Ngày 25/2, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chủ trì cuộc họp về dự thảo Nghị định quy định quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Theo Phó thủ tướng, dự thảo nghị định cần xây dựng quy định riêng liên quan đến cơ chế thí điểm thuê tổng giám đốc doanh nghiệp nhà nước.
"Khi thực hiện cơ chế thuê có thể không áp dụng cứng nhắc các yêu cầu về quy hoạch, thâm niên, thời gian giữ chức vụ, miễn là người được lựa chọn có năng lực quản trị, sản phẩm cụ thể", bà nói, thêm rằng khi đã trao quyền cần thực chất, không đặt thêm nhiều tầng nấc xin ý kiến, làm giảm tính chủ động của doanh nghiệp.
Về đánh giá, xếp loại hàng năm, Phó thủ tướng yêu cầu đổi mới theo hướng cho phép doanh nghiệp áp dụng KPI hoặc phương thức tiên tiến khác, thay vì cơ chế đánh giá hành chính.
Dự thảo nghị định cũng được yêu cầu bổ sung cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch và phòng ngừa xung đột lợi ích.
"Trường hợp rủi ro do nguyên nhân khách quan, cần quy định rõ để bảo vệ người thực thi, tạo tâm lý yên tâm đổi mới", bà lưu ý.
Theo số liệu đến năm 2025, cả nước có 671 doanh nghiệp nhà nước, chiếm 0,23% tổng số doanh nghiệp nhưng đang nắm giữ khối tài sản vượt 4 triệu tỷ đồng. Năm 2024, khu vực này đóng góp 27,2% tổng thu ngân sách Nhà nước. Trong khi đó, nhóm ngân hàng thương mại nhà nước sở hữu tổng tài sản 9,36 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 50% thị phần tín dụng toàn hệ thống.
Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt trong quá trình xây dựng nghị định là chuyển mạnh từ phương thức quản lý hành chính sang mô hình kiến tạo phát triển và quản trị hiện đại. Theo định hướng đến năm 2030, toàn bộ các tập đoàn và tổng công ty nhà nước sẽ áp dụng nguyên tắc quản trị theo chuẩn mực OECD, được xem là tiêu chuẩn quốc tế hàng đầu về quản trị doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, việc phân cấp, phân quyền cần được đẩy mạnh, đồng thời xác định rõ thẩm quyền bổ nhiệm giữa Thủ tướng, cơ quan đại diện chủ sở hữu và doanh nghiệp nhằm tránh chồng chéo hoặc bỏ trống trách nhiệm. Phó thủ tướng yêu cầu tập trung vào hai vị trí then chốt là chủ tịch hội đồng thành viên và tổng giám đốc, những chức danh có vai trò quyết định trong việc xây dựng chiến lược và tổ chức điều hành hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Song song với cơ chế phân cấp rõ ràng, dự thảo cần quy định cụ thể các trường hợp "cần thiết, cấp bách" để cơ quan có thẩm quyền thực hiện bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức và triển khai quy trình cán bộ. Quy định này nhằm bảo đảm tính linh hoạt trong quản lý, điều hành và đáp ứng yêu cầu phát triển theo từng giai đoạn.
Bộ Nội vụ được giao nhiệm vụ hoàn thiện dự thảo nghị định theo trình tự rút gọn và trình Chính phủ xem xét trong tháng 3.