Việt Nam: Dân đổ xô đi mua xăng tích trữ, nhu cầu tăng 50-100%

Bộ Công Thương ngày 9/3 cho biết, Việt Nam đang chủ động triển khai các giải pháp nhằm ổn định nguồn cung và giữ vững an ninh năng lượng quốc gia. Tình trạng găm hàng và mua tích trữ đã giảm sau khi giá xăng dầu được điều chỉnh.

Theo TTXVN dẫn báo cáo của Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng của Chính phủ ngày 8/3, hiện tượng người dân đổ xô đi mua và tích trữ nhiên liệu chủ yếu xuất phát từ tâm lý lo ngại giá xăng dầu tiếp tục tăng mạnh cũng như nguy cơ gián đoạn nguồn cung được ghi nhận rõ tại các địa phương phía Bắc, đặc biệt là Hà Nội, cùng một số tỉnh phía Nam. Trong khi đó, khu vực miền Trung xuất hiện tình trạng này ở mức độ ít hơn.

Tại Hà Nội, các doanh nghiệp đầu mối như Petrolimex, PVOIL và Xăng dầu quân đội cho biết sản lượng bán ra trong 4 ngày gần đây, từ 4-8/3, đã tăng khoảng 50% so với mức bình quân của tháng 1. Tuy vậy, các doanh nghiệp khẳng định nguồn cung xăng dầu hiện tại và trong những ngày tới vẫn ổn định.

Cũng theo Tổ công tác, trong ngày 7/3, trên địa bàn Hà Nội có 17 cửa hàng xăng dầu tạm thời dừng bán. Tuy nhiên đến chiều cùng ngày, các cửa hàng này đã mở bán trở lại sau khi được bổ sung nguồn cung từ các doanh nghiệp đầu mối và đơn vị phân phối.

Tại một số khu vực, cơ quan chức năng ghi nhận tình trạng người dân mang can, thùng đến mua xăng để tích trữ. Thậm chí có hiện tượng bán xăng dầu bằng chai, lọ gần khu vực cây xăng. Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội đang phối hợp với chính quyền địa phương để kiểm tra và xử lý các trường hợp vi phạm.

Sáng 9/3, dù thời tiết mưa, lượng người đến mua xăng tại nhiều cửa hàng vẫn rất đông. Tại một cây xăng trên phố Trần Vỹ, phường Mai Dịch, nhân viên cho biết cửa hàng tạm thời giới hạn lượng mua theo lượt, tối đa 50.000 đồng đối với xe máy và 500.000 đồng đối với ôtô. Ở một cây xăng khác trên đường Nguyễn Phong Sắc, phường Cầu Giấy, một trụ bơm đã phải tạm dừng hoạt động do hết hàng, trong khi các trụ còn lại vẫn tiếp tục phục vụ khách.

Tình trạng nhu cầu tăng mạnh cũng được ghi nhận tại Thanh Hóa. Theo báo cáo, sản lượng bán ra tại các cửa hàng bán lẻ trên địa bàn tăng bình quân khoảng 80-100% so với trước đây. Riêng hệ thống phân phối của Petrolimex trong tuần qua ghi nhận mức bán ra cao hơn gấp đôi so với những ngày trước đó.

Tổ công tác cho biết nguồn cung xăng dầu tại địa phương này vẫn có thể đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân đến hết tháng 3. Tuy nhiên, hiện các doanh nghiệp đầu mối và đơn vị phân phối vẫn chưa có thông tin cụ thể về kế hoạch đặt hàng cho tháng 4.

Tại An Giang, các thương nhân phân phối cho biết lượng xăng dầu hiện có thể đáp ứng nhu cầu trong khoảng 7-10 ngày. Các đơn vị vẫn cung cấp cho hệ thống bán lẻ theo kế hoạch thông thường. Tuy vậy, nhu cầu tiêu thụ thực tế đang cao hơn khả năng cung ứng, một phần do nhu cầu sản xuất nông nghiệp tăng trong mùa thu hoạch lúa.

Trong khi đó, tại một số địa phương như Hải Phòng, Cần Thơ và TP HCM, hoạt động kinh doanh xăng dầu vẫn tương đối ổn định. Cơ quan chức năng chưa phát hiện tình trạng đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý hay gián đoạn nguồn cung.

Riêng Hải Phòng hiện có 10 kho xăng dầu với tổng dung tích gần 467.700 m3 cùng gần 498 cửa hàng bán lẻ. Các thương nhân đầu mối và đơn vị phân phối vẫn duy trì nguồn cung ổn định trên địa bàn.

