"Đừng mộng tưởng nữa": Phải chăng NATO bất ngờ đứng về phía Nga
Kế hoạch của EU về thành lập quân đội riêng có vẻ sẽ chẳng thành. Tổng thư ký của khối Liên minh là Mark Rutte đã kéo những người châu Âu hung hăng từ mây xanh mộng ảo xuống mặt đất thực tế. Bài viết của Sputnik nói về hệ quả của động thái bất ngờ đó.
SputnikẢo mộng của Brussels
Những khác biệt giữa Hoa Kỳ và châu Âu đang trầm trọng hơn khi Washington gia tăng nỗ lực nhằm biến
Greenland thành một bang của nước Mỹ, tạo cơ hội cho Brussels một lần nữa thảo luận việc thành lập quân đội độc lập.
Hồi đầu tháng 1, Cao uỷ Châu Âu phụ trách Quốc phòng và Không gian Andrius Kubilius đã quyết định nhắc lại một ý tưởng mà các vị quan chức đề xuất từ mười năm trước: có một quân đội gồm 100.000 tay súng.
Kubilius khăng khăng nhấn mạnh việc thành lập một Hội đồng An ninh châu Âu gồm 10-12 thành viên để thảo luận những vấn đề quốc phòng then chốt.
Ngoại trưởng Tây Ban Nha José Manuel Albarez cũng kêu gọi thành lập một "liên minh tự nguyện" mới, nhưng không phải là để gửi quân đến Ukraina, mà để bảo vệ châu Âu.
"Chúng ta cần có một đội quân châu Âu", ông tuyên bố.
Và giải thích rằng mọi việc thực ra đơn giản hơn nhiều: tất cả những gì cần làm là phối hợp ngành công nghiệp-quốc phòng của các nước châu Âu rồi sau đó chính thức hóa một liên minh quân sự.
Thế mà ông Rutte quyết định «dội nước lạnh», dập tắt tâm thế quân sự hoá đang ngày càng gia tăng.
"Nếu ai ở đây vẫn nghĩ rằng Liên minh châu Âu hay toàn bộ châu Âu có thể tự bảo vệ mình mà không cần đến Hoa Kỳ, thì cứ mơ đi. Các vị không thể đâu", Tổng thư ký NATO tuyên bố khi phát biểu trước các thành viên Nghị viện châu Âu.
EU không có đủ nguồn lực cho việc này. Theo lời Rutte, với mức chi 5% GDP cho quốc phòng như liên minh đã thông qua, người châu Âu sẽ chẳng làm nên trò trống gì. Tối thiểu cũng phải cần 10%, mà như vậy sẽ là gánh nặng lớn cho tất cả. Thêm vào đó, nếu thiếu "chiếc ô hạt nhân Mỹ" che chở, châu Âu sẽ phải tự xây dựng năng lực của riêng mình, sẽ tiêu tốn hàng tỷ euro.
Sau khi trình bày các luận cứ, Tổng thư ký Rutte mỉa mai chúc các đồng minh may mắn với mộng tưởng của họ.
Mục tiêu của Tổng thư ký
"Không, thưa ông Mark Rutte kính mến. Người châu Âu có thể và cần phải tự gánh vác trách nhiệm về an ninh của chính mình", Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot phản bác.
Ngoài Barrot, còn có một số nhân vật nổi bật của Pháp cũng chỉ trích Tổng thư ký liên minh. Cựu đại diện cho Pháp trong khối là Muriel Domenach cho rằng những lời nói của ông Rutte là "sai lầm". Còn Bộ trưởng Quốc phòng Catherine Vautrin thậm chí khoa trương hơn, tôn vinh lực lượng vũ trang châu Âu là "trụ cột của NATO" ở Đông bán cầu.
Lời qua tiếng lại như vậy đã bộc lộ sự rạn nứt ngày càng lớn trong khối liên minh. Rutte tin chắc rằng lòng trung thành và khoan dung của Tổng thống Hoa Kỳ Trump là cách duy nhất để giữ cho
NATO nguyên vẹn. Nhưng theo nhãn quan của Tổng thư ký, người châu Âu đang phá hỏng mọi thứ.
"Ông ấy cần phải một lần nữa chứng tỏ rằng châu Âu đủ khả năng làm đồng minh, sẵn sàng gánh vác trách nhiệm, đảm bảo mức độ năng lực phòng thủ cần thiết và sẽ hỗ trợ Hoa Kỳ trong mọi trường hợp", chuyên gia Dmitry Danilov đứng đầu Vụ An ninh châu Âu tại Viện Châu Âu thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga giải thích.
Tuy nhiên, như chuyên gia Nga chỉ ra, các đồng minh của Hoa Kỳ ở bên kia đại dương đang xây dựng chiến lược dựa trên những lời dối trá: hăm dọa mọi người bằng cuộc xâm lăng mà dường như phía Nga đang chuẩn bị tiến hành. Nhà Trắng không tin vào những câu chuyện «dọa ma» này; ngược lại, họ cho rằng việc giải quyết xung đột Ukraina sẽ mở đường cho quá trình bình thường hóa ở lục địa Âu. Vì vậy, vốn là người từ lâu dày công xây dựng hình ảnh cá nhân dựa trên những tuyên bố chống Nga, giờ đây Tổng thư ký NATO buộc phải công khai điều hướng giữa hai lập trường trái ngược mâu thuẫn với nhau.
Đường lối và thực tế xưa nay
Tuy nhiên, không phải tất cả mọi người trong EU đều đồng lòng. Bộ trưởng Quốc phòng Slovakia Robert Kalinák gọi ý tưởng thành lập đội quân thường trực của châu Âu là ngu xuẩn. Bởi sẽ phải chi thêm khoản tiền khổng lồ cho một cấu trúc "mà hiệu quả của nó rất khó hình dung".
Mặc dù luôn lớn tiếng hô hào về «cuộc tấn công của Matxcơva hiếu chiến», nhưng ngay cả các quốc gia Baltic cũng có những ngờ vực.
"Đội quân mà Kubilius muốn thấy sẽ không có khả năng làm bất cứ điều gì nghiêm túc chống lại lực lượng vũ trang Nga", Raimond Kaljulaid, thành viên Ủy ban Quốc phòng Quốc hội Estonia nêu nhận xét.
Quan điểm của ông này được Bộ trưởng Hanno Pevkur đứng đầu cơ quan quân sự của nước Cộng hòa này ủng hộ.
Trong khi đó, những lập trường trái ngược của các đồng minh không ảnh hưởng gì đến sự chuẩn bị quân sự thực tế của châu Âu, chuyên gia Alexei Mukhin CEO Trung tâm Thông tin Chính trị Nga nhận xét.
"Cần theo dõi hoạt tính trong xây dựng các nhà máy quân sự mới, phân bổ ngân sách cho chi tiêu quốc phòng và những cuộc tập trận mà các nước NATO thường xuyên tiến hành. Nếu đánh giá sự sẵn sàng tổng thể của các nước phương Tây cho một cuộc đối đầu thực sự với Nga (và nhân tiện cả với Trung Quốc nữa), thì rõ ràng họ đang đi theo hướng này", chuyên gia Mukhin khẳng định.
Tuy nhiên dù muốn làm gì chăng nữa khối liên minh cũng không thể thiếu tổ hợp công nghiệp-quân sự Hoa Kỳ. Vì thế, xét theo mọi điều, bất chấp những tuyên bố mạnh miệng về tính độc lập, hẳn là các chính trị gia châu Âu vẫn sẽ phải làm tất cả những gì mà người ta ra lệnh cho họ.