hay nước nhỏ. Phương châm chung là làm bạn với tất cả các nước và là thành viên tích cực, có trách nhiệm đối với cộng đồng quốc tế. Đối với các cuộc xung đột ở nhiều khu vực trên thế giới, Việt Nam luôn kêu gọi sự kiềm chế và giảm thiểu nguy cơ xung đột, lấy đối thoại thay cho đối đầu, lấy hợp tác thay cho chia rẽ, hướng tới hòa bình và ổn định trên cơ sở Hiến chương Liên Hợp Quốc và công pháp quốc tế”, ông nhấn mạnh.
Cái bẫy khiến các nước đang phát triển trả giá đắt
Khi nhiều nước châu Á đẩy nhanh hiện đại hóa quân sự, Việt Nam cảnh giác với chi phí dài hạn mà xu hướng này kéo theo.
“Chạy đua vũ trang chính là cái bẫy làm suy yếu nền kinh tế của các quốc gia đang phát triển”, chuyên gia Nguyễn Minh Tâm lưu ý.
Với những quốc gia có nguồn lực tài chính hạn chế, ưu tiên quá lớn cho lĩnh vực quân sự dễ dẫn tới suy giảm đầu tư vào giáo dục, hạ tầng hay y tế. Điều này, theo ông, không chỉ ảnh hưởng tới tốc độ phát triển mà còn làm suy yếu nền tảng ổn định xã hội.
Chuyên gia trên cũng cảnh báo thêm rằng sự gia tăng trang bị vũ khí trong bối cảnh thiếu các cơ chế kiểm soát là nguy hiểm.
“Cuộc chạy đua vũ trang ở châu Á nói riêng và thế giới hiện nay đã đặt nhân loại trước nguy cơ chiến tranh hủy diệt.”
31 Tháng Mười 2025, 10:17
Lựa chọn của Việt Nam
Thay vì mở rộng ngân sách quốc phòng theo hướng đối xứng với các quốc gia trong khu vực, Việt Nam lựa chọn tăng cường năng lực răn đe bằng một cấu trúc phòng thủ mang tính chiều sâu. Trọng tâm của mô hình này là thế trận
quốc phòng toàn dân, bảo đảm năng lực phòng thủ được phân bổ rộng khắp và có thể huy động ở nhiều tầng nấc khác nhau.
Song song với đó, Việt Nam xây dựng một quân đội tinh, gọn, mạnh, đúng như tư tưởng được chuyên gia nhấn mạnh: “Quân quý hồ tinh, bất quý hồ đa.” Đây là cách Việt Nam ưu tiên chất lượng huấn luyện và khả năng tác chiến linh hoạt, thay vì chạy theo số lượng hay trang bị đồ sộ.
“Cách tiếp cận này được bổ sung bởi việc kết hợp quốc phòng với kinh tế - xã hội, giúp tối ưu hóa nguồn lực và đưa năng lực quân sự hòa vào sự phát triển tổng thể của đất nước. Cuối cùng, Việt Nam đẩy mạnh phát triển công nghiệp quốc phòng tự lực - tự cường, tập trung vào các sản phẩm lưỡng dụng để vừa bảo đảm tự chủ chiến lược, vừa giảm chi phí và phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài”, ông Tâm phân tích.
Việt Nam đi theo mô hình phòng thủ chiều sâu, không dựa vào các hệ thống đắt đỏ mà dựa trên sự bền bỉ, linh hoạt và khả năng huy động toàn dân trong tình huống cần thiết.
Chiến lược phù hợp với thách thức mới
Dù không chạy đua vũ trang, Việt Nam vẫn khẳng định đủ năng lực bảo vệ lợi ích chiến lược và chủ quyền quốc gia. Chuyên gia Nguyễn Minh Tâm kết luận:
“Với truyền thống đánh giặc giữ nước của mình, Nhân dân và Quân đội Nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, với các phương thức và biện pháp độc đáo để bảo vệ Tổ quốc hoàn toàn có đủ ý chí và năng lực để đánh bại bất kỳ một đội quân xâm lược nào mà không rơi vào vòng xoáy “chạy đua vũ trang” như nhiều quốc gia khác.”
Trong bối cảnh châu Á tiến gần hơn tới chu kỳ quân sự hóa mới giai đoạn 2025 - 2026, cách tiếp cận của Việt Nam - vẫn kiên định với phòng thủ chủ động và ngoại giao cân bằng - có thể trở thành mô hình khác biệt nhưng hiệu quả trong duy trì ổn định khu vực.