Trên thị trường thế giới, xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đang tác động mạnh tới hoạt động kinh doanh xăng dầu. Đặc biệt, eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng của thế giới - bị phong tỏa khiến khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ Trung Đông không thể vận chuyển tới các nhà máy lọc dầu, nhất là tại châu Á.

Hệ quả là nhiều nhà máy lọc dầu trong khu vực buộc phải cắt giảm công suất, sử dụng nguồn dự trữ dầu thô và hạn chế xuất khẩu sản phẩm xăng dầu, từ đó đẩy giá nhiên liệu tăng cao.

Giá bán lẻ xăng dầu tại nhiều quốc gia đã tăng đáng kể do ảnh hưởng từ xung đột Trung Đông. Tại Mỹ, giá xăng tăng khoảng 0,88-1 USD mỗi lít, tương đương mức tăng khoảng 11%, còn giá dầu tăng 15%. Ở Lào, giá xăng tăng 11-15% và dầu tăng tới 33%. Thái Lan cũng ghi nhận giá xăng tăng 4-8%, còn giá dầu tăng khoảng 14%.

Đối với Việt Nam, Tổ công tác cho biết cơ quan điều hành đang triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm nguồn cung xăng dầu và giữ vững an ninh năng lượng quốc gia.

Hai nhà máy lọc hóa dầu trong nước là Dung Quất và Nghi Sơn hiện đáp ứng khoảng 70% nhu cầu tiêu thụ xăng dầu của thị trường nội địa. Trong đó, Nhà máy lọc dầu Dung Quất có đủ nguyên liệu dầu thô để sản xuất đến hết tháng 4.

Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn phụ thuộc phần lớn vào nguồn dầu thô nhập từ Kuwait. Tuy nhiên, lượng tồn kho cùng các lô hàng đang vận chuyển vẫn đủ để nhà máy duy trì hoạt động trong thời gian tới, đồng thời đơn vị này cũng đang tìm kiếm thêm nguồn bổ sung.

Khoảng 30% lượng xăng dầu tiêu thụ trong nước hiện phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu. Theo Tổ công tác, các doanh nghiệp cho biết nguồn nhập khẩu vẫn bảo đảm trong tháng 3. Tuy nhiên, từ tháng 4 trở đi, tình hình có thể khó khăn hơn do giá tăng và một số quốc gia hạn chế xuất khẩu xăng dầu nhằm bảo đảm an ninh năng lượng.

Để tạo động lực cho các doanh nghiệp nhập khẩu và hạn chế tình trạng găm hàng chờ tăng giá, Chính phủ đã cho phép áp dụng cơ chế điều hành giá linh hoạt hơn. Theo đó, nếu giá thế giới biến động mạnh khiến giá cơ sở tăng từ 7% trở lên, giá bán lẻ trong nước sẽ được điều chỉnh ngay sau khi mức tăng này phát sinh.

Sau kỳ điều hành ngày 7/3, giá bán lẻ xăng RON95-III được niêm yết ở mức 27.040 đồng mỗi lít, tương đương mức giá vào tháng 7/2022. Giá dầu diesel hiện ở mức 30.230 đồng mỗi lít.

Hiện Bộ Công Thương cùng Bộ Tài chính đang xây dựng phương án bình ổn giá xăng dầu để trình Chính phủ. Các giải pháp được xem xét gồm điều chỉnh thuế, phí và sử dụng Quỹ bình ổn giá nhằm hạn chế tác động từ biến động của thị trường.

Quỹ bình ổn giá xăng dầu chưa được sử dụng từ cuối năm 2023. Tính đến cuối quý III/2025, số dư của quỹ này gần 5.620 tỷ đồng. Việc sử dụng quỹ có thể góp phần giảm bớt áp lực giá bán lẻ đối với người tiêu dùng.

Trong năm 2026, Bộ Công Thương đã phân giao tổng nguồn xăng dầu tối thiểu cho các doanh nghiệp ở mức gần 31,8 triệu m3, tấn. Tổ công tác cũng kiến nghị các cơ quan quản lý tiếp tục triển khai các giải pháp đa dạng hóa nguồn cung dầu thô cho các nhà máy lọc dầu, đồng thời duy trì hoạt động ở công suất cao.

Bên cạnh đó, các thương nhân đầu mối được yêu cầu thực hiện nghiêm tổng nguồn xăng dầu tối thiểu năm 2026, duy trì dự trữ 20 ngày theo quy định và chủ động tìm kiếm nguồn nhập khẩu trong kế hoạch của quý I.