IAEA muốn khôi phục hoạt động giám sát-thanh tra với các chủ thể hạt nhân của Iran

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đang tìm cách nối lại hoạt động giám sát và thanh tra tại các cơ sở hạt nhân của Iran, ông Rafael Grossi CEO của cơ quan này cho biết.
Sputnik
Theo ông Grossi, hoạt động giám sát quốc tế đã bị gián đoạn một phần sau những đòn tấn công giáng vào một số chủ thể hạt nhân của Iran. Các thanh tra viên đã nối lại một số cuộc thanh tra, nhưng vẫn bị hạn chế với việc tiếp cận các địa điểm bị thiệt hại bởi đòn tấn công.
Theo đánh giá của nhà lãnh đạo IAEA, việc khôi phục hoàn toàn quyền kiểm soát là cực kỳ quan trọng để giảm căng thẳng xung quanh chương trình hạt nhân của Iran và ngăn chặn leo thang hơn nữa. Ông Grossi cũng lưu ý rằng ở Iran hiện hữu lượng lớn uranium được làm giàu đến 60%, gần với mức cần thiết để chế tạo vũ khí hạt nhân. Ông nhấn mạnh sự cần thiết của việc cơ quan chuyên trách này phải trở lại giám sát đầy đủ và liên tục với các vật liệu đó.

"Hiện vẫn bỏ ngỏ câu hỏi - liệu Cơ quan IAEA có thể tiếp tục giám sát và kiểm soát vật liệu uranium này ở mức độ như trước đây hay không? Chúng tôi đang cố gắng thúc đẩy con đường tới một thỏa thuận mới, và vì mục đích này, đang liên tục tham vấn với Chính phủ Iran, với Ngoại trưởng của nước Cộng hoà và các bên hữu quan then chốt khác, bao gồm cả Hoa Kỳ", CEO của IAEA cho biết.

IAEA cho rằng phần lớn uranium làm giàu cao vẫn ở lại Iran
Vào đêm sang ngày 13 tháng 6 năm 2025, Israel đã phát động chiến dịch chống Iran, cáo buộc nước Cộng hoà này theo đuổi chương trình hạt nhân quân sự bí mật. Các chủ thể hạt nhân thuộc số các mục tiêu của những trận oanh tạc đường không và đột kích phá hoại. Iran phủ nhận các cáo buộc và đáp trả bằng những cuộc tấn công của mình. Hai bên tấn công lẫn nhau trong 12 ngày, với sự tham gia của Hoa Kỳ, tiến hành đòn tấn công đơn lẻ vào các chủ thể hạt nhân của Iran trong buổi đêm rạng sáng 22 tháng 6 năm 2025.
Ngày 20 tháng 11 năm 2025, Hội đồng Thống đốc IAEA đã thông qua nghị quyết yêu cầu Iran báo cáo lập tức cho cơ quan này về thực trạng kho dự trữ uranium đã qua làm giàu và các chủ thể hạt nhân bị thiệt hại. Ông Reza Najafi Đại diện thường trực của Iran tại Tổ chức Quốc tế ở Vienna tuyên bố rằng Tehran coi nghị quyết mới của IAEA là văn kiện không mang tính xây dựng và bị chính trị hóa.
Trong cùng ngày, Iran chính thức thông báo với IAEA về việc chấm dứt Thỏa thuận Cairo với cơ quan này, tài liệu được ký kết hồi tháng 9 năm 2025 tại Ai Cập. Thỏa thuận xác định phạm vi tương tác của Iran với tổ chức quốc tế, có tính đến những cuộc tấn công vào các chủ thể hạt nhân của Iran. Quyết định chấm dứt thoả thuận này gắn liền với việc tái kích hoạt các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc về các biện pháp trừng phạt chống Iran. Tehran lưu ý sẵn sàng xem xét các đề xuất dành cho một thỏa thuận mới với IAEA. Trong đó, hình thức tương tác với Cơ quan này sẽ do Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran quyết định.
IAEA trở lại các cuộc thanh sát ở Iran, nhưng không có quyền tiếp cận các cơ sở then chốt
Thảo luận